Коммерциялық банктердің активті операцияларының жіктелуі
Кіріспе
Нарықтық қатынастар жағдайында шаруашылықты тиімді ұйымдастыру мен оның тұрақты жұмыс істеуі ең алдымен қаржылық ахуалға және қаржы ресурстарына қол жеткізу мүмкіндігіне байланысты. Экономиканы реттеу және тұрақты өсімді қамтамасыз ету үшін жүргізілетін тікелей және жанама экономикалық саясаттар да, негізінен, елдің банк жүйесі мен оның жүзеге асыратын құралдары арқылы іске асады.
Ақша-несие саясатының бағыттарын айқындау, экономиканы тиімді дамыту, инфляцияны төмендету және оны орнықты деңгейде ұстап тұру міндеттері Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіне жүктеледі. Алайда бұл міндеттер экономиканың екінші деңгейлі банктерімен, яғни коммерциялық банктермен өзара байланыста және бірлескен әрекет арқылы жүзеге асады.
Негізгі түйін
Коммерциялық банктер — Ұлттық банк саясаты, Үкіметтің экономикалық шаралары, халық және шаруашылық салалары арасындағы қаржылық делдал. Олар уақытша бос ақша қаражаттарын жинақтап, қаражатқа сұраныс бар секторларды несиелеу және әртүрлі делдалдық қызметтер арқылы экономиканың толыққанды дамуына ықпал етеді.
Коммерциялық банктердің қызметі елдегі қаржы нарығының қалыптасуына, отандық инвестицияның өсуіне және азаматтар мен кәсіпорындардың экономикалық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан алғанда, коммерциялық банктер нарықтық экономика жүйесінің негізгі тіректерінің бірі болып саналады.
Коммерциялық банктер қызметінің ішінде активті операциялардың орны ерекше. Себебі дәл осы операциялар арқылы банк ресурстары нақты экономикалық айналымға енгізіліп, өндіріс пен қызмет көрсету салалары қаржыландырылады, есеп айырысу жүргізіледі және делдалдық қызметтер көрсетіледі.
Коммерциялық банктердің активті операцияларының мәні мен маңызы
Қаржыландыру
Экономиканың түрлі салаларын қаржы ресурстарымен қамтамасыз етіп, олардың тұрақты және ынталы қызмет етуіне жағдай жасайды.
Несиелеу
Халықты, кәсіпорындарды және өзге ұйымдарды несиелеу арқылы айналым капиталын толықтыруға және инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға көмектеседі.
Есеп айырысу
Заңды және жеке тұлғалардың төлемдері мен есеп айырысу операцияларын орындап, экономикалық қатынастардың үздіксіздігін қамтамасыз етеді.
Делдалдық қызмет
Қаржы нарығында делдал ретінде қызмет атқарып, ресурстардың тиімді бөлінуіне және қаржы жүйесінің тереңдеуіне ықпал етеді.
Аталған операциялар коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикадағы маңыздылығы мен мәнін айқындайды: банк капиталы мен тартылған ресурстардың басым бөлігі нақты секторға бағытталып, экономикалық өсімге қызмет етеді.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі және мақсат
Осы жұмыста қарастырылатын тақырып — несие және банк жүйесінің негізгі буыны саналатын коммерциялық банктердің активті операциялары. Тақырыптың өзектілігі коммерциялық банктердің нарықтық шаруашылықта қаржы делдалы ретінде экономиканың нақты салаларымен тікелей байланыста қызмет етуімен түсіндіріледі. Дәл активті операциялар барысында шаруашылық механизмдері тиімді ұйымдастырылып, реттеліп және дамып отырады.
Жұмыстың мақсаты
Коммерциялық банктердің активті операцияларының маңызы мен мәнін ашу, олардың жұмыс істеу механизмін сипаттау және Қазақстандағы активті операциялардың қазіргі даму үрдісіне шолу жасау.