Деңгейлік оқытудың ерекшелігі оқушылардың сабақ барысында бірнеше деңгейге жұмыс жасай алатынында
Оқытудың жаңа технологиясын пайдалану – сапалы білімнің негізі
Педагогикалық технология – қазіргі талапқа сай анықталып, іріктелген оқытудың жаңа мазмұны, әдіс-тәсілдері мен дидактикалық талаптарының психологиялық-педагогикалық жиынтығы.
Педагогика ғылымдарының докторы, профессор Ж. Қараевтың әртүрлі деңгейде оқыту технологиясын жас ұрпақты оқыту және тәрбиелеу барысында жүйелі түрде қолдануға болады. Бұл технологияның басты жетістігі – оқушыны мәжбүрлеп оқытуға емес, ақпаратты өз бетінше іздеуге, дербес шешім қабылдауға дағдыландыруға бағытталуы.
Физика сабағындағы ықпалы
Физика сабақтарында оқушы ізденіп, қосымша әдебиеттерді пайдалану арқылы ойын жинақтауға, сұраққа дәл жауап беруге және өз ойын сауатты жеткізуге үйренеді. Тақырып бойынша құрылған деңгейлік тапсырмалар жүйесі дамыта оқыту идеясын іске асыруға мүмкіндік береді.
Деңгейлік тапсырмалармен тұрақты жұмыс жасау нәтижесінде оқушының өзіндік оқу жолы қалыптасып, даму динамикасы, ынтасы, ойлауы, есте сақтауы және оқу сапасы артады. Әр оқушының ой-өрісі кеңейіп, білім сапасының өсуі қамтамасыз етіледі.
Деңгейлік оқытудың ерекшелігі
Деңгейлік оқытудың басты ерекшелігі – оқушының сабақ барысында бірнеше деңгейде жұмыс жасай алуында. Әр деңгей оқушының дайындық дәрежесіне сай тапсырмалар ұсынады және біртіндеп күрделенеді.
Бірінші деңгей
Тапсырмалар жалпыға бірдей стандартты білім негізінде беріледі: бұл – білімнің ең төменгі шегі. Сынып оқушылары толықтай осы деңгейде жұмыс жүргізе алады. Тапсырмалар алдыңғы сабақтарда алған білімге және оқулықтағы материалға сүйенеді, көп ойлануды немесе ұзақ ізденуді талап етпейді, сондықтан оқушы оларды жедел орындай алады.
Екінші деңгей
Бұл кезеңде тапсырмалар күрделене түседі. Оқушы мұғалімнің түсіндіруімен қабылдаған жаңа ақпаратты пайдаланып, өз бетінше жұмыс жасауға көшеді. Осы арқылы ойлау және танымдық дағдылар қалыптаса бастайды. Оқушылар алгоритмдік сатыға көтерілгенде құбылыстарды (мысалы, қозғалыс түрлерін) күнделікті өмірмен байланыстыра отырып талдауға үйренеді.
Үшінші деңгей
Оқушы талдау, жинақтау, салыстыру сияқты танымдық әрекеттерді жүйелі түрде орындайды. Эвристикалық (танымдық-іздену) сатының ерекшелігі – қосымша әдебиеттерді пайдаланып, белгілі бір мәселеге дәлелді жауап беруге дағдылану. Бұл деңгейде ой белсенділігі негізгі рөл атқарады.
Төртінші деңгей
Бұл – қабілетті, дарынды, ізденгіш оқушыларға арналған саты. Оқушының таза шығармашылығы көрініп, жаңа тақырыпты шығармашылық ізденіс арқылы өздігінен меңгеруге мүмкіндік туады. Оқушы әртүрлі шығармашылық тапсырмаларды орындап, нәтижесін дәлелдеуге ұмтылады.
Қорытынды
Деңгейлік тапсырмалармен жүйелі жұмыс жасау оқушының ақыл-ойын дамытып, өзіндік дүниетанымын қалыптастырады. Әр алуан тапсырмалар оқушының сабаққа деген ынтасын арттырып, жауапкершілігін күшейтеді.
Деңгейлік саралау оқушы мен мұғалімнің белсенді шығармашылық қызметін дамытуымен қатар, оқушыға өз білімін жаңа тәсілмен бағалауға және өз мүмкіндігін әділ тануға мүмкіндік береді.