Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында фашистер жағына шығып, соларға қызмет еткендер
Сабақтың негізделген оқу мақсаттары
Бұл сабақта оқушылар Қазақстанның Ұлы Отан соғысына (1941–1945) қатысуын талдайды және қазақ халқының соғыс жылдарындағы батырлары туралы түсінігін кеңейтеді. Негізгі назар — тарихи оқиғаларды жүйелі баяндау, ұғымдарды дұрыс қолдану және деректермен жұмыс істеу дағдыларына аударылады.
Білімдік нәтиже
Қазақстанның соғыс жылдарындағы үлесін, қоғамдағы өзгерістерді және ерлік үлгілерін тарихи контекстпен байланыстыра түсіндіру.
Құндылықтық нәтиже
Отанға қызмет ету, жауапкершілік, батырлық және бірлік идеяларын тарихи мысалдар арқылы ұғыну.
Тілдік мақсат
«Ұлы Отан соғысы» ұғымы 1941 жылғы 3 шілдеде Иосиф Сталиннің радио арқылы жасаған үндеуінен кейін кең қолданысқа енді. Ол өз сөзінде «ұлы» және «отан» сөздерін бөлек қолданғанымен, кейін бұл тіркес тұрақты атауға айналды.
Терминнің халықаралық қолданысы
Бұл атау басқа тілдерде де кездеседі:
- Орысша: Великая Отечественная война
- Ағылшынша: Great Patriotic War
- Немісше: Großer Vaterländischer Krieg
Кейбір авторлар бұл кезеңді Екінші дүниежүзілік соғыстың шығыс майданы деп те атайды. Бұл атау Германия қолданған «шығыс майдан» ұғымына мағыналас келеді.
Негізгі ұғымдар
«Барбаросса» жоспары (Fall Barbarossa)
«Барбаросса» жоспары — фашистік Германияның КСРО-ға қарсы бағытталған соғыс жоспарының шартты атауы. Алғашында «Отто жоспары» деп аталып, кейін император Фридрих I Барбароссаның құрметіне өзгертілген.
Жоспарды дайындауды Адолф Гитлер 1940 жылғы 21 маусымда генерал-фельдмаршал В. Браухичке тапсырған.
Коллаборационистер және коллаборационизм
Коллаборационизм (фр. collaboration — «ынтымақтастық») — Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында фашистер жағына шығып, соларға қызмет еткендерді білдіретін ұғым.
Тақырыпты талқылауда терминдерді дәл қолдану, тарихи баға беруде дереккөзге сүйену және себеп-салдар байланысын көрсету маңызды.