Қазақша рефераттар

Ғажайып шеңбер

Сабақтың мақсаты

  • Оқушылардың химия пәнінен алған білімдерін толықтырып, оны іс жүзінде шығармашылықпен қолдану дағдысын қалыптастыру.
  • Оқушылардың танымдық қабілет деңгейін байқау, көзқарастарын қалыптастыру.
  • Химия пәніне қызығушылықты арттыру.

Түрі

Интеллектуалды ойын (сыныптан тыс жұмыс)

Өтетін орны

Мультимедия кабинеті

Көрнекіліктер

Мультимедиялық тақта, слайд-презентациялар, үлестірмелі қағаздар, көрермендерге жұмбақтар

Кештің идеясы

Химия мен медицина дамыған,

Өндірісте химияны таныған.

Химиясыз кірмес жердің құнары —

Мұндай ғылым әркез биік тұрады.

Жоспар

  1. 1 Сұрақ–жауап бөлімі
  2. 2 Жұмбақ-арал
  3. 3 Ғажайып шеңбер
  4. 4 Шығармашылық сәт

Ойынға сынып оқушыларынан екі топ іріктеледі. Топтардың жинаған ұпайын есептеу үшін есепші ретінде Аширбекова Қарлыға апай тағайындалады.

1-кезең: Сұрақ–жауап

Әр дұрыс жауап — 1 ұпай

1-топ сұрақтары

  1. Қай элементтің жетіспеуі тіс ауруына әкелуі мүмкін?
  2. Сау адамның асқазанында қандай қышқыл болады?
  3. Ең қиын балқитын металл қайсы?
  4. Аспен бірге келетін тағамға дәм беретін зат?
  5. Қай элементтің таңбасы айдаһарға ұқсайды (тарихи бейнелеулерде)?
  6. Өнеркәсіптің негізгі металы?
  7. Сиыр және жылқы сүтінің құрамында болатын қышқыл?
  8. Сұйық металл?
  9. Суда ерігенде немесе балқығанда заттың иондарға ыдырау процесі?
  10. Мыстың латынша атауы?

2-топ сұрақтары

  1. Қоршаған орта факторлары әсерінен металдың бүліну құбылысы?
  2. Ең қатты металл?
  3. Адам ағзасында сүйек құрамына кіретін металл?
  4. Адам миының орташа салмағы?
  5. Зарядталған бөлшек?
  6. Металдардың кернеу қатарын жасаған ғалым?
  7. Үш түрлі күйде кездесетін зат?
  8. Топырақты құнарландыратын элемент?
  9. Ең жеңіл газ?
  10. Күмістің атомдық массасы?

2-кезең: Жұмбақ-арал

Бұл бөлімде топтарға кезекпен жұмбақтар қойылады. Қарсылас топ та жауапты дайындап отыра алады. Егер негізгі топ жауап бере алмаса, қарсылас топ жауап беріп, ұпайын арттыра алады.

Ескерту: 1 жұмбаққа дұрыс жауап — 10 ұпай.

1-топ жұмбақтары

Жұмбақ 1

Әрбір үйде ерте заманнан бері қолданылып келеді. Алғашында киіз үйдің ортасына қойған. Кейін түрлері көбейді. Ол не?

Жауабы: пеш

Жұмбақ 2

Жұмбақты шешіп, белгісіз элементтің орысша және латынша атауларын атаңыз. Аспандағы Айды осы элементпен теңестіреді. «Салмақты адамды» мақтауда да жиі қолданылады.

Жауабы: күміс — серебро — аргентиум

2-топ жұмбақтары

Жұмбақ 1

Жер қыртысында миллиондаған жылдар бойы түзіліп, түрленіп пайда болады. Тығыздығы жоғары, жылтыр. Адамзат ертеден пайдаланып келеді. Бұл не?

Жауабы: көмір

Жұмбақ 2

Жұмбақты шешіп, белгісіз элементтің орысша және латынша атауларын атаңыз. Өзі ауыр металға жатады. Балалар бұл металды құйған сақамен де атайды.

Жауабы: қорғасын — свинец — плюмбум

Осы тұста есепші апайымыз қоржындағы ұпайларды жариялап, аралық нәтижені шығарады.

3-кезең: Ғажайып шеңбер

Уақыты: 2 минут

Шеңберде берілген заттарды пайдаланып, әртүрлі қосылыстардың формулаларын құрастырыңыздар.

Оқушылар тапсырманы орындап жатқанда, ойын көрермендермен жалғасады.

Көрермендерге: «Мен кіммін?»

  1. 1) Бірінші бөлігім көп емес, екінші бөлігім — тілсіз жау. Жауабы: азот
  2. 2) Бірінші бөлігім «алда бол» деген бұйрық рай, екінші бөлігім — сан есім. Жауабы: озон
  3. 3) Бірінші бөлігім — тасқын су, екінші бөлігім — мал құлағына салатын белгі. Жауабы: селен
  4. 4) Бірінші бөлігім «қабылда» деген мағына береді, екінші буыным — шараппен улану деген мағынада. Жауабы: алмас
  5. 5) Жазылуы бойынша оқысаңыз — элементпін, керісінше оқысаңыз — өткізгішпін. Жауабы: мыс — сым

«Ғажайып шеңбер» тапсырмалары тексеріліп, сәйкес ұпайлар беріледі.

4-кезең: Шығармашылық сәт

Бұл бөлімде оқушылардың шығармашылық қабілеті бағаланып, тиісті ұпайлар беріледі.

Тапсырма 1: Қажетті сөздерді іріктеу

Берілген тізімнен қажет сөздерді таңдап алыңыз:

киік темір жұт бүркіт су тасқыны жалбыз күн тұтылуы інжугүл борсық сілті мыңжапырақ қараторғай сел өрт дауыл жауқазын көкек құйын шағала озон қарсақ құрғақшылық түйеқұс сынап жер сілкінісі түймедағы боран ас тұзы алюминий аю мақта алабота кәмшат бозторғай хлор үйрек темекі күріш ілбіс фосфор

Тапсырма 2: Өлең жолдарын құрастыру

Өздеріңізге ұнаған бөлім бойынша қысқа өлең жолдарын құрастырыңыз.

Химияны оқу — парыз әркімге,

Оқиды оны барлық елде, әр тілде.

Химияның оқыңдар әр бөлімін,

Кездесер ол алдарыңнан әр күнде.

Соңғы қорытынды ұпайларды анықтау үшін сөз кезегі есепші Қарлыға апайға беріледі.

Қорытынды

Ойын — толқын, айналған қатты ағысқа,

Табылғандай таным да, жат дауыс та.

Біреу озып келеді қатарынан,

Біреу мініп жатқанда аптығыста.

Ойын — толқын, жатқандай асып-тасып,

Біреу мығым, біреулер шалыс басып.

Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар,

Жеңсең де, жеңілсең де қалма жасып.

Осылайша «Химия ғажайыптары» атты интеллектуалды ойынымыз аяқталды. Қатысқандарыңызға көп рахмет!