Бүгінгі керемет сабақ үшін сіздерге көп рахмет
Өзін-өзі тану сабағының жоспары
Тақырып
Аялай біл, сен деп соққан жүректі
Құндылық
Сүйіспеншілік
Қасиеттер
- Кешірімді болу
- Шынайылық
- Жанашырлық
Ресурстар
Оқулық, дәптер, баяу әуен, оқушылардың суреттері, мәтіндер.
Сабақ мақсаты
Оқушылардың бойындағы сүйіспеншілік құндылығының мәнін ашу, оны күнделікті өмірде қолдануға ынталандыру.
Міндеттері
- Үнемі кешірімді болудың маңызын түсіндіру.
- Шынайылық қасиетін дамыту.
- Баршаға жанашырлық танытуға тәрбиелеу.
Назар аударатын идея
Сүйіспеншілік — бөлінген сайын азаймайтын құндылық. Ол ананың жүрегіндей: қаншаға бөлсең де, жылуы сол қалпы сақталып, тіпті көбейе түседі.
Сабақ құрылымы: тыныштық сәті → мәтінмен жұмыс → дәйексөз → аңыз әңгіме → шығармашылық тапсырма → ән → қорытынды тыныштық сәті.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Сыныпта тыныш, сенімді орта қалыптастыру. Оқушыларды сабаққа ішкі дайындыққа бағыттау.
Тыныштық сәті: «Нұрға бөлену»
Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолды айқастырмаңыздар. Қолды тізеге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.
Елестетіп көріңіз: күн нұры төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай баяу төмендеп барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі бар. Нұрға тола отырып, ол жаймен ашылады.
Балғын әрі таза әсем гүл әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілек-қалауыңызды тазалап, жүрегіңіздің «қауызын» ашады. Нұр сәулесі бойыңызға ақырын тарап, біртіндеп күшейеді.
Нұрдың таралуы
- Қолдарыңыз нұрға бөленеді: қолымыз тек жақсы, ізгі істер жасап, баршаға көмектеседі.
- Аяқтарыңыз нұр шашады: олар сізді жақсылық жасауға апарады.
- Аузыңыз бен тіліңіз: тек шындықты және ізгі сөзді айтады.
- Құлақтарыңыз: тек жақсы сөз бен әсем әуенді естиді.
- Көздеріңіз: жақсыны көріп, әр нәрседен жақсылық табады.
- Басыңыз: ізгі әрі сәулелі ойларға толады.
Нұр бірте-бірте күшейіп, денеңізден шығып, жан-жағыңызға сәуле шашады. Осы нұрды туыстарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз.
Уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да нұр жіберіңіз: олардың жүрегі де нұрға толсын. Бұл нұр бүкіл әлемге — барлық адамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлық тіршілік иесіне таралсын.
Ойша қайталаңыз
Мен нұрлымын… Нұр менің ішімде… Мен — Нұрмын.
Осы нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем — сіздің жүрегіңізде. Осы әсем күйді сақтаңыз. Жаймен көзіңізді ашуға болады. Рахмет.
Оқушылар өз әсерлерімен бөліседі.
Үй тапсырмасын тексеру (мәтінмен жұмыс)
Оқулықтың 65-бетіндегі Р. Ақдемірдің «Ана махаббаты» мәтінін үйден оқып келу, өз ұсыныстарын жинақтау және әңгімедегі риясыз сүйіспеншіліктің ерекше көріністерін сурет арқылы бейнелеу тапсырылды.
Сыныпта оқушылардың әкелген суреттері талқыланады.
Пікір алмасу сұрақтары
- Ана неліктен балалардың көңіл күйін бұзғысы келмеді?
- Балалар саяхатқа жиналғанда анаға қандай ой келді?
- Балалардың саяхаттан бас тартуына қандай қасиеттері себеп болды?
- Балалар өз ойларын неліктен құпия ұстады?
Дәйексөздермен жұмыс
Міржақып Дулатов
«Бізді сүйетін, күйетін, әрқашан қамымызды ойлап жүретін абзал жан — ана».
Талқылау сұрақтары
- «Риясыз сүйіспеншілік» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Ана махаббаты риясыз сүйіспеншілікке жата ма?
Абай Құнанбаев
«Адам бойындағы ең қымбаты — оның жүрегі».
Дәйексөзді оқып, мағынасын ашып талдаймыз. Есте сақтау үшін бірнеше рет қайталап, дәптерге көшіріп жазамыз.
