Туған жердің туын тік
Сабақтың өзегі: туған жерге сүйіспеншілік
Бұл сабақ «Туған жерің тасы да танымал» тақырыбы арқылы оқушылардың өткен бөлім бойынша білімін жүйелеуге, өздігінен жұмыс істеу дағдыларын дамытуға және туған жерді қадірлеу сезімін нығайтуға бағытталған. Сабақ құрылымы ой қозғау, сұрақ-жауап, ойын элементтері мен мәтінмен жұмысты үйлестіріп, мазмұнды әрі жеңіл қабылданатын оқу тәжірибесін құрайды.
Білімділік мақсаты
- Өтілген тақырыптар бойынша тарауды пысықтау.
- Өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру.
- Тараудан алған білімді тиянақтап, бекіту.
Дамытушылық және тәрбиелік мақсат
- Оқушылардың өздігінен жұмыс істеу қабілетін дамыту.
- Туған жерін, елін сүюге және қорғауға тәрбиелеу.
- Логикалық ойлау мен өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру.
Әдіс-тәсілдер және пәнаралық байланыс
Сабақ әдістері
Ой қозғау, сұрақ-жауап, мәтінмен жұмыс, ойын элементтері.
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі, орыс тілі, ән сабағы, бейнелеу өнері.
Көрнекіліктер
Мақал-мәтелдер, сандық, бақылау картасы, тест, жалаушалар, «Ғажайып үштік», нақыл сөздер.
Сабақ барысы: кезең-кезеңімен
1) Ұйымдастыру және ой шақыру
Сабақ оқушылардың назарын шоғырландырудан басталады: қысқа ой шақыру арқылы тақырыпқа логикалық кіріспе жасалады.
2) «Құрастырма» тапсырмасы: сөз құрау және аудару
Берілген әріптерден сөз құрап, оны орыс тіліне аудару арқылы тілдік қор мен ойлау шапшаңдығы дамытылады.
| Әріптер | Қазақша | Орысша |
|---|---|---|
| т, о, н, а | Отан | Родина |
| е, т, к, е, м, п | мектеп | школа |
| й, б, д, и, а | бидай | пшено |
| е, ж, р | жер | земля |
3) Үй тапсырмасын тексеру: И. Байзақов «Алтай»
- Мәнерлеп оқу.
- Туған жер туралы салынған суреттерді таныстырып, әңгімелеу.
- Тақырыпқа қатысты мақал-мәтел айту.
Мақал-мәтелдер
- Отан оттан да ыстық.
- Туған жердің туын тік.
- Керек тастың ауырлығы жоқ.
- Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.
Осыдан кейін сабақтың жаңа бөлімі туған жер табиғаты мен оның қадір-қасиеті туралы мәтінге ұласады.
4) Жаңа сабақ: «Туған жердің тасы да танымал» (М. Сәрсеке)
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Біздің туып-өскен жеріміз — Қазақстан. Қазақстан — Еуразия құрлығындағы ең үлкен мемлекеттердің бірі. Еліміздің жер көлемі ұлан-байтақ. Кең даланы, асқар тауларды, ормандар мен көлдерді көрген жан оны ешқашан ұмытпайды. Біз жер шарының осындай сұлу әрі бай өлкесінде өмір сүреміз. Ол — біздің Отанымыз.
Кітаппен жұмыс
- Автор туралы мәлімет: М. Сәрсеке өмірбаяны.
- Мәтінді мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
- Оқушылардың кезектесіп оқуы.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың зейіні қайта жинақталады.
5) Сөздік жұмысы: жаңа ұғымдарды нақтылау
Оқушылар сөздердің мағынасын түсініп, дәптерлеріне жазып бекітеді.
| Сөз | Түсіндірме |
|---|---|
| Шенеунік | Кеңсе қызметкері. |
| Экспонат | Көрмеге қойылған зат. |
| Саф | Қоспасыз, таза. |
| Гид | Таныстырушы адам. |
| Отель | Қонақ үй. |
| Таған | Музейдегі құнды заттар қойылатын сөре. |
6) Сұрақ-жауап: мәтінді түсіну және ой қорыту
- Қ. Сәтбаевқа келген хатта не туралы айтылды?
- Ғалым хатты алғанына неліктен қуанды?
- Ғалым есімімен аталған қандай қаланы білесіңдер?
- Қандай қазба байлықтарды атай аласыңдар?
7) «Кім жылдам?» ойыны: пайдалы қазбаларды ажырату
Мақсат — пайдалы қазбаларды анықтап, артық сөзді табу.
Топ 1
Мыс, мырыш, мақта, жез.
Топ 2
Алтын, жүгері, күміс, қола.
Топ 3
Темір, графит, алюминий.
Қосымша материал
Слайд арқылы Қаныш Сәтбаевтың өмір жолы мен ғылымға қосқан үлесі таныстырылады.
8) Қорытынды ой
Жақсы адам — елдің ырысы,
Жақсы жер — жанның тынысы.
Туған жердің әр тасы —
Біздің алтын тағымыз.
9) Рефлексия, үй тапсырмасы және бағалау
Рефлексия сұрақтары
- Сабақ ұнады ма?
- Бұл сабақтан өзіңе не алдың?
Үй тапсырмасы
- Мәтінді оқу, мазмұндау.
- Қ. И. Сәтбаев туралы деректер жинау.
Бағалау
Оқушылардың жұмысы салыстырмалы түрде бағаланады: белсенділік, дәлдік, жауап толықтығы және өздігінен жұмыс істеуі ескеріледі.
Есіңе сақта!