Жүруге рұқсат беретін бағдаршам көзі
Сабақ туралы мәлімет
Өтетін орны
Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, №7 орта мектеп
Мұғалім
Бастауыш сынып мұғалімі — Күншығарова Сәния Қапизуллақызы
Тақырыбы
Көшеде және жолда оқушылардың мінез-құлық ережелері
Сабақ түрі
Ашық тәрбие сағаты
Сабақтың мақсаты
- Жолда жүру ережелеріне сәйкес бағдаршамның қызметімен таныстыру.
- Көшеде және жолда оқушылардың мінез-құлық ережелері туралы түсінік беру.
- Балаларды зейінділікке, ептілікке және сақтыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі және психологиялық дайындық
Қай көше, қай қалаға барсаңыз да,
Қай ақыл өлшеміне салсаңыз да,
Жол жүру ережесі — заңды тәртіп,
Ол ортақ үлкен-кіші баршамызға.
Тақырыпты ашу: «Білімпаздар» ойыны
Оқушылар үш топқа бөлінеді: Қызыл, Сары, Жасыл. Сұрақтарға жауап беру арқылы сабақтың тақырыбы анықталады.
- 1. Көшеде жүру тәртібін не басқарады? (Бағдаршам)
- 2. Арқаным бар тым ұзын, ала алмайсың бір үзім. (Жол)
- 3. Жаяу жүргіншілер қандай жолмен жүреді?
- 4. Автобуста келе жатқан адам.
- 5. Автобус пен трамвай тоқтайтын орын.
- 6. Жүруге рұқсат беретін бағдаршам көзі.
- 7. Көлік жүргізетін адам.
- 8. Дайындықты білдіретін бағдаршам көзі.
- 9. Жолаушы таситын көліктің бір түрі.
- 10. Төрт аяғы дөңгелек, адамсыз ол жүрмейді.
- 11. Көліктің оңға бұрылатынын қалай білуге болады?
- 12. Жол өткелінен жүгіріп өтуге бола ма?
- 13. Көшеден өтіп бара жатқанда сені айқайлап шақырса, не істеу керек?
- 14. Көшеден өтіп бара жатып сөйлесу несімен қауіпті?
- 15. Қай жастан бастап велосипедпен жүруге рұқсат етіледі?
Қорытындылау: негізгі ұғымдар
Бүгінгі сабақтың тақырыбы — көшеде және жолда оқушылардың мінез-құлық ережелері. Біз көшеде және жолда өзімізді қалай ұстау керектігін, қандай ережелерді білу маңызды екенін үйренеміз.
Бағдаршам туралы
Менің үш көзім бар:
Бір көзім «кідір» дейді,
Бір көзім «жүр» дейді,
Бір көзім «абайла» дейді.
Бұл не?
Жауабы: бағдаршам.
Бағдаршам — өмірімізді қауіптен сақтандыратын көмекші. Оның мәнін түсініп, талабын орындау бәрімізге қажет.
Жол және оның бөліктері
Жол — қозғалыс үшін қолданылатын аумақ (көше, жер жолағы). Ол екі негізгі бөлікке бөлінеді: жүргін бөлігі (көліктерге арналған) және тротуар (жаяу жүргіншілерге арналған).
Жол жиегі (бордюр)
Жол жиегі — жол мен тротуардың арасын бөліп тұратын арнайы тас қаптал. Оны кейде бордюр деп те атайды. «Бордюр» сөзі француз тілінен аударғанда «жиектеуге арналған жолақ» деген мағынаны береді.
Қауіпсіздікке қатысты ескерту
Балалар кейде жол жиегінің үстімен жүгіріп ойнағанды ұнатады. Алайда көлік жол жиегіне тым жақын жүрсе, балаға соғылып кету қаупі бар. Мұндай жағдайдың соңы қайғылы оқиғаға әкелуі мүмкін.
Тротуар мәдениеті
«Тротуар» сөзі француз тілінен аударғанда «жаяу жүргіншіге арналған жол» дегенді білдіреді. Тротуарда келе жатып шалшық, су шұңқыры немесе басқа кедергі кездессе, тротуардан шықпай айналып өту керек. Тротуар үстінде ойнауға немесе жүгіруге болмайды.
Қоршаулар не үшін қажет?
Аса қауіпті жерлерде арнайы қоршаулар қойылады. Олар жаяу жүргіншінің жүргін бөлікке кенеттен шығып кетуіне кедергі жасап, қауіптің алдын алады.
Топтық жұмыс: мінез-құлықты бағалау
Суреттер бойынша талқылау ұйымдастырылады. Әр жағдайға баға беріп, неліктен дұрыс немесе бұрыс екенін дәлелдеңіз.
1) Есек
Есек ненің үстімен жүгіріп ойнап жүр? Оның мінез-құлқы дұрыс па, бұрыс па? Неге?
2) Түлкі
Түлкі қай жерде ойнап жүр? Оның мінез-құлқы дұрыс па, бұрыс па? Неге?
3) Маймыл
Маймыл неден секіргелі тұр? Оның мінез-құлқы дұрыс па, бұрыс па?
Топтардың тапсырмасы
1-топ
Жағымды жақтарын айту.
2-топ
Жағымсыз жақтарын айту.
3-топ
Қауіпті екенін дәлелдеу.
Ойындар арқылы бекіту
Ойын: «Жолаушылар мен жүргіншілер»
Үш оқушы бағдаршам рөлін атқарады. Ойынға барлығы қатысады.
Жасыл жанғанда
- Машиналар жүреді.
- Жаяу жүргіншілер жүреді.
Қызыл жанғанда
- Машиналар тоқтайды.
- Жаяу жүргіншілер тоқтайды.
Ойын: «Екі жарты — бір бүтін»
Шарты: әр оқушы алған белгінің екінші жартысын тауып, құрастырады. Содан кейін белгіні атап, мағынасын түсіндіреді.
Әдеп пен қауіпсіздік: көшедегі мәдениет
Көшеде өзін ұстау қағидалары
- Көшеде жүргенде алаңдап, жан-жағыңызға жиі қарай бермей, жүрісіңізге және алдыңызға назар аударыңыз.
- Асықпай, аптықпай, сабырмен қозғалыңыз.
- Сөйлесіп тұрған адамдардың ортасын бұзып өту — әдепсіз әрекет.
Жұмбақ
Ала таяқ ұстаған,
Жол тәртібін нұсқаған,
Өміріңді күзеткен,
Ысқырығы күшті адам.
Жауабы: инспектор.
МАИ қызметкерлерінің тапсырмасы: есте сақта!
- 1. Жолға жеткенде тоқта.
- 2. Жолдан өтпес бұрын алдымен сол жағыңа, содан соң оң жағыңа және көлік келуі мүмкін бағыттың бәріне қара.
- 3. Көлік жоқ екеніне толық көз жеткізгенде ғана жолдан өт.
- 4. Жолдан өтіп шыққанша жан-жағыңа қарап жүр: жағдай кез келген сәтте өзгеруі мүмкін.
- 5. Жолды ешқашан жүгіріп өтпе.
- 6. Таныс емес адамдардың көлігіне отырма.
Қорытынды
Талқылау сұрақтары
- Көше деген не?
- Жол туралы не білдік?
- Тротуар деген не?
Ой түйін
Жол тәртібін білейік — аман-есен жүрейік.
Аман-есен жүрейік.