Жобаға сәйкес мұнай өндірудің жылдық көлемі 1800 мың тонна
Құмкөл мұнай кен орнын игеру жобасын бағалау және тиімді нұсқаны таңдау
Мұнай кен орнын игеру жобасын әзірлеген кезде оны жан-жақты талдап, нақты баға беру қажет. Сонымен қатар жобада қарастырылған нұсқалар мүмкіндігінше экономикалық тұрғыдан тиімді болуы тиіс. Құмкөл кен орнында газды-мұнайлы қабаттар бор және юра шөгінділерінен құралған. Мұнай қорлары негізінен М-1, М-2 қабаттарында және Ю-1, Ю-2, Ю-3, Ю-4 қабаттарында шоғырланған.
Кен орнын игеру кезінде қазу ұңғылары 300×600 торы бойынша орналастырылып, нұсқа ішінде қабатқа су айдау қарастырылған. Бұл шешім мұнай өткізгіштікті арттыру әдістерімен тығыз байланысты, өйткені кейбір өнімді қабаттарда қабат қысымы жеткіліксіз болған.
Жоба нұсқалары және жоспарлы көрсеткіштер
- Жоба бойынша 2 нұсқа қарастырылды; олардың ішінде экономикалық нұсқа тиімді деп танылды.
- Осы нұсқаға сәйкес 1182 ұңғы қазылуы тиіс.
- Жалпы алынатын өнім көлемі 156–568 мың тонна аралығында жоспарланған.
- Игеру мерзімі: 50 жыл.
- Кен орны бойынша өндірілуі тиіс мұнай көлемі: 25 млн тонна.
Негізгі ұғымдар
- Су айдау
- Қабат қысымын ұстап тұру және мұнай бергіштікті арттыру үшін қолданылатын негізгі технологиялық құрал.
- Сулану
- Өнім құрамындағы судың үлесі; уақыт өте келе өсімі ұңғының тиімділігіне тікелей әсер етеді.
- Механикаландырылған өндіру
- Ұңғыдан мұнай алуды тұрақтандыру үшін терең сораптар мен штангілі қондырғыларды қолдану.
Өндіру динамикасы: сұйық, мұнай, газ және сулану көрсеткіштері
Құмкөл мұнай кен орнын игеру 1990 жылғы мамырда басталды. 1991 жылдан бастап мұнаймен бірге су және газ ілеспе түрде өндіріле бастады.
1991 жыл
- Сұйық: 1192,43 мың т
- Мұнай: 1169,25 мың т
- Сулану: 1,94%
- Газ: 92,99 млн м³
1992 жыл
- Сұйық: 1993,04 мың т
- Мұнай: 1318,5 мың т
- Сулану: 3,26%
- Газ: 87,59 млн м³
1993 жыл
«Южказнефтегаз» өндірістік бірлестігі енгізген шаралардың нәтижесінде:
- Мұнай: 1677,5 мың т
- Газ: 111,73 млн м³
Мұнай өндіру фонтандық және штангілі терең сорапты тәсілдермен жүргізіледі. Терең сораптардың НСН-95 (44; 30; 15) және НСН-25, НСН-57 (30) түрлері қолданылды.
Инфрақұрылым, ұңғылар қоры және іске қосу жұмыстары
Өндіріс ауқымын кеңейту мақсатында нысандар кезең-кезеңімен іске қосылды. Жыл басынан бері 3 қондырғы тобы (ГУ-8, ГУ-14, ГУ-16) және 2 өлшеу қондырғысы пайдалануға берілді.
2000 жыл: жаңа ұңғылар және механикаландырылған тәсілге көшу
2000 жылы 23 жаңа ұңғы енгізілді: НН 1004, 2056, 2057, 1015, 2050, 2054, 2055, 1005, 1006, 1007, 2025, 2026, 2027, 2034, 2035, 2036, 1002, 1003, 1012, 2018, 2019, 2011.
Механикаландырылған тәсілге 11 ұңғы ауыстырылды: НН 347, 150, 1013, 346, 343, 134, 124, 342, 1009, 135, 340.
Су айдау және қабат қысымын ұстау жүйесі
Қабат қысымын ұстап тұру үшін технологиялық схемаға сәйкес үш игеру объектісінде тоғыз нүктелі схема бойынша су айдау жүргізіледі. Қазіргі уақытта су айдау қоры 44 ұңғыдан тұрады.
Жүйенің жұмыс параметрлері
- Су бөлу пункті: ВРП арқылы
- СБП: 1 бірлік
- ББСС (БКНС): 1 бірлік
- Сорап саны: 3
- Шығу қысымы: 10,7–10,8 МПа
Су айдау көлемдері (іріктелген деректер)
- 1993 жыл: 1207,620 мың м³
- Игеру басынан: 1922,825 мың м³
- Жетпейтін көлем: 3613,6 мың м³ (64,6%)
- Сулану (сол кезеңде): 4,8%
Ескерту: мәтіндегі бастапқы деректерде кейбір жинақталған көлемдер мен жылдық көрсеткіштердің берілуінде сәйкессіздік байқалады; мәндер түпнұсқадағыдай сақталды.
