Зат есімдерді теріп жаз
Сабақ тақырыбы: зат есім (3-сынып)
Бұл сабақта оқушылар сөз таптарының бірі — зат есім туралы түсінігін нақтылап, тапсырмалар арқылы сөздердің зат есім екенін дәлелдеуге, тіл дамыту жаттығулары негізінде шағын әңгіме құрауға және өздері ереже шығарып айтуға үйренеді.
Сабаққа негізделген оқу мақсаты
- Зат есім туралы түсіндіру.
- Берілген сөздердің зат есім екенін дәлелдеуге үйрету.
- Жаттығулар арқылы шағын әңгіме құрату.
- Оқушыларға ереже құрастыруға бағыт беру.
Оқу нәтижелері
- Барлық оқушылар: зат есім туралы білімін бекітеді, қорытындылайды.
- Оқушылардың басым бөлігі: зат есімге анықтама беріп, мысал келтіреді.
- Кейбір оқушылар: зат есімнің түрлерін ажыратады, басқа сөз таптарымен байланыстыра алады.
Алдыңғы оқу
4-жаттығу, 27-бет: суреттегі заттардың атын атау, оларды сын есіммен тіркестіріп жазу.
Сабақтың кіріспесі: ынтымақтастық атмосферасы
Сабақты бастамас бұрын оқушылардың көңіл-күйін бақылап, ортақ мақсатқа жұмылдыру үшін төмендегі ұранды қолдануға болады:
Әрбір адам — досым, сыныптасым,
Әрбір ісің — тірлік, тірек, адамдық.
Әрбір сөзің — шындық, бірлік, адалдық,
Әрбір сабақ — үйрену, оқу, іздену.
Қызығушылықты ояту (сұрақ-жауап)
Мұғалім сұрайды: «Кітап, қарындаш, ағаш, шырша, қоян» — бұл сөздер қай сөз табына жатады? Неліктен?
Оқушылар өз ойларын айтып болған соң, жаңа тақырыпты жүйелеуге өтеміз.
Ережені еске түсіру
Зат есім — заттың атын білдіретін сөздер. Зат есімдерге кім? не? кімдер? нелер? сұрақтары қойылады.
Мысалдар: бұлбұл, орындық, Асқар, мұғалім.
Негізгі бөлім: мағынаны ашу және бекіту
Зат есім мағынасының кеңдігін таныту
Зат есімнің мағынасы өте кең әрі бай екенін аңғарту үшін тақтаға әртүрлі ұғымды білдіретін зат есімдер жазылады:
Бас әріппен жазылатын зат есімдер
Кейбір зат есімдер бас әріппен жазылады. Оларға адам аттары, жер-су атаулары, тау атаулары және жануарларға қойылған ерекше аттар жатады.
Ойын: «Оймақ» стратегиясы
Мұғалім әр сөз табынан сөздер айтады, ал оқушылар соған сәйкес зат есім тауып, тіркес құрайды.
Үлгілер: жеті лақ, бес ешкі, сары жапырақ, ойын ойнады.
Сергіту және назарды шоғырландыру
Қысқа сергіту сәтінен кейін оқушылар топтық тапсырмаларға көшеді.
Топтық жұмыстар
1-топ: 1-жаттығу
Сурет бойынша торкөз санына сәйкес келетін сөздерді тап. Ол сөздер қандай сұраққа жауап береді?
- қазы
- тарақ
- мата
- кесе
- бесік
- кілем
- кеме
Қорытынды: аталған сөздерге не? сұрағы қойылады.
2-топ: 2-жаттығу
Мәтінді оқы. Мәтінде не туралы айтылған? Мәтінге ат қой. Мәтінді зат есімдерсіз оқып көр: мәтінді түсінуге бола ма? Зат есімдерді теріп жаз.
Теріп жазуға арналған сөздер: су, құмыра, су, тастар, су.
Қолданылатын тәсіл
«Ортадан қалам алу» стратегиясы: әр топ ортасына қаламдарын қояды. Мұғалім бір қаламды таңдайды, қалам иесі тапсырманы орындайды.
Тапсырма: мұғалім зат есім айтады, оқушы оны басқа сөз таптарымен байланыстырып, тіркес құрайды: зат есім + сын есім, зат есім + сан есім, зат есім + етістік.
Мысал: көйлек → қызыл көйлек, төрт көйлек, көйлек тікті.
Бағалау: «Бағдаршам» түстері арқылы.
3-топ: 4-жаттығу
Өлеңді оқы. Зат есімдерді теріп жаз. Оларды кім? және не? сұрақтары бойынша екі топқа бөл.
Кім?
- іні
- әпке
- аға
Не?
- ойыншықтар
- машина
- арба
- шана
- тақта
- ат
Ойын: «Өрмекші торы»
Бұл ойын оқушылардың есте сақтау және ойлау дағдыларын дамытып, ұйымшылдыққа тәрбиелейді.
Тапсырма: «Балдырған» сөзіндегі әріптерді пайдаланып бірнеше сөз құрастыру.
Жазылым тапсырмасы
5-жаттығу
Мақалды көшіріп жаз. Зат есімдердің астын сыз.
Өнер — ағып жатқан бұлақ,
Ғылым — жанып тұрған шырақ.
Ата — бәйтерек,
Бала — жапырақ.
Қорытынды бөлім
Үй тапсырмасы
3-жаттығу, 28-бет.
Бағалау
Оқушыларды топтық жұмыс нәтижесі бойынша және жекелей бағалау жоспарланады.
Кері байланыс: «Күншуақ» стратегиясы
- Күн: сабақты өте жақсы түсіндім.
- Күн бұлтты: сабақты түсіндім, бірақ аздап шатасамын.
- Бұлт: маған көмек қажет.
Елтінді батыр атындағы орта мектебі — Раимбекова Фатима.