Табиғи ескерткіштері
Кіріспе
Шығыс Қазақстан облысы 1932 жылы құрылды. Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 3 мамырдағы Жарлығымен облыс құрамына Семей облысының аумағы қосылды.
Облыс аумағы 283,3 мың шаршы километрді құрайды және Жоғарғы Ертіс алабында орналасқан. Оңтүстігінде Қытаймен және Алматы облысымен, солтүстік-шығысында Ресеймен, батысында Қарағанды және Павлодар облыстарымен шектеседі. Шығыс Қазақстан облысы Қазақстан өңірлері арасында аумағы бойынша үшінші орын алады.
Әкімшілік-аумақтық құрылымы
- 19 әкімшілік-аумақтық бірлік
- 15 аудан
- 4 қала: Өскемен, Семей, Риддер, Курчатов (Курчатов аумағы бойынша Павлодар облысына бағынады)
Облыс орталығы — Өскемен қаласы. Ол 1720 жылы іргесі қаланып, Кенді Алтай тауларында орналасқан.
Өңір табиғи жағдайларының алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Таулы жер бедерінің күрделілігі, климаттық үдерістердің өзгермелілігі және көптеген жоталардың ауа ағындарының таралуына ықпалы нәтижесінде климаттың, өсімдіктің және топырақтың вертикальды белдеулілігі айқын байқалады.
Ландшафттар мозаикасы
Өңірде дала, шөлейт және таулы тайга ландшафттары қатар кездеседі: батыста — Ертіс маңы мен Сарыарқаның жазықтары, шығыста — Алтайдың таулы өлкелері.
Биоалуантүрлілік
Шығыс Қазақстан жануарлар мен өсімдіктер әлемінің байлығымен танымал. Облыста республика орман қорының шамамен 90%-ы шоғырланған.
Табиғатты қорғау жүйесі
Аймақтың табиғи мұрасын сақтау мақсатында қорғалатын аумақтар мен қорықтық орындар желісі қалыптасқан. Олардың қатарында Марқакөл, Батыс Алтай, Алакөл қорықтары, 8 зоологиялық және ботаникалық қорықша, 6 табиғат ескерткіші, сондай-ақ Қатон-Қарағай ұлттық табиғи паркі бар.
Облыстың жер қойнауы пайдалы қазбаларға бай. Мұнда қорғасын, мырыш, күміс, алтын, мыс, титан, тантал, магний, кадмий, теллур және басқа да металдарды өндіру мен өңдеу жолға қойылған. Бұл жағдай Өскемен, Риддер, Зырян, Шемонайха, Глубокое, Белоусовка сияқты өнеркәсіп орталықтарында тау-кен өндіру және түсті металлургияның дамуына мүмкіндік берді.
Өнеркәсіптік әлеует
- Түсті металлургия және қайта өңдеу өндірістері
- Ірі машина жасау зауыттары
- Жеңіл өнеркәсіп
- Орман және ағаш өңдеу салалары
- Қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі
- Құрылыс индустриясы кәсіпорындары
Шығыс Қазақстан облысы — демографиялық, ресурстық және техникалық әлеуеті жоғары, табиғи байлығы бірегей аймақ. Өңір ел тәуелсіздігін нығайтуға және ұлттық экономиканың дамуына елеулі үлес қосады.
Келесі бөлімдерге қысқаша бағдар
Бұл кіріспеден кейін негізгі бөлімде облыстың табиғи және әлеуметтік-экономикалық рекреациялық ресурстары, туристік инфрақұрылым нысандары, сондай-ақ болашақтағы даму мүмкіндіктері мен «Шығыстың шырайлы жерлері» туристік маршруты қарастырылады.