Сергеевка орта мектебінің мұғалімі Бохан СилауСынып жетекшісінің портфолиосы (5 - сынып)Сынып жетекшісінің лауазымдық міндеттері
Сергеевка орта мектебі
Мұғалім: Бохан Силау
Бұл материал 5-сыныпқа арналған сынып жетекшісінің портфолиосындағы негізгі бөлімдердің бірі ретінде берілген. Мұнда сынып жетекшісінің лауазымдық міндеттері, кәсіби құзыреттері және тәрбие жұмысының мазмұны жүйеленіп көрсетілген.
Сынып жетекшісінің лауазымдық міндеттері
Сынып жетекшісі оқушы тұлғасының жан-жақты дамуына, адамгершілік тұрғыдан қалыптасуына және қауіпсіз білім беру ортасының орнығуына жауапты. Оның жұмысы тек ұйымдастырумен шектелмей, баланың әлеуметтенуі мен өзін-өзі дамытуына бағытталған жүйелі педагогикалық қолдауды қамтиды.
Тұлғалық даму үшін жағдай жасау
Әр оқушыға қолайлы моральдық-психологиялық ахуал қалыптастырып, сынып ішіндегі өзара түсіністік пен құрмет мәдениетін күшейтеді.
Қарым-қатынасты қолдау
Оқушының құрбы-құрдастарымен, мұғалімдермен және ата-аналармен байланысында туындайтын қиындықтарды анықтап, шешуге көмектеседі.
Оқу әрекетін қолдау
Оқушыларға оқу үдерісінде бағыт-бағдар беріп, жеке қабілеттері мен қызығушылықтарын ескере отырып ынталандырады.
Қосымша білімге қолжетімділік
Үйірме, клуб, спорт секциялары мен бірлестіктер арқылы оқушылардың бос уақытын мазмұнды ұйымдастырып, қосымша білім алуына ықпал етеді.
Құқық, қауіпсіздік және жауапкершілік
- Оқушылардың құқықтары мен бостандықтарының сақталуын қамтамасыз етеді.
- Балалардың өмірі, денсаулығы және қауіпсіздігі үшін жауап береді.
- Сынып ұжымының мазмұнын балалардың жас ерекшеліктеріне және тұрмыстық талаптарға сай жаңартып отырады.
Сынып жетекшісі білуі тиіс
Сынып жетекшісінің кәсіби қызметі құқықтық, психологиялық және педагогикалық білімге сүйенеді. Төмендегі бағыттар міндетті түрде меңгерілуі тиіс:
Құқықтық негіз
- Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңы
- Бала құқықтары туралы конвенция
- Еңбек заңнамасының негіздері
- Нұсқаулық-нормативтік құжаттар, еңбекті қорғау нормалары мен ережелері
Педагогика және психология
- Педагогика негіздері
- Балалардың жас ерекшелік және әлеуметтік психологиясы
- Қарым-қатынас психологиясы
- Жеткіншектердің жеке және жас ерекшеліктері
Денсаулық және қауіпсіз орта
- Жас ерекшелік физиологиясы
- Мектеп гигиенасы
- Оқушының өмірі мен денсаулығын қорғау талаптары
Тәрбие жұмысы және этика
- Педагогикалық этика
- Тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі
- Оқушылардың бос уақытын ұйымдастыру
Құзыреттер мен кәсіби талаптар
Игеруі тиіс қасиеттер
- Эмоциялық-еріктік өзін-өзі басқару және өзін-өзі бақылау
- Аналитикалық және болжамдық ойлау
- Коммуникативтік және ұйымдастырушылық қабілеттер
Жеке ұстаным
- Жоғары мәдениет
- Тұрақтылық және жауапкершілік
- Адамгершілік бағдар және үлгі бола білу
Кәсіби дайындық
- Жалпы, жас ерекшелік және әлеуметтік педагогика мен психология бойынша терең білім
- Балалардың мінез-құлқы, іс-әрекеті және дамуындағы ауытқуларды тану
- Психологиялық-педагогикалық диагностика, кеңес беру және түзету әдістері
Балалармен тәрбие жұмысын жүргізудегі білім аясы
- Балалардың жас ерекшеліктері мен әлеуметтік сипаттарын ескеру
- Балалардың жеке және ұжымдық шығармашылығының мәні мен ерекшелігін түсіну
- Тәрбие жұмысының әдістемесін меңгеру
- Балалардың құқықтарын қорғауға қатысты ұлттық және халықаралық құқықтық нормаларды білу
Кәсіби біліктері қалыптасуы тиіс
Қиындықтар мен қақтығыстарды басқару
- Жеке және тұлғааралық қиындықтарды анықтау
- Қақтығыстардың алдын алу және шешу тәсілдерін қолдану
Әлеуметтік-педагогикалық мәселелерді шешу
- Зерттеу жүргізу және практикалық шешім ұсыну
- Әлеуметтік-педагогикалық және әлеуметтік-психологиялық әдістерді меңгеру
Педагогикалық қарым-қатынасты ұйымдастыру
- Ересек–бала және ересек–ересек қатынастарын мақсатқа сай құру
- «Сынып жетекшісі – бала – ата-ана» жүйесінде психологиялық тұрғыдан дұрыс байланыс орнату
Ұжыммен және шығармашылықпен жұмыс
- Ұжымдармен, балалар бірлестіктерімен, үлкен және кіші топтармен жұмыс істеу
- Әлеуметтік маңызды іс-әрекеттерді ұйымдастыру, өзін-өзі анықтауға жағдай жасау
- Балалардың шығармашылық бейімділігі мен қабілетін анықтап, жүзеге асыруына мүмкіндік беру
Сынып жетекшісінің әлеуметтік-педагогикалық рөлі
Жоғарыда аталған талаптарды ескере отырып, сынып жетекшісінің әлеуметтік-педагогикалық қызметіндегі рөлдік ұстаным үдеріс қатысушыларына байланысты өзгеріп отырады. Бұл қызметтің мәні формальды міндеттер жиынтығынан гөрі, табиғи әріптестік пен ересек адам мен баланың өзара түсіністікке құрылған қарым-қатынасы арқылы айқындалады.
Мұндай байланыс ерекше тұлғаға өзінің мүмкіндіктерін жүзеге асыруға жағдай жасап, педагогтың да тұлғалық сапаларын оқушымен өзара әрекет барысында байытады. Бала өзін ересек адам ретінде сезініп, өз күшіне сенім артып, өзін көрсетуге мүмкіндік алады; ал ересек адамнан (досынан, жолдасынан) нақты қолдау көреді.
Бұл компонент жас тұлғаның жалпы дамуына, жеке ерекшеліктерін ескере отырып, оң әсер етеді және оқушының субъектілік ұстанымының қалыптасуына ықпал жасайды.
Тәрбие бағдарламасының сипаты
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысының бағдарламасы әрдайым инновациялық, авторлық және динамикалық сипатта болады. Бұл — педагогтың шығармашылыққа негізделген, нақты тәжірибеге бағытталған әрі нәтижелі қызметінің көрсеткіші.