Экваторлық және субэкваторлық белдеулер
Сабақтың тақырыбы
Экваторлық және субэкваторлық белдеулер.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың бұрын алған білімдерін еске түсіре отырып, жаңа тақырыпты салыстырмалы түрде меңгерту. Жер шарының географиялық белдеулер мен табиғат зоналарына бөлінуі және әр белдеудің климаттық ерекшеліктері туралы түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолдана отырып, оқушылардың ойды жүйелі жеткізу дағдысын дамыту. Картамен жұмыс істеуге үйрету және талдау қабілетін жетілдіру.
Тәрбиелік
Ізденіске баулу, табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыру және болашаққа жауапкершілікпен қарайтын білімді ұрпақ тәрбиелеу.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекілік
- Интерактивті тақта
- Карта
- Сұрақтар жазылған кеспе қағаздар
- Дидактикалық материалдар
Түрі және әдістері
Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың әдістері: сұрақ-жауап, сын тұрғысынан ойлау стратегиялары.
Сабақтың барысы
-
I
Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа дайындық, назарды шоғырландыру, жұмыс тәртібін белгілеу.
-
II
Үй тапсырмасын тексеру
Ауызша сұрақтар арқылы алдыңғы тақырыпты қайталау және білімді бекіту.
-
III
Мағынаны тану және жаңа сабақ
Тақырып: экваторлық және субэкваторлық белдеулер. Ой қозғау, талдау және салыстыру арқылы жаңа ұғымдарды меңгеру.
Ой қозғау: жетекші сұрақтар
Талқылауға арналған сұрақтар
- Жер шарының климаттық белдеулерге бөлінуінің себебі неде?
- Климаттық белдеулерді атаңдар.
Мұғалімнің түсіндірмесі
Жер шарында климат жағдайлары экватордан полюстерге қарай біртіндеп өзгеріп отырады. Бұл өзгеріс табиғат кешенінің ендік зоналар бойынша алмасуына әкеледі. Зоналық заңдылық — табиғат кешенінің барлық компоненттеріне тән жалпы құбылыс. Географиялық белдеулер климаттық белдеулерге сәйкес келеді және солардың атымен аталады.
Географиялық белдеулер: негізгі жіктеу
Солтүстік және оңтүстік жарты шарлардың әрқайсысы 4 негізгі географиялық белдеуге бөлінеді. Негізгі белдеулердің арасын өтпелі белдеулер бөліп жатады.
1) Экваторлық
Жыл бойы жылу мен ылғал мол.
2) Тропиктік
Ыстық, көбіне құрғақшылық басым.
3) Қоңыржай
Жыл мезгілдері айқын байқалады.
4) Полярлық
Суық, күн радиациясы аз.
Оқулықпен жұмыс: кестені толтыру
Экваторлық белдеу
Табиғат жағдайы
Оқулық деректеріне сүйеніп, климат, жауын-шашын, температура ерекшеліктерін жазыңдар.
Жануарлары мен өсімдіктері
Орман типтері, биоалуантүрлілік, тән өсімдіктер мен жануарларды атаңдар.
Субэкваторлық белдеу
Табиғат жағдайы
Маусымдық ылғалдану, температура ауытқуы, жел мен бұлттылық ерекшеліктерін көрсетіңдер.
Жануарлары мен өсімдіктері
Саванна және сирек ормандарға тән өсімдіктер мен жануарларды тізіңдер.
Терминдермен жұмыс
Төмендегі терминдердің мағынасын ашып, қысқаша түсіндірме беріңдер.
Лианалар
Анықтамасын жазыңдар.
Саванна
Анықтамасын жазыңдар.
Баобаб
Анықтамасын жазыңдар.
Анаконда
Анықтамасын жазыңдар.
Эпифиттер
Анықтамасын жазыңдар.
Горилла
Анықтамасын жазыңдар.
«Суб-»
Қосымшаның мағынасын түсіндіріңдер.
Сәйкестендіру тапсырмасы
Географиялық атауларды тиісті нысан түрімен сәйкестендіріңдер.
Атаулар
- Атлант
- Солтүстік Америка
- Амазонка
- Гималай
- Баренц
- Парсы
Нысан түрлері
- тау
- ойпат
- мұхит
- материк
- шығанақ
- теңіз
Жұмбақ сұрақ: сандар нені білдіреді?
Төмендегі көрсеткіштерді экваторлық және субэкваторлық белдеулердің табиғат ерекшеліктерімен байланыстырып түсіндіріңдер (мысалы: температура, жауын-шашын, өсімдік жамылғысының қалыңдығы, ағаш биіктігі, маусым ұзақтығы).
Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы
Қорытынды
Тақырып бойынша негізгі ұғымдарды жинақтап, экваторлық және субэкваторлық белдеулердің айырмашылықтары мен ұқсастықтарын нақтылау.
Бағалау
Сұрақтарға жауап беру, картамен жұмыс және тапсырмаларды орындау белсенділігі негізінде қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
«Экваторлық және субэкваторлық белдеулер» тақырыбын оқып келу.