СТУДЕНТТІҢ МАМАНДАНДЫРУ ПӘНДЕРІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ҮШІН УОЛЛЕС МОДЕЛІН ҚОЛДАНУ НӘТИЖЕЛЕРІ
Жоғары курс студенттерінің мамандандыру пәндерінде Уоллес моделін қолдану нәтижелері
Жоғары курс студенттерінің мамандандыру пәндері бойынша өзіндік жұмыстарын тиімді ұйымдастыру және оқытудың таңдап алынған бағыты аясында нақты білім салаларына бағдарланған шығармашылық ойлауын дамыту үшін шығармашылық үдерісті сипаттайтын Уоллес моделін қолдану нәтижелі. Бұл тәсіл студенттің тапсырманы түсінуінен бастап, шешімді негіздеуге дейінгі ойлау динамикасын кезең-кезеңімен құрылымдауға мүмкіндік береді.
Уоллес моделінің кезеңдері
Модель төрт өзара байланысты құрамдас бөліктен тұрады. Әр кезең студенттің тапсырмаға қатынасын өзгертеді және нәтижеге жеткізетін ойлау әрекеттерін жүйелейді.
-
1
Дайындық
Тапсырмаларды құрастыру және оны шешуге бағытталған бастапқы талпыныстар. Бұл кезеңде студент мәселенің шартын нақтылайды, мақсатты анықтайды және бастапқы нұсқаларды қарастырады.
-
2
Инкубация
Тапсырмадан уақытша алшақтау және назарды басқа әрекетке ауыстыру. Мұндай үзіліс жаңа байланыстарды көруге және ойды қайта құрылымдауға мүмкіндік береді.
-
3
Жарықтану
Тапсырманың мәніне интуитивті ену, күтпеген шешімнің пайда болуы. Бұл кезеңде идея нақтыланып, шешімнің өзегі көрінеді.
-
4
Тексеру
Шешімді негіздеу және жүзеге асыру. Алынған нәтижелер сыннан өткізіліп, қолдану шарттары, шектеулері және қорытындылары айқындалады.
Тәжірибелік тапсырмалар арқылы іске асыру
Тәжірибелік тапсырмалардың мазмұны (пәнаралық байланыстарды және басқа пәндермен кіріктіруді қоса) өзіндік жұмыс аясында шығармашылық үдерісті модельдеудің алғашқы кезеңін қамтамасыз етеді. Оқытушымен талқылау нәтижесінде студент ұсынылған тапсырмаларды нақтылайды, құрылымдайды және оны шешудің мүмкін болатын жолдарын белгілейді.
Талқылаудың нәтижесі
- Тапсырма талаптарын нақтылау
- Шешім нұсқаларын жоспарлау
- Жобалық ұсыныстарды дайындауға бағыт беру
Білімді қолдану логикасы
Кейбір студенттер үшін бұл тәсіл толыққанды жоба форматына жақын өнім жасауға мүмкіндік береді: толықтырулар мен ескертулер негізінде кейін іске асатын нақты ұсыныстар қалыптасады.
Қолданбалы бағдарламалар және пәндік ауысым
Тапсырмаларды шешу құралдары ретінде қолданбалы бағдарламалар пакеттерін меңгеру студенттің мамандану аймағындағы ақпараттық технологияларға сенімді ауысуына ықпал етеді. Мысалы, MS Project Expert 5.0, Time Line және MS Excel бағдарламаларын қолдану пәндік терминологияны бекітіп, мамандандыру кафедралары пәндері бойынша алынған білімді практикада тексеруге мүмкіндік береді. Бұл сонымен қатар тапсырмалар аймағында пәндік мәселелер мен қиындықтардың айырмашылықтарын айқындайды.
Әдістемелік қорытынды
Бағдарламалар пакетімен жұмыс істеу технологиясын меңгеру үшін үдерістің бірінші кезеңіндегі нәтижелерді қайта қолдану қажеттілігі пайда болады. Бұл интенсивті ойлау әрекетін күшейтіп, дәстүрлі емес тұғырлар мен жаңа ұсыныстардың туындауына жағдай жасайды.
Соңғы кезеңде имитациялық модельдеу жүргізу және алынған нәтижелерді талдау тапсырмаларды шешу барысындағы ойлау үдерісінің логикалық құрылымын толық қалыптастыруға ықпал етеді.
Әдебиеттер
- 3. Папкова М.Д., Носков В.В. Жоғары курс студенттерінің өзіндік жұмысын ұйымдастыру ерекшеліктері. Волго-Вят мемлекеттік қызмет академиясы (Н. Новгород). «Жоғары білім беруді дамытудың негізгі бағыттары бойынша аналитикалық шолулар», НИИВО, №9.
- 4. Заурбеков Н.С., Досмухаметова Р.С., Дарханова А.Ж. Кредиттік оқыту нысаны бойынша оқу жоспарларын құрастыру. VI халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция: «ҚР бизнес-білім беру сапасын қамтамасыз ету жүйелері: инновациялық тәсілдер», 26–27 мамыр, Алматы, 2006.
- 6. Заурбеков Н.С., Бралиева Н.Б. Экономикалық білім беруді ақпараттандыру туралы. Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары: «Информатика мен математикалық экономиканың қолданбалы аспектілері», Душанбе, 2008. 211–216-б.
Авторлар туралы мәлімет
- Зәуірбеков Н.С. — тех. ғ. д., профессор, Абай атындағы ҚазҰПУ
- Дарханова А.Ж. — оқытушы, ҚазМемҚызПУ
- Иманбаев Қ.С. — ф.-м. ғ. к., доцент, Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ
- Заурбекова Н.Д. — тех. ғ. к., Қ. Сәтпаев атындағы ҚазҰТУ
- Өтепберген Ш.М. — ф.-м. ғ. к., доцент, Абай атындағы ҚазҰПУ
Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы