Әлеуметтік сактандырудың мемлекеттік қоры
Сақтандырудың мәні және ұлттық нарықты дамыту
Сақтандырудың негізгі мақсаты — қоғамдық ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін азаматтарды, мүлікті және өндірістік процестерді қоғамдық әрі ұжымдық қорғау. Қазақстанда сақтандыруды дамытудың басым мақсаты — мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық жүргізуші субъектілердің мүддесін қорғайтын нақты құралға айналатын толыққанды, орнықты әрі тиімді жұмыс істейтін ұлттық сақтандыру нарығын қалыптастыру.
Неге бұл маңызды?
- Тәуекелдерден қорғану арқылы әлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты күшейтеді.
- Азаматтардың және бизнес субъектілерінің құқықтары мен мүдделерін қорғауды институционалды түрде қамтамасыз етеді.
- Қаржы жүйесінің төлем қабілеттілігі мен сенімділігін арттырады.
Қазіргі заманғы ұлттық сақтандыру жүйесін құру сақтандыру қызметі нарығын сапалық жаңа деңгейге көтеруге бағытталған шараларды әзірлеуді және оларды кезең-кезеңімен іске асыруды талап етеді. Бұл бағыт Қазақстан Республикасында сақтандыруды дамытудың мемлекеттік бағдарламасы аясында жүзеге асырылады.
Мемлекеттік бағдарламадағы негізгі міндеттер
Бағдарлама сақтандыру нарығын жүйелі жаңғыртуға бағытталған және төмендегі міндеттерді шешуді көздейді:
Әлеуметтік сақтандыру қағидаттары
Әлеуметтік сақтандыру түрі ретінде сақтандыру қорғанысын ұсынудың қағидаттарын нақтылау.
Қолдану аясын кеңейту
Сақтандыруды қолдану аясын кеңейту және міндетті сақтандыру түрлерін нақтылау.
Инфрақұрылым және қатысушылар
Қазіргі заманғы инфрақұрылымды қалыптастыру және нарық қатысушыларының қызметін ұйымдастыруға жағдай жасау.
Қадағалау және стандарттар
Халықаралық стандарттарды ескере отырып, сақтандыру қадағалау жүйесін ұйымдастыру.
Қаржылық орнықтылық
Сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығы мен төлем қабілеттілігіне қойылатын талаптарды күшейту.
Технология және кадр
Заманауи сақтандыру технологияларын енгізуге жәрдемдесу, кадрларды даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыру жүйесін дамыту.
Екпін
Мақсат — нарықты кеңейту ғана емес, сонымен қатар оның сенімділігін, ашықтығын және халықаралық талаптарға сәйкестігін күшейту.
Қазақстан сақтандыру нарығы: қазіргі ахуал
Қазақстанның сақтандыру нарығы қалыптасу кезеңінде. Экономикалық және құқықтық алғышарттар бойынша (ұзаққа созылған дағдарыс және жетілмеген заңнамалық база) ол әлемдік деңгейден едәуір артта қалып отыр. Дамыған нарықтық қатынастары бар елдерде сақтандыру қызметтерінің ассортименті 500 түрге дейін жетсе, Қазақстанда ол шамамен 40 түрмен шектеледі.
Жеке басты сақтандыру және азаматтардың мүлкін сақтандырудың көптеген түрлері жеткілікті деңгейде дамымаған. Бұл, ең алдымен, халық табысының салыстырмалы түрде төмен деңгейімен байланысты.