Адам ақпаратты өңдеуіне мысал келтір
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Оқушылардың табиғаттағы ақпарат туралы түсінігін қалыптастыру, ақпараттың сипаты мен қабылдау тәсілдері бойынша әртүрлі ақпарат түрлерімен таныстыру.
Міндеттері
- Білімділік: «Ақпарат» және «информатика» ұғымдарын қалыптастыру.
- Дамытушылық: есте сақтау мен зейінді дамыту, пәнге қызығушылықты арттыру.
- Тәрбиелік: әр оқушыны іскерлікке және нақтылыққа тәрбиелеу.
Ұйымдастыру
- Сабақ түрі
- Аралас сабақ
- Әдістер
- Сөздік, көрнекі, практикалық
- Құрал-жабдық
- Компьютерлер, SIN.kz бағдарламасы, тест сұрақтары және т.б.
- Оқыту формалары
- Жеке, топтық, ұжымдық
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру.
II. Өтілгенді пысықтау
-
Сұрақ 1
Есептеуіш техника кабинеті басқа кабинеттерге қарағанда қандай ерекшеліктерімен ажыратылады?
-
Сұрақ 2
Есептеуіш техника денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін бе? Қандай жағдайда?
Жаңа ұғымдар: ақпарат және информатика
Информатика — ақпараттық процестерді (ақпаратты алу, жеткізу, сақтау және өңдеу) зерттейтін ғылым.
«Ақпарат» сөзі латын тіліндегі informatio — «түсіндіру», «баяндау», «мәлімет» деген мағыналарды білдіретін сөзден шыққан.
Қазіргі таңда ақпарат күнделікті өмірде де, ғылымның әртүрлі салаларында да (философия, экономика, физика, математика, информатика және т.б.) кеңінен қолданылады. Ақпаратты жазбаша, ауызша, сондай-ақ қимыл-қозғалыс арқылы да жеткізуге болады.
Ақпараттың мәні
«Ақпарат» ұғымы белгілі бір хабардың, жаңалықтың немесе өткен оқиғалардың мазмұнын білдіреді. Оны қоршаған дүние және ондағы процестер туралы хабарлар мен мағлұматтар ретінде түсінуге болады.
Ақпарат материал және энергиямен қатар қоршаған ортаның құрамдас бөліктерінің бірі болып саналады.
Тірі табиғаттағы ақпарат
Тірі организмдердің құрылысын зерттеу де көп ақпарат береді. Мысалы: бала неге атасына ұқсайды? Неліктен иттен басқа жануар тумайды? Бұл сұрақтарға генетика жауап береді: негізгі белгілер ұрпақтан ұрпаққа ДНҚ молекулалары арқылы беріледі.
Ақпарат алмасудың көптүрлілігі
Ақпарат тек сөзбен ғана жеткізілмейді. Ол қарым-қатынас барысында, өз бетімен ойлану мен зерттеу нәтижесінде де пайда болады. Ақпарат алмасудың түрлері сан алуан.
Ақпараттың түрлері мен қасиеттері
Қолданылу салалары бойынша
- Қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық
- Ғылыми-техникалық
- Химия-биологиялық
- Физиологиялық және т.б.
Сипаты бойынша
- Статикалық (тұрақты) немесе динамикалық (айнымалы)
- Алғашқы (кірістік), туынды (аралық) немесе шығыстық
- Басқарушы және мәлімет беруші
- Объективті және субъективті
Ақпараттың негізгі қасиеттері
Ақпаратты қабылдау: мысалдар мен жіктеу
Тірі табиғаттан мысалдар
- Жануарлар өз аумақтарын қорғау үшін иіс арқылы белгі қалдырып, ақпарат береді.
- Адам ақпаратты көру, есту, сезу сияқты сезім мүшелері арқылы қабылдайды.
- Радио, теледидар, газет-журнал сияқты құралдардан алынған ақпарат та сезім мүшелері арқылы қабылданады.
Адам қабылдайтын ақпарат түрлері
Бейнелік ақпарат
Табиғат көріністері, кескіндер, дәм, иіс және сезу арқылы қабылданатын мәліметтер.
Таңбалы ақпарат
Сөйлеу мен жазу түрінде алынатын мәліметтер. Ауызекі тіл де таңбалы ақпаратқа жатады, өйткені ол дыбыстық таңбалардан тұрады.
Қатынас тілдері
Таңба түрінде қарым-қатынас жасау қатынас тілі деп аталады. Табиғи тілдерге қазақ, орыс, ағылшын тілдері жатады. Жасанды тілдерге математика, физика және компьютермен қатынасу тілдері кіреді.
IV. Бақылау кезеңі: сұрақтар
-
01
«Ақпарат» сөзіне қандай мағына бересіңдер?
-
02
Адам ақпараттың қандай түрлерін қабылдай алады?
-
03
Адам ақпаратты қалай және қайда сақтайды?
-
04
Адам ақпаратты өңдеуге мысал келтіріңдер.
-
05
Адам ақпаратты қалай сақтайды? (Мысалдармен түсіндіріңдер.)