Объектілер бойынша су айдау ұйымдастырылуы
1-объект
Су айдау ұңғылары: НН 24, 101, 102, 103, 104, 1001, 1008, 1021. Әсер ететін өндіру ұңғылары: 30.
Айдау аймағынан алысырақ орналасқан 2–3 қатардағы кейбір ұңғылар (НН 1015, 1014, 1009, 1010, 1004, 1005, 1006, 105) әсер аймағынан тыс қалды.
3-объект (1999 жылдан)
Бар болғаны 3 айдау ұңғысы (НН 303, 3001, 3008) жұмыс істеді және айдаумен 13 өндіру ұңғысы қамтылды.
1999 жылы қабатқа 296,352 м³ су айдалды; игеру басталғалы 5314,44 м³.
Нәтижелік коэффициенттер
Объектілер бойынша алуды қайтару реті: 78,8%; 58,3%; 82,3%.
Жылына мұнайлы қабаттарға бар болғаны 2013,635 м³ су айдалғаны көрсетілген.
Өндіруді тұрақтандыру: профилактика, қиындықтар және жөндеу жұмыстары
Профилактикалық шаралар
- Ыстық мұнаймен өңдеу: 934 рет
- Ыстық сумен өңдеу: 40 рет
- Штуцерлер мен шығу желілерін ыстық бумен тазалау
Шығымның төмендеу себептері
Ұңғы шығымының азаюына негізгі себептер: парафиннің көтергіш құбыр (НКТ) бойына жиналуы, су мен газдың пайда болуы, сондай-ақ ұңғы түбінде құмның жиналуы. Мұндай жағдайларда жерасты ұңғы жөндеу бригадасы ұңғы түбін жуып, құмнан тазартады.
2001–2002 жылдар: жоспар, нақты өндіріс және операциялық шешімдер
Жоспарлы және нақты көрсеткіштер
- Жоба бойынша мұнай өндірудің жылдық көлемі: 1800 мың тонна.
- Қарастырылған өндіру ұңғылары: 187.
- 2001 жылдың соңында өндіріс объектілерін тұрғызу деңгейі: 93,3%.
- 2001 жылы пайдалануға берілген 95 өндіру ұңғысы бойынша өндірілген мұнай: 462,527 мың тонна.
2002 жылғы жинақталған нәтиже
- Мұнай: 1805,623 мың т
- Газ: 125,7 млн м³
- Сұйық: 1925,6 мың т
- Орташа сулану: 70%
Ұңғы өнімділігі және жобадан ауытқу
Жыл ішінде 5 топтық қондырғы іске қосылып, 2-объект бойынша орташа тәуліктік шығым 37,5 т деңгейінде көрсетілді; сондай-ақ 3-объект ұңғылары енгізілді.
120 ұңғының тәуліктік мұнай өндіруі 5679 т болды. Бір ұңғының орташа тәуліктік шығымы 35 т деп қабылданған. Нәтижесінде жобалық деңгейден жоғары болуы 44% құрады.
Операциялық шектеулер және өндірісті қалпына келтіру
Игеру көрсеткіштерінде мұнай өндірудің төмендеуі байқалды. Бұл кезеңде Сібірдің жеңіл мұнайы уақытылы жеткізілмегендіктен 2-объектідегі ұңғылардың бір бөлігін тоқтатуға мәжбүр болды. Құмкөл мұнайы қою болғандықтан, оны жеңіл мұнаймен араластыру қажет.
Қаңтар
89 мың т мұнай және 95,77 мың т сұйық өндірілді. Бұл 2000 жылдың алдыңғы айларымен салыстырғанда шамамен екі есе төмен.
Су айдау және арақатынас
Айдау ұңғыларының орташа қабылдағыштығы 2,94 м³/тәу кезінде қабатқа 218,6 мың м³ су айдалды. Су айдаудың өндіруге қатынасы 161,4% болды.
Наурыз–мамыр
1-объектідегі сулану мен қысымның өсуіне байланысты ұңғы маңы аймағының қабылдауы төмендеп, сулану артты. «Мұнай-газ ғылыми-зерттеу және жобалау» институтының ұсынысымен су айдау тоқтатылды. Сәуірден бастап тоқтатылған ұңғылар іске қосылып, мамырда өндіру 194,7 мың т деңгейіне жетіп тұрақтанды.
Одан арғы өсім ай сайын 5–15 жаңа өндіру ұңғысын іске қосумен байланысты болды.
2002 жыл: су айдау ұңғыларының кеңеюі
2002 жылы айдауға 10 жаңа ұңғы енгізілді:
1-объект
НН 1009, 1017
2-объект
НН 2012, 2061, 2075, 2078, 2802
3-объект
НН 3015, 3017, 3023
Сонымен қатар жұмыс істемей тұрған қордан 3 ұңғы қайта іске қосылды.