Ойын - бала өмірінің нәріОйын балалар өмірінің, яғни оның рухани жетілуі мен табиғи өсуінің қажетті алғы шарты және халықтың салтын үйренуде, табиғат құбылысын тануда олардың көру, есту қабілеттерін, зейінділік пен тапқырлықтарын дамытады
Ойын — бала өмірінің нәрі
Ойын — баланың рухани жетілуі мен табиғи өсуіне қажетті алғышарт. Ол халықтың салт-дәстүрін үйренуге, табиғат құбылыстарын тануға көмектесіп, баланың көру мен есту қабілетін, зейінін, тапқырлығын дамытады.
Дамытатын қабілеттер
- Ықылас пен зейін
- Сөздік қор және тіл байлығы
- Байқампаздық, есте сақтау, қабылдау
- Икемділік пен шеберлік
Мінез бен қарым-қатынас
Ойын кезіндегі баланың қарым-қатынасы, мінез-құлқы, өзара әрекеті — кейінгі өміріне де ықпал ететін маңызды көрсеткіш. Бала құрдастарының іс-әрекетін бағалауды, құрметтеуді, өз пікірінің дұрыстығын дәлелдеуді үйренеді.
Ойын — тәрбиенің өзегі
Балабақша тәрбиеленушілері — болашақтың иелері. Сондықтан олар мәдениетті танып, өз төл мәдениетін біліп, құрметтей алатын, саналы әрі білікті тұлға болып қалыптасуы тиіс. Ақыл-ой, адамгершілік, дене шынықтыру және эстетикалық тәрбиенің маңызды тетігі — ойынның өзінде.
Халық даналығында: «Ойнай білмеген — ойлай да білмейді», «Ойында озған — өмірде де озады» деген сөздер бар.
Бұл ойлар мектепке дейінгі кезеңдегі ойынға құштарлық пен мінез көріністері баланың өсіп-есейгенінде де жалғасатынын аңғартады.
Ойын мен еңбектің ұқсастығы
Ойын мен еңбектің ортақ сипаттары көп. Себебі әр ойын баладан белгілі дәрежеде ақыл мен қажыр-қайрат жұмсауды талап етеді. Баланың қуанышы мен реніші де ойында айқын байқалады.
Психологиялық ерекшеліктер
- Ойлау белсенділігі артады
- Эмоциялық әсер күшейеді
- Қиял-елес дамиды
Нәтижесі
Бұл құбылыстар баланың шығармашылық қабілетін шыңдап, табиғи дарынын ұштайды.
Ойынның оқу үдерісіндегі орны
Педагогикада ойын әрекетінің оқу үдерісіндегі орнына қатысты зерттеулер аз емес. Себебі ойын — оқу және еңбекпен қатар адамның өмір сүруінің маңызды түрі. Ойын арқылы балалар өмірден көптеген мәлімет алып, білімін толықтырады.
Ойынның негізгі мақсаты — баланы қызықтыра отырып, білімді берік меңгерту.
Тәрбиешінің міндеті — ойын түрлерін тиімді пайдаланып, балаларды өздігінен жұмыс істеуге баулу, ой белсенділігін арттыру, тіл байлығын дамыту, түрлі дағды мен шеберлікті меңгерту.
Біріншіден
Ойын — білімді берік меңгертудің әсерлі құралы.
Екіншіден
Балалардың сабаққа белсенділігін арттырып, оқыту сапасын көтереді.
Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан құндылық
Ойынның қандай түрі болмасын атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа ауысып отырады. Демек, ойын — бала үшін біліктің, тәлімнің, өмір нәрінің қайнар көзі. Мектеп жасына дейінгі баланы тәрбиелеудің басты құралы да — ойын.
Балаларға ойындарды үйретіп, оны мазмұнды етіп, жаңартып өткізу — ата-ана мен педагог үшін әрдайым маңызды міндет. Бүлдіршіндер ойнап та, күліп те, ойлай да білсін!
Дәйексөз
М. Әуезов: «Қазақ халқының тарихында көптеген қызықты ойындар бар. Олар балалар үшін тек көңіл көтеру ісі емес, сонымен қатар ләззат алу құралы», — деген.