Қазақша рефераттар

Көтерілістің жеңілу себептері мен тарихи маңызы

8-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақ тақырыбы: 1837–1847 жылдардағы Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс.

Сабақтың мақсаты

  • Қазақстан аумағындағы отаршылдыққа қарсы ең ірі көтерілістің мақсатын, барысын, негізгі кезеңдерін және тарихи маңызын ашу; оның Ресей халықтарының азаттық үшін күресінің бір бөлігі екенін және қазақ қоғамы мен патша үкіметі арасындағы қайшылықтардың салдары екенін көрсету.
  • Қазақстан аумағындағы көтерілістерге, Қазақ хандығының тарихына және Кенесары билігіне салыстырмалы талдау жасау; қорытынды шығару, өз көзқарасын дәлелдеу дағдыларын жетілдіру.
  • Отан тарихына құрмет пен мақтаныш сезімін қалыптастыру, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Сабақтың әдісі

Интерактивті әдістер.

Көрнекілік

Карта, сызба.

I. Сабақтың барысы

  1. 1. Ұйымдастыру кезеңі.
  2. 2. Оқу құралдарын тексеру және түгелдеу.
  3. 3. «Хабар — ел жаңалықтарынан…» айдары.
  4. 4. Оқушы зейінін сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын сұрау

  1. 1) Елек өзені аумағындағы жерлерді алу қай жылы басталды?
  2. 2) Орск және Троицк қамалдары арасында шеп тұрғызу үдерісі қалай жүрді?
  3. 3) Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтеріліс туралы баяндаңдар.
  4. 4) Жаңа шеп аймағының құрылуы (1835 ж.) туралы айтыңдар.
  5. 5) XIX ғасырдың 20–30 жылдарындағы көтерілістердің жеңілу себептері мен тарихи маңызы неде?

III. Жаңа тақырыпты оқыту жоспары

  1. 1. Көтерілістің мақсаты, себептері және қозғаушы күштері.
  2. 2. Кенесары Қасымұлы және Қазақ хандығын қалпына келтіру идеясы.
  3. 3. Хан билігіндегі басқару, экономика және сауда салаларындағы өзгерістер. Қарулы әскер құру.
  4. 4. Патша үкіметінің жазалау шаралары. Долгов пен Герннің Кенесары хан ордасына елшілігі.
  5. 5. Кенесарының Ұлы жүз аумағына шегінуі және көтерілісшілердің қырғыз жеріндегі іс-әрекеттері.
  6. 6. Көтерілістің жеңілу себептері және тарихи маңызы.
  7. 7. Қосымша әдебиеттер көп болғандықтан, сабақты дөңгелек үстел форматында өткізіп, көтеріліс тарихына қатысты мәтіндер мен қазіргі зерттеу еңбектеріне сүйене отырып, пікірталас ұйымдастыру ұсынылады.

Дереккөзге назар

Кенесары қозғалысы туралы мәліметтер белгілі тарихшы Е. Бекмахановтың «Кенесары хан көтерілісі» еңбегінде жан-жақты қарастырылған.

№1 тапсырма

Оқулықтағы мәтінді және «Қазақстан тарихы хрестоматиясындағы» материалды оқып, Кенесарының басқару, шаруашылықты дамыту және сауда салаларында қандай өзгерістер енгізгенін анықтаңдар.

№2 тапсырма

Кенесарының талантты қолбасшы әрі шебер дипломат болғанын дәлелдейтін деректер келтіріңдер.

IV. Сабақты бекіту

И. Тайманұлы мен С. Датұлы бастаған көтерілістердің тарихын еске түсіріп, оларды К. Қасымұлы бастаған азаттық қозғалыспен салыстырыңдар.

V. Бағалау

Оқушылардың қатысу белсенділігі, дәлелді жауаптары және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағалау жүргізіледі.

VI. Үйге тапсырма

Көтерілістің жеңілу себептері мен тарихи маңызы туралы оқып келіңдер.