Ұлтына, жұртына қызмет ету - білімнен емес, мінезден
Білім туралы ойлар мен нақыл сөздер
Төмендегі үзінділер — білімнің мәні, еңбектің қадірі, тәрбиенің жауапкершілігі және оқудың өмірлік рөлі жайлы әр дәуірдің ойшылдары мен қаламгерлерінің тұжырымдары. Оқуға жеңіл болуы үшін мәтін түзетіліп, дәйексөздер мағыналық бөлімдерге реттелді.
Мінез, парыз және елге қызмет
«Ұлтына, жұртына қызмет ету — білімнен емес, мінезден.»
«Білімің болса да ұшан-теңіз, пайдасы жоқ халқыңа қызмет етпей.»
«Сұлулық, әдептілік, білімділік, сезімділік, ерлік, даналық — бәрі де жеке адамның меншігі емес, ең алдымен елдің, халықтың еншісі.»
«Өмірдің қуанышы көп алуыңда емес, басқаларға көп беруіңде — білім мен тәжірибеңді халыққа таратуыңда.»
«Пайда ойлама, ар ойла. Талап қыл артық білуге. Артық білім кітапта, ерінбей оқып көруге.»
«Адамды жөн білетін дана деп біл, істерін жалқау жанның шала деп біл. Құр жасы елулерге келсе-дағы, білімсіз сондай жанды бала деп біл.»
Оқу, еңбек және үздіксіз ізденіс
Көп ой білімді бір реттік мақсат емес, күнделікті тәртіп, дағды, тіпті мінез ретінде қарастырады. Оқу тоқтаса — өсу де тоқтайды.
«Күндіз-түні үнемі еңбек ету, мәңгілік оқу, оқуға әбден жаттығу, соншалықты өжет болу қажет... Ол үшін әрбір сағат өте қымбат.»
«Білген адам білімді өмір бойы іздейді.»
«Көп оқу — білім төресі.»
«Өнер, білім — бәрі де оқумен табылады.»
«Білімдеріңізді толықтырмаған әр күн — сіз үшін текке кеткен және енді қайтып оралмайтын күн деп есептеңіз.»
«Мен ешқашан мектеп тапсырмаларының жеке ілім-біліміме кедергі жасауына жол бермедім.»
Кітап, тіл және ойдың тереңдеуі
«Кітап маған тақтан да қымбат.»
«Білім — кітапта. Қазіргі таңда балалардың көбісі компьютерде отырады. Сондықтан, болашақта кітап оқығандар компьютерде отырғандарды басқарады.»
«Тіл — көңілдің ашқышы. Көңіл — жарық, жан — қия. Білім — бақыттың басқышы, қараңғыда жол қия.»
«Мәдениетіміздің негізі — білім. Білімге тіл арқылы жетіледі. Білімді жұрттардың тілі бай болады.»
«Жалпы өнер-білімнің ішіне ана тілі де кіреді. Мұның керісінше де рас: ана тілі болудан ұлттың білім-өнері табылады. Ана тілін білмей тұрып, ешбір білім-өнерді тарату мүмкін емес.»
Мұғалім, тәрбие және ықпал
«Мұғалім — өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім. Оқуды, ізденуді тоқтатқанда оның мұғалімдігі де жойылады.»
«Білім берудің қай түрі болмасын — тәрбие.»
«Мұғалім өзінің білімділігімен, жүріс-тұрысымен, жайдары мінезімен, тіпті сырт пішіні мен киген киімімен де оқушысына жақсы мағынада қатты әсер етеді.»
«Барлық ұстаздарға ғибрат: балалардағы білімге деген талап, ынта, құштарлық отын сөндіріп алмаңдар. Еңбек қуанышы — еңбеккер адамның мақтаныш сезімінің оянар бірден-бір көзі.»
«Өнер-білім берем десең басынан, бер оқуға балаларды жасынан.»
Білімнің құны және оның күші
«Білім — ең маңызды аспап.»
«Білім — адам баласының ортақ қазынасы.»
«Білім — теңіз: түбі де, шегі де жоқ.»
«Білім — ердің дәулеті.»
«Білім — бақтың жібермейтін қазығы; білімсіз бақ — әлдекімнің азығы.»
«Білім — қымбат қазына, қанағат тұтпа азына.»
«Біліммен қаруланған адам — жеңімпаз адам.»
«Халықтың кемеліне келіп, өркендеп өсуі үшін ең алдымен азаттық пен білім қажет.»
Ақыл, ғылым және білімнің айырмасы
«Фантазия білімнен маңыздырақ. Өйткені білімнің шегі бар.»
«Ғылымды көбіне біліммен шатастырады. Бұл — үлкен ағаттық. Ғылым дегеніміз білім ғана емес, сонымен бірге саналылық: алған білімді дұрыс қолдана білу.»
«Ғылым білімге қонады, ғылымсыз білім тым құрғақ.»
«Тек ақиқат білім ғана күдік туғызбайды: ол өмірді бағалауға, тұрмыс құруға үйретеді.»
«Ақыл — білімге бастар жол.»
«Мен көп нәрсені білмейтінімді білемін, алайда басқалар мұны да білмейді.»
Білімнің жолы: талап, әдеп, тәртіп
Кедергілер
«Білім қонбайтын үш адам болады: біріншісі — тәкаппар адам, екіншісі — ұялшақ адам, үшіншісі — жалқау адам. Қайткенде де ақылыңа көбірек азық беруге тырыс.»
Лев Толстой
Әдеп пен құндылық
«Әдеп — қоғамның құндылығы, білім — адамның құндылығы. Біліктінің орны — төр.»
Саиф Сараи
«Талаптан да білім мен өнер үйрен: білімсіз, өнерсіз болады ақыл тұл.»
«Жігіттер, күн болды ойланарлық... Асыл — сол ақыл, білім бойда барлық.»
«Адамның көңілі шын мейірленсе, білім-ғылымның өзі де адамға мейірленіп, тез қолға түседі. Шала мейір — шала байқайды.»
Қоғам, болашақ және жауапкершілік
«Білімді дамыта алмайтын елдің болашағы жоқ.»
«Қарулы күштерге кетіп жатқан миллиардтаған қаржының тым құрыса бір бөлігі білімге жұмсалса, болашағымыз бұлыңғыр болмас еді.»
«Жастардың бүгінгі міндеті — оқу, білім, тәрбие. Жастар бүгін сөзден іске көшетін заман. Білімсіз істің реті болмайды. Сондықтан жастардың жалпы назары мектепке аударылуы керек.»
Қысқа нақылдар (іріктеме)
«Мектеп — кеме, білім — теңіз.»
Қасым Аманжолов
«Адамның сәні — өнер, білім, ақылы.»
Жетес шешен
«Үйренер нәрсең — білім және ұғым.»
Жүсіп Баласағұни
«Бақыттың жолын білім ашар.»
Иүгінеки Ахмед
«Адамға тіл, құлақ қандай керек болса, білім де сондай керек.»
Ахмет Байтұрсынұлы
«Әзіз тірлік — білімдіде.»
Жүсіп Баласағұни
«Білім қалар артыңда, ғұмыр сырғып жоғалар.»
Махмұд Қашқари
«Ақыл мен білім бізге көбіне керек емес кезде келеді.»
Габриэль Гарсиа Маркес
Ескерту
Бұл жинақта мәтіннің түпнұсқа стилі мен сөз орамдары барынша сақталып, тыныс белгілері мен емле біріздендірілді. Кейбір ойлар қайталанып келуі мүмкін — бұл тақырыптың өзегін әр қырынан ашатын дәстүрлі ерекшелік.