Қазақша рефераттар

Сөз құра ребусын шешу

Сабақ жоспары

Пәні: қазақ тілі

Тақырыбы: Жұрнақ. Бұл сабақ ойын элементтері мен интерактивті тапсырмалар арқылы жұрнақты меңгертуге бағытталған.

Білімділік

Жұрнақ туралы білім-білік дағдыларын бекіту; сөз құрамына талдау дағдыларын қалыптастыру; оқу және сөйлеу дағдыларын дамыту.

Дамытушылық

Сөздік қорын, тілін, ой-өрісін және есте сақтау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Оқуға, еңбекке, ұқыптылыққа, әдептілікке және әсемдікті бағалауға баулу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Кесте, суреттер
  • Тест жазылған карточкалар
  • Компьютер
  • «Би мұғалімі» мультфильмі

Сабақтың сипаттамасы

  • Типі: білім-білікті қалыптастыру.
  • Түрі: ойын сабақ.
  • Әдіс-тәсілдер: сұрақ-жауап, түсіндіру, талдау-жинақтау, ойын, өзіндік жұмыс, ребус шешу, топпен жұмыс, тест, дөңгелек үстел, Венн диаграммасы.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі және қызығушылықты ояту

Оқушылардың назарын сабаққа аудару үшін «Сөз құра» ребусы ұсынылады. Сандарды ретімен оқығанда сабақтың тақырыбы шығады.

Ребус

Әріптер

А Р Ж Қ Ұ Н

Реті

5 3 1 6 2 4

Нәтиже: Жұрнақ

2) «Гүл таңда» ойыны (сұрақ-жауап)

Интерактивті тақтада гүлдердің суреттері көрсетіледі. Оқушы гүлді таңдағанда сұрақ қойылады. Дұрыс жауап берсе, жауап тақтада тексеріліп, оқушыға гүл беріледі.

Сұрақтар

  1. Түбір дегеніміз не?
  2. Жұрнақ дегеніміз не?
  3. Туынды сөз дегеніміз не?
  4. Қосымша дегеніміз не?

Негізгі идея

Оқушы анықтамаларды айтып қана қоймай, сөз құрамына талдау жасауға дайындалады: түбір мен жұрнақтың мағынаға әсерін ажыратады.

3) Жұмбақ және талдау

Жұмбақ

Ақ шатырлы бір қала, суда жүзіп жүр дара.

Шешуі: кеме.

Сөз құрамына талдау (туынды сөз)

шатырлы: түбірі — шатыр, -лы — жұрнақ, себебі сөздің мағынасы өзгеріп, жаңа сөз жасалды.

4) «Кемелер» ойыны: сөз құрамына талдау

Интерактивті тақтада кемелердің суреттері беріледі. Әр кемені таңдағанда сөздер шығады. Оқушылар тақтаға шығып, әр сөзді құрамына талдайды. Дұрыс жауап берген оқушы кеме бейнеленген карточка алады.

Талдауға берілетін сөздер

  • тазалық
  • бірлік
  • достық
  • еркіндік
  • бестік
  • қалалық

Үлгі талдау

тазалық: түбірі — таза (қандай? — заттың сынын білдіреді). -лық жалғанғанда «тазалық» (не?) — мағынасы өзгеріп, туынды сөз жасалады. Сондықтан -лық — жұрнақ.

Қалған сөздер де осы үлгімен талданып, тақтада сызба түрінде көрсетіледі.

5) Өзіндік жұмыс (оқулықпен жұмыс)

Оқулықтағы 2-жаттығу ауызша түсіндіріледі. Оқушылар көп нүктенің орнына тиісті жұрнақтарды жалғап, сөйлемдерді көшіріп жазады.

Тапсырма мәтіні

Алматыда бокстан болған жарысқа еліміздің барлық қалаларынан оқушылар келді. Айбек жарысқа келгендерді таныстырып үлгерді: «Мен — астаналық, Ерлан — Алматы..., Үсен — Ақтау..., Айбар — Атырау..., Сержан — Шымкент..., Ернұр — Тараз..., Арман — Өскемен...», — деп айта бастады.

6) Сергіту сәті

Оқушыларға арналған «Би мұғалімі» мультфильмі көрсетіледі. Музыка қосылып, оқушылар қимылдарды қайталап, жаттығу жасайды.

7) «Бұлттар» ойыны: туынды сөздерді табу

Интерактивті тақтада бұлттар бейнеленеді. Әр бұлттың артында сөздер берілген. Тапсырма: сөздердің ішінен туынды сөздерді дәптерге теріп жазып, сол сөздермен сөйлем құрау. Дұрыс орындаған оқушыларға бұлт суреті бар карточка беріледі.

Берілген сөздер

таулар теңізші жұлдыз домбырашы балалық сауысқан ақылды

Білімді бекіту

Тест

  1. 1) Түбір сөзді тап

    A) ақын    Ә) жазушы    Б) етікші

  2. 2) Туынды сөзді тап

    A) алма    Ә) арыстан    Б) күйші

  3. 3) Қосымшалы сөзді тап

    A) балалар    Ә) үй    Б) күн

Оқушылар интерактивті тақта арқылы өз білімдерін тексереді: келесі бетте дұрыс жауаптар көрсетіледі.

Қорытынды: Венн диаграммасы

Түбір сөз бен туынды сөздің айырмашылығы диаграмма арқылы жинақталады.

Түбір сөз

Сөздің одан әрі бөлінбейтін мағыналы бөлігі.

Туынды сөз

Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалады.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы сабақ барысында жинаған карточкаларының саны мен сапасына қарай бағаланады.

Үй тапсырмасы

  • Ережелерді қайталау.
  • Оқулықтағы 4–6-жаттығуларды дәптерге орындап келу.