Сатып аламын жақсы қасиеттер Сатамын жаман қасиеттер Күн шуақты алаңқай
Өзін-өзі тану адамгершілікке жетелейді
Мақсаты
Оқушыларға өмірдегі өз орнын табуға көмектесу, жан дүниесін байыту арқылы адамгершілік құндылықтарды нығайту, жақсы қасиеттерді бойына дарыту.
Кіріспе ой: өмір — өз қолымызда
Әрқайсымыздың өміріміз өз қолымызда: әр адам — өз өмірінің сәулетшісі. Алдағы күндердің жақсы немесе қиын болуы бүгінгі таңдаған мақсатымызға, жүріп өткен жолымызға, жанымыздағы жолдастарымызға байланысты.
Адам мінез-құлқына сырт көзбен баға беріп, өзін өзгелермен салыстырып, қарым-қатынасын түзету мүмкіндігі арқылы сыналады, шыңдалады, қалыптасады. Сондықтан өмірдегі өз орнымызды дұрыс таңдауға талпыну — ең маңызды міндеттердің бірі.
Осы күннен бастап қалыптастыратын дағды:
- Айқын мақсат қою
- Қоршаған ортадан жақсы мінез-құлық пен тәрбиені үйрену
- Өз ойың мен әрекетіңді жүйелі бақылау
Сабақ барысы: тәжірибелік тапсырмалар
I
Амандасу рәсімі
Топта қауіпсіз және қолдаушы атмосфера орнату: әр қатысушы өзін еркін сезінетін орта қалыптастыру.
II
Бірінші тапсырма: жағымды ойға шому
Баяу әуен қосылып, барлығымыз жағымды ойға берілеміз. Жан азығы бесік жырынан басталады: әуен ырғағы адамды тыныштыққа, жылы естеліктерге жетелейді. Бір минут ішінде әркім өзіне қуат беретін жақсы ойды таңдайды.
Мысал жауаптар
- «Өмірде тыныштық болса екен.»
- «Балалығым бақытты кезеңдерге толы болса екен.»
Осындай ойлар болашаққа үміт пен сенімділік әкелетінін әрдайым есте ұстайық.
III
Екінші тапсырма: «Менің мейірімді істерім»
Әр оқушы соңғы уақытта жасаған мейірімді ісін әңгімелейді. Кейін бірге талқылаймыз: ол іс өзгеге не берді, өзіңе қандай әсер қалдырды?
Ойын: «Қасиеттер базары»
Жаман қасиеттерімізді «сатамыз», жақсы қасиеттерді «сатып аламыз». Бірақ жақсы қасиеттер ақшаға емес — жаман қасиеттерден бас тартуға айырбасталады.
Сатып аламын
- Мейірімділік
- Сабыр
- Жауапкершілік
- Шынайылық
Сатамын
- Ашу
- Өкпе
- Еріншектік
- Өзімшілдік
IV
Жетелеу жаттығуы: «Күн шуақты алаңқай»
Көздеріңізді жұмып, үш рет терең тыныс алыңыз.
Өзіңізді күн шуақты алаңқайдамын деп елестетіңіз. Күннің нұры бойыңызды жылытып, жүрегіңізді мейірім мен қуанышқа толтырады. Айналаңыз алуан түрлі гүлдерге толы: жұпар иісін терең сезініп, кеудеңізді кең ашып дем алыңыз.
Құстардың әсем үні естіледі, көбелектер гүлден гүлге қонады. Олар сіздің көтеріңкі көңіл күйіңізді айналаға таратып жүргендей. Қуанышыңызды сезген гүлдер одан әрі жайқалып, өз жұпарымен бөліседі.
Әркім өзіне ұнаған ең әдемі гүлді таңдасын. Оның түрін, түсін, иісін есіңізде сақтап, жүрегіңіздің жанында сақтаңыз.
Енді ақырын қозғалып, көздеріңізді ашыңыз.
Шығармашылық бөлік
Таңдаған гүліңіздің суретін салып, оған өз мақсат-тілегіңізді жазып, «Күн шуақты алаңқайға» ілеміз.
Өзіңізді қалай сезіндіңіз?
Жаттығудан кейінгі күйіңізді 2–3 сөзбен сипаттаңыз.
Көңіл күйіңіз қандай?
Ішкі тыныштық, қуаныш, сенім сияқты сезімдерді байқаңыз.
V
Ойын: «Сыйлық» жаттығуы
Оқушыларға үш кішкентай қағаздан таратылады: әр қағазда адамның жақсы қасиеті жазылады. Қағаздар мөлдір пакетке салынады. Оқушылар кезекпен бір қағаздан алып, оқып, осы қасиет кімге тән деп ойласа, сол оқушыға апарып береді. Барлық қағаз біткенше ойын жалғасады.
Рефлексия сұрақтары
- Сізге өзіңіз күтпеген қасиет келді ме?
- Берілген пікір орынды болды ма?
- Қандай сезімде болдыңыз?
VI
Жеке тапсырма: «Мен өзіме тілейтінім…»
Әрқайсысыңыз өзіңізге арнап тілек жазыңыз. Бұл тілек қазіргі сәтке емес, болашаққа бағытталсын. Қалауыңыз бойынша хатты дауыстап оқуға болады.
Еске салу
Сіздер — бір үйдің, бір отбасының жайқалып өсіп келе жатқан гүлісіздер. Өмірде өз орындарыңызды тауып, дұрыс жолды таңдап, одан әрі гүлдей беріңіздер.
Даналық ой: өзіңді танудың қиындығы
Фалес:
«Дүниедегі ең үлкен нәрсе — кеңістік. Бәрінен жүйрік — ой. Бәрінен дана — уақыт. Бәрінен жеңіл — басқаға ақыл айту. Бәрінен қиыны — өзіңді-өзің тану.»
Қорытынды
Өзіңді тану — бір күндік жұмыс емес. Ол — ойыңды, іс-әрекетіңді, жасаған ісің мен айтқан сөзіңді үнемі бақылау. Өзін дұрыс бағалай алатын адам — өз болмысын танып, ішкі әлемінің бағытын басқаруға жақындайды.
Әр адам өзін тануға, өзін түсінуге ұмтылғанда ғана ішкі дүниесінің «әміршісі» бола алады — сезімін реттеп, ниетін тазалап, таңдауын саналы етеді.
Оқырманға шағын сұрақ
Бүгін өзіңізден қандай бір жаман әдетті «сатуға», ал қандай бір жақсы қасиетті «сатып алуға» дайынсыз?
Тірек ұғым
Мақсат
Айқын мақсат — адаспауға көмектесетін ішкі бағдар.
Тірек ұғым
Мейірім
Мейірім — өзгені түсінуден басталатын адамгершілік әрекет.
Тірек ұғым
Рефлексия
Өзіңе сұрақ қою — өсуге апарар ең қысқа жол.