Сандарды салыстыр
Сабақтың мақсаты
Білімдік (Educational)
Көп таңбалы сандардың құрылымы және жаңа санау бірлігі — мыңдық туралы түсінік қалыптастыру; көп таңбалы сандарды дұрыс оқуға үйрету.
Дамытушылық (Developing)
Математикалық тілді дамыту, логикалық есептер арқылы ойлау қабілетін жетілдіру.
Тәрбиелік (Bringing-up)
Оқушыларды шапшаңдыққа, ұқыптылыққа және тапқырлыққа тәрбиелеу.
Көрнекі құралдар (Resources)
Схемалар, кестелер.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сәлеметсіздер ме, оқушылар! Бүгінгі сабақта белсенді қатысып, бір-бірімізді мұқият тыңдаймыз.
Психологиялық дайындық:
Білімнің тұңғиығын бойлайтын,
Оқысаң жалықтырмайтын,
Ғылымдар патшасы боп дараланған —
Математика қызықты, тоймайтын.
Ендеше, математика сабағын бастаймыз.
Үй тапсырмасын тексеру
Үй жұмысын дәптерлеріңізден тексеремін. Сендер мұқият назар аударыңдар.
Жаңа сабақ: математикалық диктант
Төмендегі тапсырмаларды ауызша орындап көрейік:
- 30 бен 40 сандарының қосындысынан 18-ді азайт.
- 60 пен 30 сандарының айырмасына 8-ді қос.
- 48 бен 8-дің айырмасына 50-ді қос.
- 6 мен 41-дің қосындысынан 3-ті азайт.
- 4 пен 32-нің қосындысына 1-ді қос.
Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап
- Көрнекілік
- Ауызша және жазбаша жаттығулар
№1. Сандарды оқу және разрядтық қосылғыштар
Кестеде жазылған сандарды оқыңдар. Әр санның разрядтық қосылғыштарын атаңдар (жүздік, ондық, бірлік).
| Жүздіктер | Ондықтар | Бірліктер |
|---|---|---|
| 5 | 0 | 6 |
| 4 | 1 | 7 |
| 2 | 0 | 9 |
| 0 | 9 | 9 |
Мың саны былай жазылады: 1000.
Жүздіктермен санау арқылы жаңа санау бірлігі — мыңдықпен танысамыз. Мыңдықтар да бірліктер сияқты саналады.
Тапсырма
Мынадай бірліктерден қандай сандар құралады?
- 5 бірліктен
- 3 ондықтан
- 100 бірліктен
- 10 ондықтан
- 10 жүздіктен
- 100 ондықтан
- 1000 бірліктен
- 900 жүздіктен
Санау бірліктері арасындағы байланыс
Негізгі ауысулар
- 10 бірлік = 1 ондық
- 10 ондық = 1 жүздік
- 10 жүздік = 1 мыңдық
Үлкен бірліктер
- 10 мыңдық = 1 ондық мың = 10 000
- 10 ондық мың = 1 жүздік мың = 100 000
- 10 жүздік мың = 1 мыңдық мың = 1 000 000 (бір миллион)
№2. Санау жаттығулары
1 қадаммен санау
- 3-тен 9-ға дейін 1-ді қосып сана.
- 10-нан 5-ке дейін 1-ді азайтып сана.
10 және 100 қадаммен санау
- 20-дан 70-ке дейін 10-ды қосып сана.
- 90-нан 50-ге дейін 10-ды азайтып сана.
- 200-ден 900-ге дейін 100-ді қосып сана.
Сергіту сәті
Орнымыздан тұрайық,
Мойынымызды бұрайық.
Қолымызды көтеріп,
Саусақты ашып-жұмайық.
Содан соң төмен түсіріп,
Алақанды соғайық.
Бір отырып, бір тұрып,
Орнымызды табайық.
Жарайсыңдар! Бір сергіп алдық, енді есептерді жалғастырамыз.
№3. Жүздіктерді анықтау және салыстыру
Әр санның ішінде неше жүздік бар екенін анықтаңдар:
- Осы сандарды кему ретімен дәптерге көшіріп жаз.
- Әр санның жүздігін көрсететін цифрдің астын сыз.
- Сандарды салыстыр.
№4. Сандарды топтастыру және жіктеу
Мына сандарды қандай топтарға бөлуге болады?
Жетекші сұрақтар
- Қай топтағы сандарды ондықтар мен бірліктердің қосындысы түрінде жіктеуге болады?
- Дәптеріңе жіктеп жаз.
Логикалық есептер
- Апам ала сиырын сауып, 3 л сүтті бидонға құйды. Шелекте 4 л сүт қалды. Ала сиыр қанша литр сүт берді? Жауабы: 7 л
- Кітап 20 тг тұрады. Сәуле кітапты сатып алғысы келеді, бірақ 4 тг жетпейді. Сәуленің қанша теңгесі бар? Жауабы: 16 тг
- 7 ағайынды ұлдың әрқайсысында 1 қарындас бар. Отбасында неше бала бар? Жауабы: 8
- Айдос үйдің 6-қабатында, ал Жандос осы подъездің 3-қабатында тұрады. Егер Айдосқа дейін 60 баспалдақ болса, Жандосқа дейін неше баспалдақ бар?
- Дүкен алдында Қайрат қағазға 3 үшбұрыш және 2 төртбұрыш салды. Ол барлығы неше кесінді жүргізді?
№5. Есептер
Есеп 1
Берілгені:
- Қой — 30
- Сиыр — ? (қойдан 20-сы кем)
- Жылқы — ? (сиырдан 5-еуі кем)
Шешуі:
30 − 20 = 10 (сиыр)
10 − 5 = 5 (жылқы)
Есеп 2
Берілгені:
- Сиыр — 25
- Жылқы — ? (сиырдан 15-і кем)
- Қой — ? (жылқы мен сиырдың санына тең)
Шешуі:
25 − 15 = 10 (жылқы)
25 + 10 = 35 (қой)
Сабақты қорытындылау
Бүгін не үйрендік?
- Көп таңбалы сандардың разрядтарын ажыратуды
- Мыңдық — жаңа санау бірлігі екенін
- Сандарды салыстыру мен топтастыруды
Ойлануға сұрақ
Неліктен 10 жүздік бір мыңдыққа тең?
Келесі қадам
Мыңдықтармен санауды бекіту үшін сандарды разрядтарға жіктеп, бірнеше мысалды өздерің құрастырып көріңдер.