Әңгімелеу: «Ана махаббаты» (аңыз әңгіме)
Бір күні балалары өзара бір келісімге келе алмай, аналарына келіп сұрақ қояды: «Анашым, сіз біздің қайсымызды ерекше қатты жақсы көресіз?»
Анасы үнсіз шырақты жағып былай дейді: «Мынау — шырақ, ол — мен. Оның жалыны — менің сендерге деген сүйіспеншілігім».
Содан кейін анасы тағы бір шырақты алып, өз шырағынан тұтатып жағады: «Бұл — менің тұңғышым. Оған мен өз жылуым мен сүйіспеншілігімді бердім. Қараңдаршы, екінші шырақты жаққаныммен менің жылуым азайды ма?»
Балалары: «Жоқ!» — дейді.
Анасы қанша баласы болса, сонша шырақ жағады. Жалыны көбейіп, одан сайын көп жылу береді.
Қорытынды ой: Ана жүрегі — сүйіспеншіліктің шексіз көзі. Сендер де аналарыңды әрдайым риясыз сүйіспеншілікке бөлей біліңдер.
Аңыз бойынша сұрақтар
- Балалар не себепті келісімге келе алмады?
- Ана өз сүйіспеншілігін қалай білдірді?
- Жақсы ой, жақсы сөз және ізгі іс үйлескен адам қандай адам?
Кілт ұғымдар
- Риясыз сүйіспеншілік
- Кешірім
- Шынайылық
- Жанашырлық
Шығармашылық жұмыс (топтық жұмыс)
1-тапсырма: Өлең жолдарын толықтыру
I топ
Аялай біл, сен деп соққан жүректі,
..................... таси берсін, дәулетің.
Айналамда нәзік жанды ...............,
................. бір-бірінен көмекті.
Үлгі нұсқа
Аялай біл, сен деп соққан жүректі,
Әрқашанда таси берсің, дәулетің.
Айналамда нәзік жанды адамдар,
Аямайды бір-бірінен көмекті.
II топ
Ауырмашы мәңгі соқсын ...........,
.............. қанша рет өтті түндерің.
Сүрінгенде күш беріп ................,
Қалайша сен барда мен қартаямын?
Үлгі нұсқа
Ауырмашы мәңгі соқсын жүрегің,
Ұйқысыз қанша рет өтті түндерің.
Сүрінгенде күш беріп аяладың,
Қалайша сен барда мен қартаямын?
2-тапсырма: Шағын эссе
Тірек сөздерді пайдаланып «Ана — өмірдің гүлі, тіршіліктің басы» тақырыбында шағын эссе жазыңыз.
Топпен ән айту: «Анашым» (Сырым Исабаев)
1-шумақ
Ағарған сенің шашыңа қарап, Уайымдаймын күнде мен. Жастық бар жерде қартаю барын, Мен осыны неге білмегем? Немерелерің арқаңда бәрі, Қарамай белге бүгілген. Бақыт деген балада екенін Түсіндім, ана, бүгін мен.
Қайырмасы
Тұрса да дауыл, майыса көрме, Ұсташы тіктеп бойыңды. Анашым, сенің көргім келеді Жүз жасқа келген тойыңды. Ақ тілектерді қабыл ет, Алла, Қабыл ет, Алла, ойымды. Анашым, сенің көргім келеді Жүз жасқа келген тойыңды.
2-шумақ
Құттықтап, ана, туған күніңмен Жиналды бүкіл ұрпағың. Қуанышыңнан ұмытып кеткен, Жазылып кетсін сырқатың. Ақтауға жүрміз ақ сүттеріңді, Кешігіп кетсек кейде тым. Аналар, бәрің аман жүріңдер, Бейнетін көріп, зейнетін.
Үй тапсырмасы
№16-сабақ
Мәтінмен жұмыс: С. Байжановтың «Адамды сүйе біл» әңгімесін оқып келу.
№15-сабақ
Дәптермен жұмыс: «Өздеріңнің жақындарыңды қалай қуантар едіңдер?» тақырыбында ойтолғау жазып келу.
Соңғы тыныштық сәті
Баяу музыка қосылады.
Көзімізді жұмып, тыныштықта бүгінгі сабақты есімізге түсірейік.
Бүгінгі сабақтан нені түсіндік, қандай жақсы нәрселерді үйрендік, өзімізге нені алдық — соның бәрін ой елегінен өткізейік.
Осының барлығын жүрегімізге сақтап, көкейімізге түйіп алайық. Жайлап көздеріңізді ашуға болады.
Бүгінгі сабақ үшін көп рахмет!