Көше жарнамасы
Сабақ тақырыбы
Жарнама
Жалпы мақсат
Оқушыларды әсемдік пен сұлулықты бағалауға баулу, жан дүниесін байыту, ой-санасын кеңейту.
Міндеттері
- Білімділік: жарнама туралы мағлұмат беру, білімді толықтыру.
- Дамытушылық: көркем-шығармашылық қабілеттерді дамыту, топпен еркін жұмыс істеу дағдысын жетілдіру.
- Тәрбиелік: отансүйгіштікке, адамгершілікке, әдептілікке тәрбиелеу.
Формат
- Сабақ түрі
- түсіндіру, практикалық жұмыс
- Көрнекілік
- жарнама макеттері, фотосуреттер, слайд
- Пәнаралық байланыс
- тарих, сызу, композиция, технология
Қажетті құрал-жабдықтар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, орындарына отырғызу, сабаққа дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Карточкалар арқылы сұрақ қойып, жауаптарына қарай бағалау.
- 1 Дизайн өнері дегеніміз не?
- 2 Дизайнның қандай түрлерін білесіңдер?
- 3 Дизайнның ең алғашқы түрі қашан және қайда пайда болды?
- 4 Қағаз пластикасы қалай аталады?
- 5 Қазақ халқының қолөнерінен дизайнды қалай байқауға болады? Оған не жатады?
- 6 Дизайнды оқып-үйренудің қандай заңдылықтары бар?
Топтық жұмыс форматы
Оқушыларды үш топқа бөліп, сабақты сайыс түрінде ұйымдастыру арқылы қызығушылық пен белсенділікті арттыру.
III. Жаңа сабақты түсіндіру: «Жарнама» ұғымы
Жарнама (реклама; франц. reclame, лат. reclamo — «жар саламын») — тауарлар мен қызметтердің тұтынушылық қасиеттері туралы ақпарат беріп, сұранысты арттыру мақсатында таратылатын хабарлама. Сондай-ақ белгілі бір адамдар, ұйымдар, әдебиет пен өнер туындылары туралы хабар таратып, оларды әйгілеуге қызмет етеді.
Жарнама — бұқаралық ақпарат құралдары (теледидар, радио, газет, интернет), сондай-ақ проспект, плакат сияқты құралдар арқылы жүзеге асатын ақылы коммуникация түрі. Ол көбіне хабарламалық және назар аудартушылық сипатымен ерекшеленеді.
Жарнаманың шығу тарихына шолу
Жарнаманың қарапайым түрлері біздің заманымызға дейін пайда болған. Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римде хабарландыруларды ағаш тақтайларға жазып, халық көп жиналатын алаңдарда дауыстап жариялаған.
Баспа жарнамалары Англия мен Францияда XVII ғасырда қалыптасты.
Жарнама қазақ халқына да ертеден белгілі. Ауызша үлгілері фольклорда «жарлық шашу», «жар салу» ұғымдарымен көрінеді. Оның үлгілері «Қобыланды батыр», «Мұңлық-Зарлық», «Оғызнама» жырларында кездеседі.
XIX ғасырдың соңында «Түркістан уәлаяты» мен «Дала уалаяты» газеттерінде саяси-экономикалық мәселелерге, оқу-ағартуға, әдебиет пен өнер-білімге қатысты жарнамалар жарияланды.
XX ғасырда жарнаманың мақсаты мен мазмұны кеңейіп, жарнама тілінің құрылымы сараланды. Нарықтық экономиканың дамуына байланысты Қазақстанда жарнамалық қызмет түрлері көбейіп, жарнама стратегиясымен айналысатын компаниялар пайда болды.
Афиша — жарнаманың бір түрі
Афиша (фр. afficher — «хабарландыру, іліп қою») — спектакльдер мен өзге де мәдени-ойын-сауық шаралары туралы хабарландыру. Театр афишалары театр алдына, көшелерге, алаңдарға және көпшілік жүретін орындарға ілінеді.
Жарнаманың негізгі арналары
Жарнаманың түрлері
Жалпы тауар категориясына алғашқы сұранысты ынталандыруға бағытталады. Салалық өткізуді өсіруге жұмыс істейді.
Категориялық сұраныс ішінен белгілі бір марканың үлесін арттыруға бағытталады.
Ұйымның бейнесін қалыптастыруға және сенімділігін арттыруға бағытталады.
Өндіруші бөлшек саудагердің жарнама шығындарының бір бөлігін өтейді.
Имидж жарнама жағымды бейне қалыптастырады, ал ынталандырушы жарнама сату мен қызмет көрсетуді жеделдетуге бағытталады.
Каталог, проспект, буклет, плакат, листовка сияқты көріп қабылдауға арналған материалдар және сыйлықтық басылымдар (күнтізбе, іс күнделік, жазу кітапшасы, қалта күнтізбесі т.б.). Мақсаты — болашақ сатып алушыны тауармен толық таныстыру.
Негізгі түрлері: радиохабарландыру, радиожурнал, радиорепортаж, радиоролик.
Танымал түрлері: телеролик, телехабарландыру, жарнамалық бағдарламалар, бағдарламааралық телезаставкалар.
Жарнамалық роликтер, жарнамалық-техникалық фильмдер, беделді фильмдер, бейнефильмдер және слайдтар.
Көру арқылы қабылданатын, қалың көпшілікке арналған жарнама. Негізінен тұтыну тауарларына жиі қолданылады. Түрлері: жарнамалық тақталар, афишалар, транспаранттар, түрлі-түсті жазбалар, билбордтар, экрандар, дүкен сөресі, фирмалық жазулар.
IV. Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың назарын сергіту.
V. Шығармашылық жұмыс
Әр топ өз тақырыбы бойынша жарнама макетін салады. Жұмысты бастамас бұрын міндетті түрде эскиз дайындаймыз.
Композицияны дұрыс құрастыру үшін альбом бетіндегі ортаңғы сызықты белгілеп аламыз. Одан кейін жарнаманың үйлесімін сақтап, элементтердің орналасуын реттейміз.
Түстердің сәйкестігі мен айырмашылығын дұрыс таңдауға мән береміз. Жұмыс барысында мұқият болу қажет.
Практикалық чек-парақ
- Эскиз → негізгі нұсқа
- Орталық сызық пен пропорцияны сақтау
- Композиция және түстер үйлесімі
- Тазалық пен ұқыптылық
VI. Қорытынды
Сабақты қорытындылау үшін төмендегі сұрақтар бойынша қысқаша талқылау жүргізіледі:
VII. Үй тапсырмасы
Әртүрлі жарнама макетін жасап келу.
VIII. Білімді бағалау
Оқушылардың жұмыстарын талдау жасап, орындау деңгейіне сай бағалау.