Экологиялық таза тамақ өнімін өндірісінің қалыптасу кезеңдері мен ерекшеліктерін анықтау Қазақстандағы экологиялық таза өнімдер шығару жолдарын қарастыру

Сыныптан тыс жұмыс: «Экологиялық таза өнім таңдау»

Бұл сабақ 8-сынып оқушыларына арналған және география мен биология пәндерінен алған білімді жинақтауға бағытталады. Негізгі назар — экологиялық таза өнім ұғымын түсіну, оны өндіру ерекшеліктерін талдау және Қазақстан жағдайында өзекті мәселелерді қарастыру.

Мақсаты

  • Экологиялық таза өнім туралы түсінік қалыптастыру.
  • Экологиялық таза тамақ өнімін өндірудің қалыптасу кезеңдері мен ерекшеліктерін анықтау.
  • Қазақстандағы экологиялық таза өнім өндіру жолдарын қарастыру.
  • Экологиялық таза өнімге қойылатын нормалармен танысу.

Міндеттері

  • Экологиялық тұлғаны қалыптастыру үшін үздіксіз білім беруді ұйымдастыру, тәрбиелеу және дамыту.
  • Экологиялық таза өнім туралы сауаттылықты арттыру және қауіпсіз тұтыну дағдыларын қалыптастыру.

Күтілетін нәтиже

  • Экологиялық таза өнім туралы нақты түсінік қалыптасады.
  • Өндірістің қалыптасу кезеңдері мен ерекшеліктері туралы білім кеңейеді.
  • Қазақстандағы экологиялық таза өнім өндіру жолдары талданады.
  • Экологиялық таза өнімге қойылатын нормалармен танысады.

Сабақтың құрылымы мен өту барысы

I. Кіріспе

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Сабақтың мақсатымен және өткізілу тәртібімен таныстыру. Мұғалім экологиялық таза өнім туралы қысқаша ақпарат береді. Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін зиянды тағамдар туралы бейнеролик көрсетіледі.

  2. 2) Таныстыру кезеңі

    Сынып оқушылары топтарға бөлініп, әр топтың атауы мен жұмыс бағыты анықталады.

II. Негізгі бөлім

1) Топтық жұмыс (зерттеу сұрақтары)

  • 8 «А» сыныбы: Экологиялық таза өнім дегеніміз не?
  • 8 «Ә» сыныбы: Экологиялық таза өнім өндірісінің қалыптасу кезеңдері мен ерекшеліктері.
  • 8 «Б» сыныбы: Қазақстандағы экологиялық таза өнімдерге қатысты мәселелер.
  • 8 «В» сыныбы: Экологиялық таза өнімге қойылатын талаптар.

2) Нәтижені қорғау

Әр топ өз жұмысын постер арқылы қорғайды: негізгі ұғымдар, дәлелдер, мысалдар және қорытынды ұсынылады.

3) Презентация тақырыптары

  • 8 «А» сыныбы: Ет өнімдері.
  • 8 «Ә» сыныбы: Тәтті тағам өнімдері.
  • 8 «Б» сыныбы: Сүт өнімдері.
  • 8 «В» сыныбы: Экологиялық таза көкөніс пен жеміс-жидек.

Қосымша ретінде химиялық тыңайтқышсыз өнім алуға болатыны туралы бейнеролик көрсетіледі.

III. Қорытынды талқылау

Мұғалім қорытынды сөз сөйлеп, сыныппен бірге маңызды сұрақты талдайды: «Сапа белгісіне сенеміз бе, әлде түйсікке ме?» Тақырыпты бекіту үшін бейнеролик көрсетіледі.

Экологиялық таза өнім: анықтама және негізгі қағидалар

Біздің түсінігіміз бойынша

Экологиялық таза тағам өнімі — адам денсаулығына өмір бойы зиян келтірмейтін, болашағына кері әсер етпейтін және құрамында уытты заттар, агрохимикаттар, ауыр металдар мен радионуклидтер болмайтын өнім.

Өндірілуіне қарай жіктеу

1) Нормативке сәйкес өнім

Құрамындағы зиянды заттар дәстүрлі өнімдерге қарағанда аз және жол берілетін шекті мөлшерден аспайды. Мұндай өнім сапасы бойынша нормативтік құжаттарға сәйкес болуы керек.

2) Экологиялық таза аумақта алынған өнім

Қосымша минералды тыңайтқыштарсыз, қалдықсыз немесе аз қалдықты технологиялармен табиғи шикізаттан өндіріледі.

Ауыл шаруашылығындағы маңызды шарт

Экологиялық таза өнім алу үшін көбіне 3–5 жыл аралығында химикаттардың әсері байқалмайтын топырақ пайдаланылады. Бұл кезең табиғи тепе-теңдіктің қалпына келуіне және топырақтың «тазаруына» мүмкіндік береді.

Тарихи қалыптасуы

«Экологиялық таза өнім» ұғымының ғылыми негізі 1924 жылы Р. Штайнердің теориялық тұжырымдарымен қалыптасты. Сол кезеңде биодинамикалық аграрлық тәжірибелер қолданыла бастады.

1930–1940 жылдары бұл идея әр елде дамыды: Швейцарияда — Г. Мюллер, Ұлыбританияда — Э. Бэлфер мен А. Ховард, Жапонияда — Фукуока бастамаларымен.

Кейін экологиялық ұйымдармен бірлескен жұмыстар генетикалық құрамы өзгертілген ауыл шаруашылығы өнімдерінің нарықта пайда болуына қарсы қоғамдық бақылауды күшейтуге мүмкіндік берді. Қазіргі таңда органикалық және агроөндірістің өзге де әдістерін нақты жүйелеу қажеттілігі артып отыр.

Био сауда белгісі нені білдіреді?

Био белгі тұтынушыға өнімнің нақты белгіленген әдістермен өндірілгенін, яғни талаптарға сай екенін көрсетеді. Органикалық секторда қолданылатын өсімдік сорты, мал мен құс тұқымы немесе балық түрлері дәстүрлі секторда да кездесуі мүмкін, бірақ негізгі айырмашылық — өндіріс технологиясында және химиялық заттарды қолданбау қағидасында.

Мысалы, органикалық және дәстүрлі тәсілмен өсірілген алманың түсі, көлемі, элементтік құрамы бірдей бола бермейді. Органикалық өнімде химиялық қалдықтардың болмауы тұтынушы үшін оның тартымдылығын арттырады.