Баспа түрімен таныстыру
Оқу іс-әрекеті
Сауат ашу
Тақырыбы
М дыбысы және әрпі
Мақсаты
- М дыбысы мен әрпін таныстыру, М дыбысын сөз ішінен ажыратып айта білуге үйрету.
- М дыбысының дауыссыз екенін түсіндіру; дыбыстың қысқа, кедергі арқылы айтылатынын байқату.
- М әрпінің баспа түрімен таныстыру.
- Сөз бен сөйлем құрауға, сөз ішіндегі дыбыстың орнын анықтауға үйрету.
- Тіл дамыту, дұрыс оқуға дағдыландыру, көркем жазуға тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдері
Түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелеу.
Көрнекіліктері
Кеспе әріптер, суреттер, текше.
Билингвистикалық компонент
Көрсетілмеген (қажет болса, сабақта қолданылатын сөздікпен толықтырылады).
I. Ұйымдастыру кезеңі
Бүгінгі ұйымдастырылған іс-әрекет ерекше өтеді: бізге қонақтар келіп отыр. Балалар орнынан тұрып, қонақтармен сәлемдеседі.
Ынтымақтастық атмосферасы
Сәлемдесу, көңіл күйді көтеру
Сәлемдесу өлеңі
Мейірімді жүрекпен,
Ақпейілді тілекпен,
Амандасып алайық,
Бір жадырап қалайық.
Апайлар, сіздерді көргенімізге қуаныштымыз!
Топқа бөлу
Балалар өздеріне берілген түстер бойынша үш топқа бөлініп отырады.
Қайталау сұрақтары
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Аптаның қай күні?
- Қазір бізде қандай сабақ?
- Қызыл үйде қандай дыбыс тұрады, көк үйде ше?
- Өткен сабақта қандай дыбыспен таныстық? (Д дыбысы)
Ойын арқылы еске түсіру
Балаларға ойыншық көрсетіледі: доп. «Доп» сөзі қай дыбыстан басталады? Содан кейін «Сөз ойла, тез ойла» ойыны арқылы Д дыбысына байланысты сөздер айтқызылады.
Ертегілер еліне саяхат
Балалар ертегіге қызығушылығын білдіреді. «Мақтақыз бен мысық» ертегісі еске түсіріліп, кейіпкерлердің әрекеттері ретімен айтқызылады.
Ертегіні еске түсіру (сұрақ-жауап)
- Мысық кіммен дос болды?
- Мейіз қалай табылды?
- Мысық не үшін ренжіді?
- Достық қалай қайта орнады?
Мақсатты көпір
Ертегі желісі арқылы балаларды тапсырмалар орындауға ынталандырамыз: мысыққа көмектесу үшін әр кезеңде шағын оқу тапсырмаларын орындаймыз.
II. Жаңа іс-әрекет: «М» дыбысы және әрпі
1-тапсырма
Сиырдың тапсырмасы
Оқу мотивациясын арттыру үшін қысқа тапсырма орындалады (мұғалім мазмұнын нақтылайды).
2-тапсырма
Жұмбақ арқылы жаңа дыбысты табу
Мұртыменен туады,
Мұртын күнде жуады.
Тым ойыншыл, пысық, мияулаған — мысық.
«Мысық» сөзін айтқанда бірінші естілетін дыбыс — М. Балалар «М-М-М» дыбысын хормен қайталайды.
Негізгі түсінік
М дыбысы — дауыссыз дыбыс. Ол қысқа, кедергі арқылы айтылады.
3-тапсырма
Оқулықпен жұмыс: сурет және буын
- Суреттерге сипаттама беру: қамшы, мысық, машина.
- Сөз ішіндегі М дыбысының орнын анықтау.
- Буынға бөлу: ма-ши-на, мы-сық.
Текшемен жұмыс арқылы дыбыс-әріп сәйкестігі бекітіледі.
4-тапсырма
«М» әрпінің баспа түрі және жазылым
- М әрпінің баспа түрімен таныстыру.
- М әрпі неше таяқшадан тұратынын анықтау.
- М әрпін ауада жазу.
- Әліппе дәптерімен жұмыс.
Дағды
Дұрыс бағытпен жазу, сызықтарды біркелкі жүргізу, қарқын мен ұқыптылықты сақтау.
5-тапсырма
Тауықтың тапсырмасы: топтық жұмыс
Шығармашылық
Оқулықтағы алманы жапсыру.
Таным
АЛМА сөзін буынға бөліп, дыбыстық талдау жасау.
Қатынас
АЛМА сөзіне сөйлем құрау.
Суретпен жұмыс
«Алма», «маса», «май» сөздері бойынша сөйлем құрастыру, М дыбысының орнын табу.
6-тапсырма
Тышқанның тапсырмасы: дидактикалық ойын
«Не қалай дыбысталады?»
- Сиыр қалай дыбысталады?
- Мысық ше?
- Қозылар ше?
Пәнаралық байланыс
- Әлеуметтік орта: алма туралы өлең, тақпақ айту.
- Денсаулық: алманың денсаулыққа пайдасын айту.
Қорытындылау
Ертегі желісін аяқтау
Барлық тапсырма орындалған соң, ертегі бойынша мысық сүтін алып, қыз мысықтың құйрығын қайтарады. Екеуі қайтадан дос болады.
Қайталау сұрақтары
- Бүгін қандай дыбыспен және әріппен таныстық?
- М дыбысы қандай дыбыс?
- М дыбысынан келетін сөздерді атаңдар.
- Дауыссыз дыбыс қандай текшемен белгіленеді?
Қорытынды ойын: «Моншақ жинау»
Әр топ жинаған моншақтарын тақтаға іледі, параққа жабыстырып, санайды. Моншағы көп топ жеңіске жетеді.
Сабаққа белсенді қатысқан балалар мадақталып, бағаланады.
Күтілетін нәтиже
Баланың білуі
М дыбысы және М әрпі.
Баланың меңгеруі
Сөз ойлап табу, сөйлем құрау, дыбыстық талдау жасау, буынға бөлу.
Баланың жасай алуы
М әрпін жазады.