Биржалық котировка
Биржалық баға котировкасының маңызы
Қазіргі кезде тауар биржаларындағы биржалық баға котировкасы өте маңызды рөл атқарады. Мысалы, Чикаго биржасында азық-түлік тауарларының бағасын айқындау үшін брокерлер белгілі бір уақыт аралықтарында жиналып отырады. Сол жерде қалыптасқан бағалар кейін бүкіл ел бойынша бағдар ретінде кең қолданылады.
Анықтама
Биржалық котировка — контрактілік бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз ету және белгілі бір уақыт кезеңінде (биржалық күн ішінде) биржалық келісімдер бойынша қалыптасқан типтік бағаларды тіркеу үдерісі. Ол биржадан тыс келісімшарттарға қол қою кезінде де маңызды бағдар болып саналады.
Фьючерстік биржалардағы бағаның ерекшелігі
Қазіргі фьючерстік биржаларда баға жай ғана бағдарлық шектермен шектелмейді. Келісімдердің едәуір бөлігі әлі өндірілмеген немесе жеткізілмеген тауарларға жасалады. Мұндай келісімшарттарда биржалық сауда өтетін нақты күн (есеп айырысу/жеткізу күні) көрсетіледі, ал сол күнге қатысты қалыптасатын бағалар сату бағасының негізгі бағдарына айналады.
Мысал: котировкалық бағаны алдын ала бекіту
Мысалы, кейбір құжаттарда (келісімшарттарда) келешектегі есеп айырысулар Стокгольм биржасында бір айдан кейін қолданылатын котировкалық баға бойынша жүргізілетіні алдын ала көрсетіледі. Осы уақыт аралығында контракт бірнеше рет қолдан-қолға өтіп, спекуляцияға да мүмкіндік беруі ықтимал.
Котировканың негізгі рөлі
Дегенмен биржалық котировканың басты міндеті — қатысушыларға тауар биржаларындағы баға пропорцияларын түсінуге және бағалық бағдар алуға көмектесу. Сондықтан баға котировкасы — биржаның кәсіпкерлерге нарық конъюнктурасы туралы ұсынатын негізгі ақпарат көзі.
Типтік баға қалай қалыптасады
Сауда нәтижелеріне сәйкес котировкалық комиссия типтік бағаны бекітеді. Бұл — ең ықтимал (ең шынайы) баға, себебі оған кездейсоқ факторлардың әсері барынша аз болады.
Котировка үшін бастапқы материал
- Келісімнің бағасы және сатылым көлемі.
- Келісімге келу сәтіндегі биржадағы жағдай (нарықтық ахуал).
- Келісімдер саны көп болған жағдайда — орташа келісімдер бойынша мәліметтер.
- Берілген тауарды сатып алуға немесе сатуға ниетті тараптардың бағалық күтулері туралы ақпарат.
Осы деректер жиынтығы котировканы қалыптастырудың негізі болып табылады: котировкалық комиссия мәмілелердің шынайы көрінісін беретін, нарықтағы жағдайды дәл сипаттайтын типтік бағаны шығарады.