Жақсылардың жақсысы
Шаттық шеңбері
Сабақты көтеріңкі көңіл күймен бастап, оқушылардың назарын бір арнаға тоғыстыру.
Әдепті де өнерлі,
Еңбексүйгіш баламыз.
Жаңа істің шебері,
Жасаушысы баламыз.
Әңгімелесу: ой қозғау сұрақтары
Сұрақтар оқушылардың өмірлік тәжірибесіне сүйеніп, еңбектің мәнін өз сөзімен түсіндіруге жетелейді.
-
1) Неліктен еңбекқор баланы бәрі жақсы көреді?
Адалдық, жауапкершілік, көмектесуге дайындық сияқты қасиеттер еңбекпен бірге қалыптасатынын талқылауға болады.
-
2) Еңбек адамға не үшін қажет деп ойлайсыңдар?
Еңбек адамның өзін дамытуына, қоғамға пайда келтіруіне және өз еңбегінің жемісін көруіне мүмкіндік береді.
-
3) Адам өмір сүруі үшін ең алдымен не қажет?
Нан, баспана, білім, денсаулық секілді қажеттіліктердің барлығы еңбектің нәтижесі екенін қорытындылауға жетелейді.
Оқулықпен жұмыс: «Қайдан келдің, бауырсақ?»
Ө. Тұрманжанов
Мәтінді рөлге бөліп оқу арқылы еңбектің кезең-кезеңімен қалай пайда болатыны, бір ғана нанның өзінде қанша адамның маңдай тері бар екені көрінеді.
Дастарқанда шашылып,
Жатты аппақ бауырсақ.
Бауырсаққа қызығып,
Қарап тұрып көзін сап:
— Қайдан келдің, бауырсақ?
— деп сұрады қуыршақ.
— Дүкеннен келдім, нан сатқан,
— деді оған бауырсақ.
— Дүкенге келдің қай жақтан?
— Наубайдан келдім, нан жапқан.
— Наубайға келдің қай жақтан?
— Диірменнен келдім, ұн тартқан.
— Даладан келдім кең жатқан.
Жер — анам менің көсілген,
Диқандар мені өсірген.
Негізгі ой
Бір өнімнің артында — тұтас еңбек тізбегі бар.
Талдау
Дала → диірмен → наубай → дүкен: әр қадам — маңдай тер.
Құндылық
Еңбекке құрмет және нанның қадірін білу.
Оқулықпен жұмыс: «Жақсылардың жақсысы» (аңыз)
Баяғыда бір адам жалғыз қызымен бірнеше бөлмелі, жарық, биік, өте әсем үйде өмір сүріпті. Үйдің айналасы бау-бақша екен.
Бір күні кішкентай қыз бақшаны да, барлық бөлмелерді де аралап шығады. Бірақ бір бөлменің есігі үнемі жабық тұратын. Қызы әкесінен: «Әке, жабық тұрған бөлмеге кіруге рұқсат етіңіз. Осы бөлме басқалардан да жақсы шығар» — деп өтінеді.
Әкесі: «Дұрыс айтасың, қызым. Жақсылардың ең жақсысы сонда. Бірақ сен әлі кішкентайсың. Өскенде бұл бөлмені саған беремін, өмір бойы риза боласың» — деп жауап береді.
Ай өтіп, жыл өтіп, қыз есейеді. Әкесі оған жабық бөлменің кілтін ұсынады. Қыз қуанып, жүгіріп барып есікті ашады. Ішінен тек ұршық, өрмек және кітап көреді.
Қыз әкесіне келіп: «Әке, сіз бұл бөлмеде “жақсылардың жақсысы” бар деген едіңіз. Мен ұршық, өрмек, кітаптан басқа ештеңе таппадым» — деп жылап жібереді.
Талқылау сұрақтары
1) Биік, әсем үйде кімдер тұрған?
Әкесі және жалғыз қызы.
2) Бір бөлме неге жабық болды?
Әкесі оны қыз есейгенде ғана түсінетін құндылықтардың белгісі ретінде сақтады.
3) Неліктен әкесі ұршық, өрмек, кітапты «жақсылардың жақсысы» деді?
Өйткені еңбек (ұршық, өрмек) пен білім (кітап) — адамның өмірін түзейтін, болашағын жарқын ететін ең үлкен байлық.
4) «Дүниедегінің бәрі еңбекпен табылады» дегенді қалай түсінесіңдер?
Материалдық та, рухани да игілік еңбексіз келмейді: уақыт, талап, төзім және жауапкершілік қажет.
Сергіту сәті: «Еңбек»
Н. Жанаев
Қырға шықсаң өрлеп,
Мұның аты – Еңбек.
Кесте тіксең зерлеп,
Мұның аты – Еңбек.
Сабағыңа жөндеп
Әзірленсең – еңбек.
Қиындықтың бәрін
Еңбек қана жеңбек.
Шығармашылық жұмыс
Топтық тапсырмалар арқылы оқушылар еңбектің мәнін сөзбен, бейнемен және логикамен дәлелдейді.
1-топ
Еңбек туралы мақал айтып, мағынасын түсіндіру.
2-топ
Сурет құрастырып, қорғау.
3-топ
Ребус шешу.
Дәптермен жұмыс
Мәтінді оқып, суреттерді бояу.
Мақсат — мәтінді түсініп оқу дағдысын бекіту және көркем-шығармашылық қабілетті дамыту.
Жүректен – жүрекке
Сабақты мейірім мен ынтымаққа баулитын әнмен түйіндеуге болады.
«Болайықшы осындай»
Сөзі мен әні — А. Меңжанованыкі.