Қазақша рефераттар

Оқушыларды Алғашқы қоңырау өлеңімен таныстыру

Сабақтың тақырыбы

Ғ. Қайырбеков — «Алғашқы қоңырау»

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: «Алғашқы қоңырау» өлеңімен таныстыру; өлеңнің мәнін ашып, мазмұнын меңгерту.
  • Дамытушылық: Қазақ даласына білім шырағын жаққан ағартушы-ұстаз Ы. Алтынсариннің өмірі мен еңбектері туралы түсінікті тереңдету; мәнерлеп оқуға үйрету; сөздік қорын және ойлау қабілетін дамыту.
  • Тәрбиелік: Білімге құштарлыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер мен ресурстар

Портреттер

Ы. Алтынсарин, Ғ. Қайырбеков

Кітап көрмесі

Оқулықтар, өлең жинақтары, қосымша әдебиеттер

Тарихи тұлғаларға қатысты материалдар

Райымбек, Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай, Абылай хан

Технология

Интерактивті тақта

Сабақ әдісі

Мәнерлеп оқу, түсіндіру, сұрақ-жауап

Сабақ түрі

Семинар сабақ

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғаліммен амандасу, сабаққа назар аударту.

Үлкенге де — сіз,
Кішіге де — сіз,
Құрметпен сіздерге
Сәлем бердік біз.
Сәлематсыздар ма, апайлар!

Түгендеу, сыныптың жұмысқа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

«Райымбек бастауы» әңгімесінің мазмұнын айтқызу (3–4 оқушыдан толық мазмұндау).

Талқылау сұрақтары

  1. Райымбек сарбаздары қандай қиындыққа тап болды?
  2. Райымбек қандай шешім қабылдады?
  3. Ол Көкойнақты жетектеп қайда бет алды?
  4. Көкойнақ неге оқыранып жіберді?
  5. Райымбек неге қуанып кетті?
  6. Су шыққан бастау қалай аталады?

«Өнегелі өмір» тарауынан бүгінге дейін кімдер туралы оқып-білдік? Батырлар, Абылай хан туралы.

  • Сұрақ: Абылайдың бала күнгі есімі қалай аталған?
  • Сұрақ: «Сабалақ» деп кім қойған? (Төле би)
  • Сұрақ: Қандай батырларды білесіңдер? (оқушы жауаптары)

III. Жаңа сабақ

Күннің жадын жазу

Ғ. Қайырбеков — «Алғашқы қоңырау»

Негізгі акцент: алғашқы қоңырау, білімнің бастауы, ағартушылық миссия

1) Кіріспе әңгіме: Ғ. Қайырбеков

Бүгін біз Ғ. Қайырбековтың «Алғашқы қоңырау» өлеңімен танысамыз. Ақын 1928 жылы Торғай қаласында дүниеге келген. 1952 жылы Алматыдағы Қазақ педагогикалық институтын бітірген. Кейін «Жазушы» баспасында және «Қазақ әдебиеті» газетінде қызмет атқарған.

1954 жылы алғашқы «Құрдастар» кітабы жарық көріп, онда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар жарияланған.

2) Оқулықпен жұмыс: Ы. Алтынсарин

Ы. Алтынсарин 1841 жылы 20 қазанда Торғай облысы, Торғай ауданында дүниеге келген. Әкесі Алтынсары ерте қайтыс болып, атасы Балғожа бидің тәрбиесінде өседі.

1864 жылы 8 қаңтарда Торғайда алғашқы мектеп ашып, қазақ даласына білімнің жолын кеңейтті. Сол мектепте ең алғаш 14 қазақ баласы оқыған.

Ол қазақ балаларына арналған «Қазақ хрестоматиясы» оқулығын құрастырып, «Кел, балалар оқылық!» өлеңін жазды. Қазақ даласына алғашқы қоңырау соққан ұстаз ретінде ел жадында қалды. Торғай жеріндегі ашқан мектебі бүгінге дейін сақталған.

Алтынсарин балаларға арнап көптеген өлең, әңгіме, ертегі жазып, орыс тілінен аударма жасап, мысал өлеңдер де ұсынған. Одан кейін шәкірттері Спандияр Көбеев пен А. Байтұрсынов мектеп ашып, оқулық жазып, ұстаз жолын жалғастырды.

3) Практикалық бөлім

  • Өлеңді мұғалімнің мәнерлеп оқуы, мазмұнын түсіндіру.
  • Оқушыларға өлеңді тізбектей оқыту.
  • Барлық оқушыға өлеңнің бір-бір жолын жаттату.

4) Дәптермен жұмыс: мақал-мәтел құрастыру

Орны ауыстырылып берілген мақалдарды дұрыс құрастырып, дәптерге жазу.

  1. Ақыл, білім азбайды, тозбайды.
  2. Қына тасқа бітеді, білім басқа бітеді.
  3. Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді.

IV. Жаңа сабақты бекіту

Тест

  1. Қай өлең Ы. Алтынсариндікі?

    • а) Отан туралы
    • ә) Кел, балалар оқылық!
    • б) Күн шыққанда

  2. Қай өлең жолын Ы. Алтынсариннің өлеңінен оқыдыңдар?

    • а) Әсемпаз болма, әрнеге
    • ә) Ғылым таппай мақтанба
    • б) Бала, бала, бала! — деп

  3. Қазақ балаларына білім әкелген алғашқы ұстаз кім?

    • а) Абай
    • ә) Ыбырай
    • б) Абылай

Поэзия минуты

Ыбырайдың бір өлеңін жатқа оқу.

Қорытынды сұрақтар

  1. «Алғашқы қоңырау» өлеңінің авторы кім?
  2. Өлең кім туралы?
  3. Ыбырайдың ізбасарлары кімдер?
  4. Ыбырай өз өлеңдері, әңгімелері мен ертегілерінде жастарды неге шақырды?

V. Үй тапсырмасы

  • Өлеңді мәнерлеп оқу.
  • Ыбырай Алтынсарин туралы реферат жазу.

VI. Бағалау

Оқушылардың жауаптары, мәнерлеп оқуы, тест нәтижесі және дәптер жұмысы бойынша бағалау.