Қазақша рефераттар

Ережелерді қайталау

Технология 5-сынып Іскерлікті қалыптастыру

Тігін машинасын жұмысқа дайындау

Бұл сабақта оқушылар тігін машинасын жұмысқа дайындау, машинада дұрыс отыру, сондай-ақ жоғарғы және төменгі жіпті өткізу ережелерін меңгереді. Теория мен тәжірибе үйлесім тауып, қауіпсіз жұмыс мәдениеті қалыптасады.

Сабақтың мақсаты

Тігін машинасын жұмысқа дайындауды, машинада дұрыс отыру тәсілдерін, жоғарғы және төменгі бөліктерге жіп өткізудің негізгі ережелерін үйрету.

Сабақтың міндеттері

  • Тақырыпты меңгерту.
  • Машинада жұмыс істеу дағдыларын дамыту.
  • ТҚЕ (техника қауіпсіздігі ережелері) бойынша білімді қайталау.

Құрал-жабдықтар

  • Тігін машинасы
  • Интерактивті тақта, компьютер
  • Көмекші материалдар (жіп, ине, мата, қайшы және т.б.)

Әдіс-тәсілдер және пәнаралық байланыс

Әдіс-тәсілдер

Түсіндірмелі, сұрақ-жауап, практикалық жұмыс.

Пәнаралық байланыс

Математика, информатика, әдебиет, биология.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

  • Сәлемдесу.
  • Бөлме тазалығын қадағалау.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Ережелерді қайталау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Қайталау сұрақтары «қоржыннан сұрақ суыру» тәсілі арқылы жүргізіледі.

Матаны ылғалды-жылумен өңдеу дегеніміз не?

Матаны үтіктеу.

Үтіктеу кезінде нені ескеру қажет?

Қауіпсіздік және үтіктеу ережелері.

Қол тігістерінің түрлерін атаңыз.

Көктеу, жөрмеу, көмкеру, тор тігісі, кесте тігістері.

Мата неден тұрады?

Талшықтан.

Су бүріккіш пен дәке не үшін қажет?

Матаның күйіп, үтік табанына жабысып қалмауы үшін.

Еңбек құралдарын атаңыз.

Мата, ине, жіп, қайшы, желім, қағаз, тігін машинасы және т.б.

Кесте тігу үшін қандай құралдар қажет?

Кергіш, ине, жіп, мата, қайшы.

Қол инемен жұмыс кезіндегі негізгі ережелер қандай?

Жұмыс басында инелер санын санау; қисық инені қолданбау; ине сынған жағдайда мұғалімге тапсыру; жұмыс соңында инелерді қайта санап өткізу.

III. Тігін машинасының шығу тарихын қайталау (сұрақ-жауап)

Тігін машинасының түрлерін атаңыз.

Қол машинасы, аяқ машинасы, электрлі машина, арнайы машина.

Тігін машинасының жобасын ұсынған кім?

Леонардо да Винчи.

Исаак Зингер тігін машинасын қай жылдары жетілдірді?

1850–1851 жылдары.

Ресейдің қай қаласында «Зингер» зауыты ашылды?

Подольск қаласында.

Инешаншым дегеніміз не?

Бұйым бөлшектерін тігуге арналған бір ине шаншу әрекеті.

Тігім дегеніміз не?

Бірнеше рет қайталанған инешаншым.

Тігіс дегеніміз не?

Бөлшектердің біріктірілген орны.

IV. Тұрмыстық тігін машинасымен танысу

Тігін машинасында жұмыс бастамас бұрын, оны жұмысқа әзірлеу қажет: жоғарғы және төменгі жіптерді өткізу, тігіс ұзындығын фрикциялық винт арқылы реттеу.

Жұмысқа дайындықты тексеру

  • Маховик дөңгелегін айналдырғанда ине қозғалса — машина жұмысқа дайын.
  • Бос жүрісте маховик айналады, бірақ ине қозғалмайды.
  • Жіпті дұрыс өткізбесе, машина дұрыс тігіс жүргізбейді.

Төменгі жіп шөрікке (шпулькаға) оралады және шөрік қабына салынады. Жіптің тартылысын реттеу үшін шөрік қабындағы серіппе/реттегіш қолданылады.

Машинада дұрыс отыру ережелері

  • Арқаны тік ұстап, түзу отыру.
  • Жарық сол жақтан немесе алдыңғы жақтан түсуі керек.
  • Орындық пен тігін машинасының арақашықтығы 10–15 см болуы қажет.
  • Құрал-жабдықтар арнайы қорапта сақталуы тиіс.
  • Айналмалы бөлшектерге тым жақындамау.

V. Практикалық жұмыс

Оқушылар тігін машинасын жұмысқа әзірлеуді кезең-кезеңімен орындайды: жіптерді өткізу, тігіс ұзындығын реттеу және жіптердің тартылысын тексеру.

Жоғарғы жіпті өткізу ережесі

Қадамдар
  1. 1Машинаны жұмыс қалпына келтіріп, инені жоғары көтеріп қойыңыз.
  2. 2Жіпті катушкамен арнайы шегеге кигізіп, қажетті тетіктерден өткізіңіз.
  3. 3Жіпті жоғарғы жіп тартуын реттейтін екі сақинаның арасынан және компенсациялық серіппенің ілмегінен өткізіңіз.
  4. 4Жіпті инеге сабақтаңыз.

Төменгі жіпті өткізу ережесі

Қадамдар
  1. 1Жібі оралған шөрікті қабына кигізіңіз.
  2. 2Жіпті шөрік қабындағы жіпті тартып тұратын серіппенің астынан өткізіп, ұшын 10–15 см қалдырыңыз.
  3. 3Шөрікті машинаның астыңғы құрылғысына орнатыңыз: «сырт» еткен дыбыс естілсе, дұрыс орналасқанын білдіреді.
  4. 4Ысырмалы қақпақшаны жабыңыз. Инені жоғары-төмен қозғап, төменгі жіпті сыртқа шығарыңыз.
  5. 5Жоғарғы және төменгі жіптің ұштарын тартып, табан астынан артқа қарай жіберіңіз.

Сергіту сәті

Оқушылар магниттік тақтада ою-өрнек құрастырады (зейінді сергітіп, қол қимылын үйлестіру үшін).

VI. Бекіту сұрақтары

  1. 1Тігін машинасында дұрыс отыру ережелері қандай?
  2. 2Тігін машинасының жоғарғы жібін өткізу ережесі қандай?
  3. 3Тігін машинасының төменгі жібін өткізу ережесі қандай?

VII. Қорытынды

Сабақ соңында оқушылардан кері байланыс алынады: сабақ ұнады ма, несімен ұнады, қандай дағды пайдалы болды.