Қазақша рефераттар

Оқу сөзіне жұрнақ жалғап айт

Сабақтың тақырыбы: Түбір мен қосымша

Бұл сабақта сөз құрамын ажырату, түбірге қосымшалардың жалғануы кезінде дұрыс жазу нормаларын сақтау және оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту көзделеді.

Мақсаты

  • Білімділік: қосымша жалғанған кездегі сөздердің жазылу емлесі туралы мағлұмат беру.
  • Дамытушылық: оқушылардың іс-тәжірибелік дағдысын дамыту, жазу сауаттылығын арттыру.
  • Тәрбиелік: әдептілікке, қарапайымдылыққа тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақтың әдістері
Ой қозғау, ойын, сызбамен жұмыс, сурет бойынша әңгіме, үлестірмемен жұмыс, сөзжұмбақ шешу
Көрнекіліктер
Сөзжұмбақ, кесте, суретті плакат, кеспе қағаздар, сызба түрлері

I. Ұйымдастыру кезеңі

Үй тапсырмасын тексеру

251-жаттығу.

Ой қозғау (сұрақ-жауап)

1) Қазір қай мезгіл?

Қыс мезгілі.

2) Қыстың нешінші айы?

Қыстың үшінші айы.

3) Жаңа жауған қардан не жасауға болады?

Ұлпа қардан аққала жасауға болады.

Ендеше, аққаланың артындағы тапсырмаларды орындай отырып, аққаланы құрастырамыз.

  • Сөз құрамы қалай бөлінеді?
  • Жұрнақ дегеніміз не? Жалғау дегеніміз не?
  • Қосымша неше түрге бөлінеді?
  • Түбір дегеніміз не?

II. Жаңа сабақ

«Сөз ойла, тез ойла» ойыны

Қадам Тапсырма Мысал
1-қатар Түбір сөзді айт оқу
2-қатар Жұрнақ жалға оқу + шы = оқушы
3-қатар Жалғау жалға оқушы + лар = оқушылар

Сызбамен жұмыс

Біл + ім

Бас + қыш

Біл + гіш

Бас + қыш + тық

Біл + гір

Негізгі қорытынды

Жаңа сөз түбір сөзге қосымша жалғау арқылы жасалады.

Ескерту: Қосымшалар сөздің мағынасын өзгертуі немесе сөздер арасындағы байланысты білдіруі мүмкін.

III. Сурет бойынша әңгіме (тақтамен жұмыс)

Сұрақтар

Суреттен кімдерді көріп тұрмыз?
Қарт әже қай жерде келе жатты?
Марат не істеді?
Әже Маратқа не деді?

Қысқаша мәтін (үлгі)

Қарт әже суға келе жатты. Ол тайып құлап қалды. Марат әжейдің тұруына көмектесті. Қарт әже Маратқа алғысын айтты.

Мінездеме

Марат қандай бала?

  • сыпайы
  • кішіпейіл
  • мейірімді
  • қайырымды

Мәтіннің тақырыбы

Мәтінге лайық атау: «Қайырымдылық».

Соңғы сөйлемді «Қарт әже Марат алғыс айт» деп құрастырсақ, ой толық әрі түсінікті бола ма? Жоқ. Демек, сөйлем дұрыс болуы үшін сөздерді өзара байланыстыратын қосымшаларды орынды жалғау қажет.

IV. Дәптермен жұмыс

Жаңа тақырып бойынша жазба жұмыстары орындалады (ережені бекіту, мысалдар жазу).

V. Сергіту сәті

Ла-ла-ла

Ұшып келді шағала.

Шы-шы-шы

Біз үлгілі оқушы.

Ші-ші-ші

Менің әкем етікші.

Лар-лар-лар

Біз тәртіпті балалар.

255-жаттығу: көшіріп жазу.

VI–VII. Үлестірмемен жұмыс және тексеру

  • Үлестірме тапсырмаларын орындау.
  • Орындалған жұмысты өзара немесе мұғалімнің тексеруі.

VIII. Қорытынды

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. Қыста ұйтқып соққан қатты желді қалай атайды?
  2. Қыста не жауады?
  3. Қыста күн қандай болады?

Бекіту тапсырмалары

  1. «Оқу» сөзіне жұрнақ жалғап айт.
  2. «Оқушылар» сөзін қатыстырып сөйлем құра.
  3. Құрылған сөйлемді сұраулы және лепті сөйлемге айналдыр.

Кестемен жұмыс

Қосымшалы сөздердің құрамын анықта:

Қосымшалы сөз Түбір Жұрнақ Жалғау
Ғарышкер ғарыш -кер —
Оқушылар оқу -шы -лар
Әншілер ән -ші -лер

IX–X. Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Оқушылардың тапсырмаларды орындауы, сөйлем құрауы және емле нормаларын сақтауы бойынша бағаланады.

Үйге тапсырма

Өтілген тақырыпты қайталау және қосымша бойынша жаттығулар орындау.