Қоян терісі бір күндік
Төмендегі мәтін — қоянға қатысты халық даналығы мен бейнелі тіркестерден құралған мақал-мәтелдер топтамасы. Қысқа сөйлемдер арқылы мінез, тәуекел, ұқыптылық, шапшаңдық пен сақтық сияқты ұғымдар астарланып айтылады.
Қоян туралы мақал-мәтелдер
Асықпаған арбамен қоянға жетеді.
Көптен қоян қашып құтылмас.
Қоян көлеңкесінен де қорқады.
Екі қоянды қуған — біреуін де ұстай алмас.
Бір жылға қоян терісі де шыдайды.
Қашайын деп тұрған қоянға «тәйт!» деген соң, не зорық?
Мал жуасы — қой, аң жуасы — қоян.
Ай жарығында қоян арық.
Қасқырдың өзі қатты, жолы жұмсақ; қоянның жолы қатты, өзі жұмсақ.
Қоянның қарамын көр де, қалжасынан түңіл.
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
Жарлының қалтасына қоянның құлағы да сыймайды.
«Деген екен, деген екен» — бір қоянды бір қоян жеген екен.
Қоян терісі — бір күндік.
Негізгі ой
Бұл нақылдарда асықпай әрекет ету, мақсатты шашыратпау, алдағы қауіп-қатерді алдын ала сезу, сондай-ақ әлсіз көрінгеннің өзінде ептілік пен сақтықтың күшке айналатыны бейнелі түрде беріледі.
Көркемдік ерекшелік
Қоян бейнесі арқылы халық мінезді де, тұрмыстық шындықты да қатар көрсетеді: бірде — үркек, бірде — епті; бірде — жұпынылықтың нышаны, бірде — тәжірибенің таразысы.