Менің таңдаған мамандығым - байланысшы болу
Білім мен мамандық: өмірлік таңдау
«Білім – бақтың жібермейтін қазығы, білімсіз бақ әлдекімнің азығы» (М. Әуезов). Бұл ой адамның өмірдегі орны мен болашағы білімге тікелей байланысты екенін еске салады.
Түсінік
Профессия — латын тілінен шыққан ұғым; profession — «анықталған іс», «мамандық» деген мағына береді.
Мағына
Мамандық — өмір сүру көзі бола алатын, белгілі бір дайындық пен жауапкершілікті талап ететін еңбек қызметінің маңызды бөлігі.
Мамандық таңдау — тағдырды таңдау
Мамандық таңдау — кейінгі өмірде өкінбейтіндей, қабілет пен бейімділікке сай кәсіпті таңдаудың өзі. Бұл — әрі жауапты, әрі аса маңызды шешім. Таңдау кезінде адам өзінің қызығушылығын, қабілетін, бейімділігін, қалау-ниетін ескеруі керек.
Өзіңізге қоятын негізгі сұрақтар
- Мен кіммін? Қандай құндылықтарға сүйенемін?
- Қалай өмір сүргім келеді? Қандай ортада өзімді пайдалы сезінемін?
- Қай іске ынтам жоғары? Қай бағытта нәтиже көрсете аламын?
Мамандықтың 10–20 жыл аралығында сұранысын жоғалтпай, тұрақты қажет болуы да маңызды. Бұл — мамандыққа деген бірқалыпты, тұрақты сұраныс.
М. Мақатаевтың ойынша, адам өмірінде екі таңдауда қателеспеуі керек: бірі — жар таңдау, екіншісі — мамандық таңдау.
Абайдың өсиеті: «Неге арналсаң, соны істе» — адам өз орнын саналы таңдаумен тапқаны жөн.
Еңбек, қабілет және қоғамға үлес
Мамандығың қоғамға маңызды әрі бағалы үлес қоса алса, еңбек мәнді бола түседі. Адам еңбегінен қуаныш тапса, бойына жаңа күш қосылып, еңбекке деген шабыт артады. Зор ықылас пен шабытпен істелген іс — табысқа бастайтын қанат.
Кең тараған, тұрақты сұраныстағы бағыттар
Дәрігер, мұғалім, құрылысшы сияқты мамандықтар сұранысын жоғалтпай келеді.
Өзекті, жаңа кезең мамандықтары
Жоғары технология, байланыс, коммуникация, әлеуметтік орта, экономиканы басқару салалары — бүгінгі күннің маңызды бағыты.
Өңірлік қажеттілік
Қоғам дамуына қазба байлықтарды игеретін мамандар да қажет.
Дерек пен байқау
- Әлемде 40 мыңға жуық түрлі мамандық бар.
- Зерттеулер бойынша, жыл сайын шамамен 25 мың адам жұмыс орнын ауыстырады, соның 12%-ы қайтадан бұрынғы орнына оралады.
Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстан — жас мемлекет, болашағымыз — жастар» деген пікірі де жастардың жауапкершілігін айқындайды: елдің бүгіні мен ертеңі жас ұрпақтың қолында. Сондықтан сауатты, білімді, бәсекеге қабілетті болу үшін мамандықты дұрыс таңдап, оны сапалы игеру қажет.
Таңдаудағы қателіктер және әсер етуші факторлар
Мамандық — өмірлік таңдау. Қай салаға қабілетіңіз барын 40 жаста біліп, мансаптың іргетасын қайта қалағаннан гөрі, дәл қазірден дұрыс шешім қабылдаған маңызды.
Жиі кездесетін себептер
- Біреудің сөзіне еріп кету.
- Ата-ананың ықпалына толық тәуелді болу.
- «Қай жерге түсу оңай?» деген өлшеммен таңдау.
Мамандыққа келудің әртүрлі жолы
Біреулер үшін бұл — арманның орындалуы немесе отбасы дәстүрін жалғастыру; екінші біреулер үшін — жаңалыққа ұмтылу мен дербестік; үшіншілер үшін — «әйтеуір бір мамандық алу керек» деген қажеттілік.
Қалай болғанда да, мамандық — әр адамның сүйіп әрі қуана жасайтын ісі, ертеңгі болашағы. Сондықтан таңдау үлкен жауапкершілік талап етеді.
Таңдауым: байланысшы мамандығы
Менің таңдаған мамандығым — байланысшы. Қазіргі таңда байланыс саласы адамзаттың басты қажеттіліктерінің біріне айналды. Бұл сала мамандарының міндеті — сапалы ақпаратты жеткізу және жүйелердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету.
Неліктен бұл сала маңызды?
ХХI ғасыр — технология ғасыры, ақпарат ағыны өте жоғары. Бүгінде өмірді ақпаратсыз әрі байланыс құралдарынсыз елестету мүмкін емес. Жаңа заман талабы — ақпараттан үздіксіз әрі жедел хабардар болу.
Саланың ерекшелігі
Білгір мамандардың еңбегімен көптеген станциялар мен нысандар бой көтеріп, сансыз байланыс желілері тартылды. Бұл — қазіргі заман талабына толық сай мамандық.
Мінез бен мамандық үйлесімі
Мамандық таңдауда маңызды қасиеттің бірі — мінез-құлық. Мінез таңдаған салаға үйлессе, жұмыста да үлкен жетістіктерге жетелейді. Байланысшы мамандығына сабырлылық, тиянақтылық, әріптеспен татулық, ізденімпаздық жарасады. Мен өз бойымда осы қасиеттер бар деп сенемін, сондықтан осы мамандықты таңдадым.
Менің арманым — Қазақстанның гүлдену кезеңінде дамыған елдермен қарым-қатынасты нығайтуға аз да болса үлес қосу. Бұл саланы өзімнің өмірлік мамандығым деп білемін.
Қорытынды ой
Ж. Аймауытов: «Мамандықтың жаманы жоқ, бірақ кез келгеніне икемділік қажет; бұл жай күнелту, тамақ асыраудың ғана жолы емес, үлкен өнерді, зор шеберлікті қажет ететін нәрсе», — дейді. Ал Абайдың «Болмасаң да ұқсап бақ» деген сөзі алға ұмтылып, еңбекпен шыңдалуға үндейді.
Сенім мен мақсат туралы
Еңбек етсем, ертеңгі бақытыма сенемін.
Мақсатыма жеткізер уақытыма сенемін.
Достық іспен қасты да жеңеріме сенемін.
Ақыл, сана, білім мен өнеріме сенемін.
Абыройлы, ақ ниет адамдыққа сенемін!
Егеменді еліміздің ертеңі — болашақ мамандардың қолында. Сондықтан мамандықты дұрыс таңдау, оны терең игеру және қоғамға пайда келтіру — әр жас үшін басты міндет.
Автор туралы
Оқушы
И. Әбдікәрімов атындағы аграрлық техникалық колледж, РС-24о тобы
Досжан Ақмарал
Жетекші
Молдабаева Нәзира Асылбекқызы