Маркетингтің нарықпен байланысы
Кіріспе
Маркетинг (marketing — ағылшын тіліндегі «нарықтық қызмет» ұғымынан) капиталистік кәсіпорынның өндіріс, өткізу және сауда қызметін басқаруды ұйымдастыру тәсілі ретінде XIX–XX ғасырлар тоғысында қалыптасты. АҚШ-та оның бастауын 1901–1905 жылдарға жатқызады. Алғашында маркетинг тек өткізуді ұйымдастыру тәсілі ретінде қарастырылды. Алайда бүгінгі күні оны тауарды бір бағытта ғана өткізу қызметімен шектеу дұрыс емес.
Қазіргі маркетинг — кең ауқымды ғылыми бағыт әрі тәжірибелік қызмет саласы. Бәсекелестік дамыған жағдайда ол кәсіпорынның тактикасы мен стратегиясын айқындап, сатып алушыны қызықтыру тәсілдерін, нарықта орнығу әдістерін қалыптастырады және жоспарланған пайда деңгейіне қол жеткізу үшін нарық пен бағаға ықпал етудің құралдарын жүйелейді.
Маркетингтің қарқынды дамуы Еуропадағы дамыған капиталистік елдерде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін айқын көрінді. Соңғы жылдары халықаралық деңгейде маркетингті қолдану едәуір ұлғайып, осы саладағы зерттеулер аясы да кеңейе түсті.
Маркетингке берілетін анықтамалар
Экономикалық әдебиеттерде маркетингке әртүрлі анықтама беріледі. Төменде кең тараған тұжырымдардың ықшамдалған нұсқалары келтірілді:
-
Маркетинг — қазіргі және әлеуетті тауар сатып алушылардың жиынтығы.
-
Маркетинг — тауар, қызмет, ұйым, аумақ немесе идеяға қатысты сұранысты айырбас арқылы қанағаттандыруды басқару және жүзеге асыру үдерісі.
-
Маркетинг — сауда-өткізу саласын зерттеп, өндіріс үдерісі мен ұсынысқа, сондай-ақ өндірушіден тұтынушыға дейінгі қызмет көрсетудің ықпалына әсер ететін факторларды қамтитын кешенді шаралар жүйесі.
-
Маркетинг — кәсіпорынның (фирманың) тұтынушыны іздеуге, сұранысты қалыптастыруға және оны ынталандыруға бағытталған нарықтық қызметі.
Қазіргі маркетинг теориясы оны басқарудың нарықтық бағыттылығын қамтамасыз ететін күрделі, динамикалық жүйе ретінде қарастырады. Бейнелі түрде айтсақ, маркетинг — экономиканың, бизнес жүргізудің, жарнаманың, психологияның, сауданың, жоспарлау мен болжаудың өзара байланысқан жиынтығы.
Негізгі ой
Маркетингтің ұраны қысқаша былай тұжырымдалады: «Не өндірсең де — соны өндіресің және сатасың».
Түптеп келгенде, маркетингтің мәні — үнемі құбылып отыратын нарық жағдайына, көзқарастардың өзгеруіне және экономикалық дағдарыс тәуекелдеріне бейімделе отырып, сұранысты дәл анықтау мен оны тиімді басқаруда.
1. Маркетингтің теориялық негіздері
Бұл бөлімнің тақырыптары мазмұнда көрсетілгенімен, бастапқы мәтінде толық ашылмаған. Төмендегі тақырыпшалар құрылым ретінде берілді.
1.1. Маркетингтің негізгі принциптері мен функциялары
Негізгі ұғымдар мен функцияларды сипаттайтын мазмұн ұсынылмаған.
1.2. Маркетингтің нарықпен байланысы
Нарықтық орта, сұраныс пен ұсыныс байланысын ашатын мәтін ұсынылмаған.
1.3. Маркетингті басқару тұжырымдамалары
Басқару тұжырымдамаларына қатысты деректер бастапқы мәтінде берілмеген.
2. Коммерциялық емес қызмет саласындағы маркетинг
Бұл бөлімнің тақырыптары мазмұнда көрсетілгенімен, бастапқы мәтінде толық мәтін берілмеген. Төменде құрылымдық тақырыпшалар келтірілді.
2.1. Коммерциялық емес қызмет саласы
Коммерциялық емес сектордың ерекшеліктерін сипаттайтын мәтін ұсынылмаған.
2.2. Коммерциялық емес қызмет саласындағы маркетингтің мәні мен маңызы
Мәні мен маңызын ашатын бастапқы мазмұн берілмеген.
Қорытынды
Қорытынды бөлімі бастапқы мәтінде келтірілмеген. Мәтіннің берілген үзіндісі маркетингтің қалыптасу тарихын, қазіргі мазмұнын және әртүрлі анықтамаларын қысқаша сипаттайды. Негізгі екпін — маркетингтің нарық өзгерістеріне бейімделетін басқарушылық әрі ғылыми жүйе екеніне түсіріледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Бастапқы мәтінде әдебиеттер тізімі көрсетілмеген.
Келесі қадам
Егер 1 және 2-бөлімдердің толық мәтінін жіберсеңіз, сол бөлімдерді де редакциялап, осы құрылымға сай толық blog-пост ретінде біріздендіріп шығарамын.