Күнделікті сұраныстағы тауарлар
Нарықта сан алуан тауарлар ұсынылады. Тауар нарығын зерттеуді жеңілдету, тиімді маркетинг стратегиясын құру және тұтынушылардың сатып алу жағдайын қалыптастыру үшін тауарлар белгілі бір белгілеріне қарай топтастырылады.
Негізгі идея: топтастыру — ассортиментті басқаруға, сұранысты болжауға және ұсынысты дәл жоспарлауға көмектесетін құрал.
1) Тұтыну тауарлары
Тұтыну тауарлары — түпкі тұтынушылардың жеке пайдалануына арналған өнімдер. Олар тұтыну уақытына және сатып алу әдісіне қарай жіктеледі.
Тұтыну уақытына қарай
Ұзақ және жиі қолданылатын тауарлар
Ұзақ уақыт пайдаланылатын тауарлар: киім, автокөлік, телевизор және т.б.
Қысқа мерзім пайдаланылатын тауарлар
Бір мәрте немесе бірнеше рет тұтынылатын тауарлар: салфетка, нан, тіс пастасы және т.б.
Тұтыну (сатып алу) әдісіне қарай
Күнделікті сұраныстағы тауарлар
Тұтынушылар көп ойланбай, салыстырмай сатып алатын тауарлар. Олар күнделікті алынады.
-
Үздіксіз сұраныстағы тауарлар
Тұтынушылар үнемі сатып алатын тауарлар: тіс пастасы, сабын ұнтағы, шырпы және т.б.
-
Импульстік тауарлар
Алдын ала жоспарланбайтын және арнайы ізделмейтін тауарлар: шоколад, сағыз, газет, сусындар және т.б.
-
Төтенше сұраныс тауарлары
Кенеттен қажеттілік туғанда сатып алынатын заттар: қолшатыр, дәрі-дәрмек, такси қызметі және т.б.
Алдын ала таңдалып сатып алынатын тауарлар
Тұтынушы ұзақ таңдайды: жарамдылығы, сапасы, бағасы, сыртқы келбеті сияқты сипаттарын салыстырып барып шешім қабылдайды. Мысалдар: жиһаз, тұрмыстық электр заттары, сырт киімдер.
Ұқсас тауарлар
Түрі мен сапасы ұқсас, алайда бағасы әртүрлі болуы мүмкін.
Ұқсас емес тауарлар
Тұтынушы бағаны екінші орынға қойып, фасонына, түсіне, дизайнына және басқа көрсеткіштеріне көбірек мән береді.
Ерекше сұраныстағы тауарлар
Бірегей сипаттамалары бар немесе жеке маркалы тауарлар. Мұндай өнімді сатып алу үшін тұтынушы қосымша күш жұмсауы мүмкін. Мысалдар: автокөліктер, фотоқұралдар, сән (мода) тауарлары.
Енжар (пассивті) сұраныстағы тауарлар
Тұтынушы бұл тауарлар туралы білуі мүмкін немесе мүлде білмеуі мүмкін, алайда әдетте оларды сатып алуды алдын ала жоспарламайды. Мысалдар: өмірді сақтандыру, жерлеу учаскелері, энциклопедиялар және т.б.
2) Өнеркәсіп тауарлары
Өнеркәсіп тауарлары — өндіріс үдерісіне қатысатын, кәсіпорындар тұтынатын тауарлар. Олар өндірістегі рөліне қарай төмендегідей топтарға бөлінеді.
а) Материалдар және бөлшектер
Өндірушінің дайын өніміне толық кіретін заттар:
- Шикізат
- Жартылай фабрикаттар мен бөлшектер
ә) Күрделі мүлік
Өндіріс үдерісінде қолданылады және дайын өнім құнына жартылай ғана ауысады.
Тұрақты өндіріс құралдары
Мысалдар: зауыт, станок және т.б.
Қосалқы жабдықтар
Өндірісті қолдайтын қосымша құралдар.
б) Қосалқы материалдар
Дайын өнімнің құрамына тікелей кірмейді, бірақ өндірісті жүргізуге қажет материалдар мен объектілер. Мысалдар: станокты майлау материалдары, тас көмір, электр қуаты, жөндеу және техникалық қызмет көрсетуге арналған материалдар.
3) Биржа тауарлары
Биржа тауарлары — әлемдік экономикада маңызды рөл атқаратын және оңай стандартталатын тауарлардың шағын тобы.
а) Энергия көзі болатын тауарлар
Мысалдар: мұнай, газ, тас көмір.
ә) Азық-түлік тауарлары
Мысалдар: бидай, қант, жүгері, күріш, кофе.
б) Стратегиялық тауарлар
Мысалдар: алтын, уран, платина.
в) Металдар
Мысалдар: мыс, болат, күміс және т.б.
Түйін: тауарларды осылайша жүйелеу — нарық құрылымын түсінуге, тұтынушы сұранысын дәл сипаттауға және өндіріс пен сауда шешімдерін тиімді қабылдауға мүмкіндік береді.
Мәтін редакцияланып, терминдер біріздендірілді және ойдың берілуі жеңілдетілді.