Керамикалық тастардың беріктігі бойынша маркалары
Керамикалық тастардың қолданылуы және құрылымы
Керамикалық тастар сыртқы және ішкі қабырғаларды қалау үшін, сондай-ақ қабырғалық панельдер мен блоктар дайындауда кең қолданылады. Бұл материалдардың басты ерекшелігі — олардың құрылымында тік немесе көлденең қуыстардың (кеуектердің) болуы.
Құрылыс тәжірибесінде көбіне тік қуысты керамикалық тастар кездеседі. Дегенмен, мұндай тастармен қабырға тұрғызғанда ерітінді шығыны артуы мүмкін.
Тік қуысты тастардың маркалары
Өндірісте жиі кездесетін маркалар: 150, 120, 100, 75. Әдетте тығыздығы 1,4 г/см³-тен аспайды, ал су жұтуы 6,5%-дан кем емес.
Қабырға қалыңдығы мен масса
Керамикалық тастан қаланған қабырғаның қалыңдығы кәдімгі кірпішпен салыстырғанда 20–25% көбірек болуы мүмкін, бірақ 1 м³ қабырға массасы шамамен 2 есе аз.
Тиімді (эффективті) қабырғалық керамика: артықшылықтары
Құрылыста ең көп таралғаны — жеті және он қуысты тастар. Бұдан бөлек, қаптағыш профильді қабырғалық тастардың да әртүрлі түрлері қолданылады.
Тиімді қабырғалық тастарды өндіруге қажет балшық құрамына диатомит пен трепел сияқты қоспалары бар топырақтар енгізілуі мүмкін. Мұндай шешім материалдың жылутехникалық қасиеттерін жақсартып, ғимараттың жалпы тиімділігін арттырады.
Негізгі нәтижелер
- Қабырға қалыңдығын 40%-ға дейін азайтуға мүмкіндік береді.
- Шикізат пен тасымалдауға жұмсалатын шығын төмендейді.
- Ғимарат массасы азайғандықтан, сейсмикалық әсерге төзімділігі артады.
Шет елдердегі тәжірибе және өлшемдер әртүрлілігі
Шет елдерде қабырғалық керамикалық материалдар өлшемі, пішіні және қасиеттері бойынша айқын ерекшеленеді. Онда маркасы М125-тен М600-ге дейін жететін тастар өндіріледі.
Мысалы, Германияда қарапайым қабырғалық және тиімді керамикалық тастардың өлшемдері бойынша 14 түрі бар. Өлшемдері (240×115×52 – 490×300×238 мм) аралығында, ал маркалары М140–М280 шамасында кездеседі.
Ішкі қабырғаларды қалау үшін кеуекті тастар мен кірпіштермен бірге, өлшемдері 330×170×40 – 945×320×115 мм болатын плиталар да қолданылады.
Кең қолданылуы
Керамикалық тастар шет елдерде бұрыннан кеңінен пайдаланылады.
Ішкі қабырғалар
Кеуекті тастар мен плиталар ішкі кеңістікте салмақты азайтып, монтажды жеңілдетеді.
Ел ішіндегі даму
Қазақстанда керамикалық тастар өндірісі соңғы жылдары қарқынды дамып, қолданылуы кеңеюде.
Техникалық сипаттамалар және нормалар
Керамикалық тастар — керамикадан жасалған қуысденелі қабырғалық бұйымдар. Мысал ретінде, тығыздығы шамамен 790 кг/м³ және габариттік өлшемі 51×29×22 см болатын түрлері кездеседі. Көлемінің едәуір бөлігін қуыстар құрайтындықтан, олардың жылуөткізгіштігі төмен, ал жылуға қарсылығы жоғары болады.
Қуыстардың түрлері
Тастар қуыстарының орналасуына қарай вертикальді және горизонтальді болып бөлінеді. Қуыстың формасы мен өлшемдері әртүрлі болады, көбіне қуыстар вертикальді орналасады.
- Вертикальді қуыстардың ені 12 мм-ден аспауы керек.
- Горизонтальді қуыстардың өлшемі қалау жағдайына қарай нормаланбауы мүмкін.
Өлшемдер, беті және талаптар
Керамикалық тастар тегіс немесе рифленді бетті, қуысты немесе жабық болуы мүмкін. Өлшемдері де әрқилы: дара қабырғалық бұйымдар 250×120×138 мм, ал ірі әрі берік түрлері 510×260×219 мм болуы ықтимал.
- Сыртқы қабырға қалыңдығы ≥ 15 мм
- Су сіңірімділігі ≥ 6%
- Беріктік маркасы М75–М300
- Аязға төзімділік Г15, Г25, Г35, Г50, Г75
Қолдану шектеулері: ылғалдан қорғаныс
Керамикалық тастарды бетон қалауында, сондай-ақ подвал, цоколь және ғимараттың су өткізетін басқа бөліктерінде қолдануға болмайды. Себебі су қуыстарға жиналып қалып, қыста қатып, материалды іштен бұзып, конструкцияның тез бүлінуіне әкелуі мүмкін.
Неліктен қуысденелі ірі бұйымдарға көшу маңызды?
Кәдімгі керамикалық кірпіштің екі негізгі кемшілігі бар: тығыздығының жоғары болуы және өлшемдерінің шағындығы. Тығыздық жоғары болғандықтан қабырғалар қалыңдап, құрылыс массасы артады.
Бұл мәселені шешудің тиімді жолы — ірі көлемді, қуысденелі керамикалық бұйымдарды қалыптау арқылы өндіру. Қуыстар тек массаны азайтып қоймай, материалдың орташа тығыздығын төмендетеді және технологиялық процестерді жеңілдетеді.
Технологиялық артықшылық
Кептіру кезінде қуыстар арқылы ауа айналымы күшейіп, бұйым тез кебеді. Күйдіру барысында сыртқы және ішкі беттер бірқалыпты қыздырылып, сапа тұрақтылығы артады.
Сапа және беріктік
Қуыстылығы 45%-ға дейін жетсе де, толықденелі кірпіштерге тән ақаулар азайып, беріктігі жоғары деңгейде сақталады.
Осы қасиеттерінің жиынтығына байланысты қуысденелі керамикалық тастарды көбіне тиімді (эффективті) керамика деп атайды.