Өндірістің экономикалық тиімділігін арттырудағы ынталандыру
Кіріспе
Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарынан нық орын алу жөніндегі стратегиялық міндетін орындау үшін әлемдік экономиканың өсімінен тұрақты түрде асып түсетін экономикалық даму қажет. Еліміздің әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан үдемелі дамуы халықтың әл-ауқатын арттырып, тұрмыс сапасын жақсартудың берік негізін қалыптастырады.
Стратегиялық бағдар
Мақсатқа жету үшін қаржылық және әлеуметтік тұрақтылықты сақтай отырып, шаруашылық жүргізудің қолайлы тетіктерін қалыптастыру, халықаралық еңбек бөлінісіне белсенді қатысу және ел экономикасының өсуіне тиімді жағдай орнату маңызды.
Негізгі фактор
Экономикалық өсуді жеделдетудің және өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторы — жоғары өнімді еңбекке уәждеме және еңбек белсенділігін экономикалық ынталандыру.
Қазақстанда экономикалық реформаларды жедел жүргізудің нәтижесінде өндірістің негізгі факторлары ырықтандырылды. Тиімділікті көтеруге бағытталған ынталандыру және уәждеме тетіктері біртіндеп енгізіліп келеді. Дегенмен, өндіріс тиімділігін ынталандырудың оңтайлы жүйесін қалыптастыруға адамды экономикалық түрлендіруден шет қалдыру, еңбектің меншікпен байланысының әлсіреуі, сондай-ақ жеке және ұжымдық мүдделердің алшақтауы кері әсерін тигізді.
Басты міндет
Жұмыскерлерді жоғары өнімді еңбекке ынталандыратын тиімді уәждеме жүйесін қалыптастыру, еңбекті әділ бағалау және адам факторына қатысты мәселелерді шешу — мемлекет алдындағы аса маңызды экономикалық әрі әлеуметтік міндеттердің бірі.
Өндірістің пәрменділігін арттыру үшін уәждемелер мен ынталандырулардың нәтижелі жүйесіне қол жеткізуде төмендегі талаптар басым болуы тиіс: бір жағынан, постиндустриялық қоғам жағдайында жұмыскерлердің біліктілігі мен кәсібилігіне қойылатын талапты күшейту; екінші жағынан, еңбек ұғымының құнсыздануына және еңбек бағасының төмендеу үрдісіне қарсы тұру.
Қаржы механизмі: ықпал ету арналары
Қаржы механизмі құрылымының және оның бөліктерінің нақты міндеттерді шешуге әрі өлшенетін нәтижеге бағытталуы арқылы.
Мемлекет пен шаруашылық жүргізуші субъектілердің қарамағында қалыптасатын, қоғамның қажеттіліктерін қанағаттандыруға жұмсалатын қаржы қорлары арқылы.
Өндіріс тиімділігін арттырудың объективтік қажеттілігі кеңейтілген ұдайы өндіріс процесінің экономикалық мүддемен тікелей байланыстылығынан туындайды. Экономикалық мүдделер — дамудың қозғаушы күштерінің бірі ретінде — ынталандырудың ғылыми негізделген жүйесін ұтымды қолдану арқылы өндіріс нәтижелілігін арттыруға ықпал етеді. Сонымен бірге экономикалық мүдделер ынталандыруды қоғам дамуының заңдылықтарымен байланыстыратын орталық буын қызметін атқарады.
Қысқаша түйін
- Тиімділік өсімі еңбек өнімділігіне сүйенеді.
- Ынталандыру жүйесі экономикалық мүддемен тікелей байланысты.
- Қаржы механизмі нақты нәтижеге бағытталғанда әлеуметтік және экономикалық әсер күшейеді.
Қазіргі заманғы, ғылыми-инновациялық және өндірістік инфрақұрылымды дамыту, сондай-ақ біліктілігі жоғары басқарушы, ғылыми, инженерлік-техникалық және жұмысшы кадрларды даярлаудың тиімді жүйесін қалыптастыру арқылы Қазақстанның инвестиция тарту, технологиялар трансферті және ғылыми жетістіктермен алмасу бағыттарындағы тартымдылығы арта түседі.
Алдағы бөлімдер нені ашады?
Тиімділіктің экономикалық мәні, қаржы механизмі және халықаралық тәжірибе.
Қаржылық принциптер, ынталандыру және тиімділікті бағалау көрсеткіштері.
Инвестиция мен инновацияның өндіріс өсімі мен қоғамдық игілікке әсері.
Ұсынымдар мен алынған нәтижелерді жинақтау.