Қазақша рефераттар

Тіл және сөйлеу

Сабақ жоспары

Тіл және сөйлеу

Бұл сабақ тіл мен сөйлеудің мәнін ашуға, оқушының ойды жүйелі жеткізу дағдысын қалыптастыруға және әдеби тілде сөйлеу мәдениетін дамытуға бағытталған.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Әдістері

  • Түсіндіру
  • Сұрақ-жауап
  • Мақал-мәтелдің мағынасын ашу
  • Пікірталас

Көрнекіліктер

  • Суреттер
  • Тапсырмалар
  • Кесте (таблица)

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Тіл және сөйлеу туралы білімді тереңдету, байланыстырып сөйлеу дағдысын қалыптастыру, сөйлеу түрлерімен таныстыру.

Дамытушылық

Сөздік қорды молайту, қызығушылықты арттыру, өз ойын дәл әрі жүйелі жеткізуге үйрету.

Тәрбиелік

Сөз мағынасын түсінуге, әдеби тіл нормасын сақтап сөйлеуге тәрбиелеу.

І. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды сабаққа психологиялық тұрғыдан дайындау, назарын шоғырландыру және сабақ мақсатын қысқаша хабарлау.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

Алдыңғы тақырып бойынша білім деңгейін анықтау: қысқаша сұрақтар арқылы жауап алу, қателерді талдау, маңызды тұстарды нақтылау.

ІІІ. Жаңа сабақ

1) Пікірталас сұрақтары

Жаңа сабақ оқушылардың ойлануына түрткі болатын сұрақтар арқылы басталады. Мақсат — ұғымдарды өмірмен байланыстырып, өз пікірін дәлелдеуге үйрету.

  • Тіл және сөйлеу не үшін қажет?
  • Ата-бабамыз бізге мұра етіп нені қалдырды?
  • Пікірталас барысында оқушылардың жауабын тыңдап, ортақ тұжырым жасау.

2) Сөйлеу түрлері

Сөйлеу екі негізгі түрге бөлінеді: ауызша және жазбаша. Әрқайсысының өзіне тән тәсілдері бар.

Ауызша сөйлеу

  • Әңгімелесу
  • Пікірлесу
  • Хабарласу

Жазбаша сөйлеу

  • Таңбалау
  • Кітап оқу
  • Хат жазу

Ескерту

Кей әрекеттер (мысалы, сурет салу, сызу) ойды бейнелеу арқылы жеткізуге көмектескенімен, сөйлеудің өзіне емес, тілдік емес таңбалық/көрнекі тәсілдерге жақын. Сабақта оны байланыстырушы құрал ретінде қарастыруға болады.

3) Дәптермен жұмыс: сөйлемді аяқтау

Әр аяқталмаған сөйлемді оқып, төменде берілген сөздердің біреуін ғана таңдап, ойды толықтырыңыз.

  1. Жексенбіден кейін ________________________ (жыл, сағат, дүйсенбі)
  2. Алманың ішінде әрдайым ________________________ (құрт, тұқымы, гүл)
  3. Тау өзенінің ағысы ________________________ (ақырын, күлкілі, қатты)
  4. Бүгіннен кейін ________________________ (биыл, ертең, былтыр)
  5. Әкеден кейін ________________________ (немере, бала, шөбере)
  6. Сағат тілі ________________________ (жоғарыдан төмен қарай, оңнан солға қарай, солдан оңға қарай қозғалады)

4) Оқулықпен жұмыс

Оқулықтағы 6, 7, 8-жаттығулар орындалады. Тапсырмалар аяқталғаннан кейін үлгі бойынша тексеру жүргізіледі.

IV. Бекіту

Негізгі сұрақ

Сөйлеу не үшін қажет?

Көркем мәтін

С. Торайғыровтың тіл туралы өлеңін оқып беру, мазмұнын талқылау.

Халық даналығы

Тіл туралы мақал-мәтелдер сұрау, мағынасын ашу.

V. Қорытынды

1989 жылдың 22 қыркүйегінде Қазақстан Республикасында «Тілдер туралы» заң қабылданып, қазақ тіліне мемлекеттік тіл мәртебесі берілді.

1993 жылдың 28 қаңтарында ҚР Конституциясы қабылданып, онда қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде бекітілді.

Түйін

Тіл — ұлттың жаны, тіл — ұлттың асыл қазынасы. Бүгінгі сабақ осы құндылықтың маңызын түсінуге және оны күнделікті қарым-қатынаста дұрыс қолдануға бағытталды.

VI. Үйге тапсырма

Оқулықтағы тапсырмаларды аяқтау және тіл туралы 2–3 мақал-мәтел жаттап келу (мағынасын түсіндіріп айтуға дайындалу).

VII. Бағалау

  • Пікірталасқа қатысу белсенділігі
  • Дәптермен жұмыстағы дәлдік және сауаттылық
  • Оқулық тапсырмаларын орындау сапасы
  • Жауаптың мазмұндылығы мен сөйлеу мәдениеті