Желтоқсан оқиғасының мазмұнын сатымен көрсет
Сабақ тақырыбы
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы
Сабақтың мақсаты
- Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғаларының себептері мен салдары туралы түсінік қалыптастыру.
- Желтоқсан құрбандарының ерлігіне баға беру, тарихи әділетті көзқарас орнықтыру.
- Отансүйгіштікке, тәуелсіздікті қастерлеуге, өз елінің белсенді азаматы болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Сабақтың әдістері
- Әңгіме
- Сұрақ-жауап
- Хабарлама жасау
Көрнекіліктер
Дәйек сөз
Тәуелсіздік – ұлы ұғым. Оны қастерлеуге үйрету, дағдыландыру, адам бойындағы басты қасиетке айналдыру – әрқайсысымыздың парызымыз.
Буклеттер
- Тәуелсіз Қазақстан
- Қайсар рухты қазақ
Рефераттар
- ҚР Тәуелсіздігіне арналған зерттеу жұмысы
- Желтоқсан құрбандары
- Желтоқсан жұлдыздары
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, мақсат-міндеттерді нақтылау.
II. Үй тапсырмасын сұрау
Өткен тақырып бойынша сұрақтар арқылы білімді пысықтау, негізгі ұғымдарды нақтылау.
III. Жаңа сабақ
Мұғалімнің кіріспе сөзі (негізгі ой-түрткі)
- М. С. Горбачев кеңес қоғамы дамуының негізгі кезеңдеріне талдау жасап, сталинизмнің жан түршігерлік қылмыстары туралы ашық айтты.
- Алайда КОКП басшылығы қайта құруды баянды ете алмады және демократиялық үдерістерді жүйелі түрде жүргізе алмады.
- 1986 жылғы Желтоқсанға дейінгі бір жыл сегіз ай ішінде республиканың қоғамдық-саяси дамуына ықпал етерлік терең реформалар жүзеге аспады.
- Осындай жағдайда КОКП ОК Қазақстандағы басшылықты ескі тәсілмен бір күнде ауыстыруға барды.
Оқушылардың тақырыптық хабарламалары
- Желтоқсан оқиғаларының себептері
- Желтоқсан оқиғаларының барысы
- Желтоқсаншыларды қудалау және жазалау
Түсіну кезеңі: «Ассоциация»
«Желтоқсан» ұғымының мазмұнын ашатын түйін сөздерді топтастырыңдар.
Оқиға мазмұнын сатылап көрсету
Басталуы
Қазақстан КП ОК бірінші хатшысы Д. А. Қонаевтың қызметінен алынуы
Аяқталуы
Желтоқсаншыларды қудалау және жазалау
Сатылар тізбегі
- 1 I хатшының қызметтен алынуы
- 2 Халыққа хабардың жетуі
- 3 Жастар наразылығы
- 4 Студенттер талабы
- 5 Ұлт нышандарының аяққа тапталуы
- 6 Қудалау және жазалау
Талқылау сұрағы: осы тізбектің бірінші және соңғы сатылары қоғамға қандай ықпал етті? Қандай тарихи қорытынды шығаруға болады?
Тұлғаларға баға беру: пікірталасқа негіз
I топ: Д. А. Қонаевтың қызметі
ТалқылауД. А. Қонаев Қазақстанның мемлекеттік және партиялық басқаруында ұзақ жылдар бойы қызмет етті, КОКП ОК Саяси бюро мүшелігіне дейін көтерілді. Оның басшылығы кезінде республика әлеуметтік-экономикалық салаларда белгілі бір жетістіктерге жетті: табиғи ресурстарды игеру кеңейді, ауыр өнеркәсіп өсу бағытына шықты, ұлттық зиялы қауымның сапалық деңгейі артты.
Сұрақ:
Неліктен Д. Қонаев қызметінен алынды деп ойлайсыңдар?
- Орталықтың шешімдерінен дербес шыға алмау.
- Ескі саяси жүйенің өкілі ретінде қабылдануы.
- Жаңашылдық пен демократиялық өзгерістерге бастаманың жеткіліксіздігі туралы сын.
- Жас факторын сылтау етіп, зейнеткерлікке шығару мүмкіндігі.
II топ: Г. В. Колбиннің қызметі
ТалқылауКолбиннің Қазақстанға басшы ретінде тағайындалуы қоғамда үлкен резонанс тудырды. Бұл шешім жергілікті ерекшелік пен қоғамдық пікірдің ескерілмегенін көрсетіп, наразылықтың күшеюіне түрткі болды.
Талқылау бағыты:
- Тағайындаудың саяси салдары қандай болды?
- Қоғамдық сенімге қалай әсер етті?
- Оқиғаларды басқарудағы әрекеттеріне қандай баға беруге болады?
III топ: Оқиғаның қорытындысы
ҚорытындыЖелтоқсан оқиғалары қудалау, жазалау шараларымен аяқталды. Бұл кезеңде көптеген азамат әкімшілік және қылмыстық жауапкершілікке тартылып, білім алу және еңбек ету құқықтары шектелді.
Оқулықпен жұмыс
Оқулық: 103-бет, 3–4-абзац. Мәтіннен тақырыпқа қатысты 4 негізгі фактіні анықтаңдар:
1) 1987 жыл, шілде
КОКП ОК қазақ республикасының партия ұйымдарының еңбекшілерге интернационалдық және патриоттық тәрбие берудегі жұмыстары туралы қаулы қабылдады.
2) Саяси баға
Желтоқсан оқиғалары бастапқыда «қазақ ұлтшылдығының көрінісі» ретінде бағаланды. Кейін қоғамның табандылығы мен талап етуінің нәтижесінде бұл айыптаудың қате екені мойындалды.
3) Зардабы туралы дерек
Тексеру материалдары мен толық емес мәліметтерге сүйенген деректер бойынша 1720 адам жарақат алған. Су шашу, жерге етпетінен жатқызу, қала сыртына апарып тастау салдарынан ауырған адамдар есепке толық алынбаған.
4) Қудалау шаралары
Мыңнан аса адам жұмысынан қуылып, жоғары оқу орындарында басшылық құрам ауыстырылды. 246 студент оқудан шығарылып, 99 адам сотталғаны, 2 адам өлім жазасына кесілгені туралы дерек келтіріледі.
Талқылау сұрағы: осы фактілер Желтоқсан оқиғасының тарихи маңызын қалай айқындайды?