Педагогикалың зерттеулердің негізгі белгілері мыналар
Педагогикалық зерттеулердің негізгі белгілері
Педагогикалық зерттеу — оқыту мен тәрбиелеу үдерісіндегі маңызды мәселені ғылыми негізде түсіндіруге және шешуге бағытталған жүйелі жұмыс. Мұндай зерттеулердің негізгі белгілері төмендегідей.
1) Мәселенің болуы
Шешімді қажет ететін, өзектілігі жоғары және арнайы ғылыми-зерттеу жүргізбей нақты жауап беру қиын болатын проблема айқындалуы тиіс.
2) Дәлелді тексеруді талап ететін мәселе
Мәселенің шешімі алдын ала белгілі емес болады және ұсынылған жауаптар дәлелдеуді немесе тексеруді қажет етеді.
3) Ғылыми гипотезаның ұсынылуы
Мәселені шешуге арналған ғылыми болжам (гипотеза) құрылады. Ол қисынды, қайшылықсыз және ғылыми ұғымдарға сүйеніп негізделуі керек.
4) Гипотезаны тексеруге арналған тәжірибе
Болжамды тексеру үшін ғылыми тәжірибе (эксперимент) жоспарланып, дайындалып және нақты түрде өткізіледі.
5) Нәтижелерді салыстыру және математикалық өңдеу
Тәжірибе барысында алынған деректер зерттеу басталғанға дейінгі мәліметтермен салыстырылады. Қорытындылар нақты математикалық өңдеу арқылы негізделеді.
Мысал: оқытудың жаңа технологияларын ғылыми тексеру
Мысалы, педагогикалық зерттеу оқытудың жаңа технологияларының тиімділігін ғылыми тұрғыда тексеруге бағытталуы мүмкін. Егер дәстүрлі оқыту жағдайында оқушылар берілген оқу ақпаратын толық меңгермейтіні байқалса, мұғалім оқыту технологиясын жақсарту және жетілдіру қажет деген шешімге келеді.
Одан әрі ғылыми болжам ретінде оқытудың жаңа технологиясы ұсынылады. Бұл болжамның дұрыстығын тексеру үшін тәжірибе ұйымдастырылып, өткізіледі.
Тәжірибенің мәні
Тәжірибенің негізгі мақсаты — ұсынылған жаңа немесе өзгертілген оқыту технологиясының бұрын қолданылған тәсілдермен салыстырғанда нәтижені нақты жақсартатынын дәлелдеу.
Егер тәжірибе гипотезаның дұрыстығын растаса, бұл оқытудың жаңа технологиясын педагогикалық практикаға кеңірек енгізуге берік ғылыми негіз болады.