Қазақша рефераттар

Мерзімді валюталық операцияларды талдау

Кіріспе

Әлемдік валюталық жүйе — дүниежүзілік шаруашылық аясында сатып алу-сату айналымын қамтамасыз ететін әдістердің, құралдардың және мемлекетаралық ұйымдардың жиынтығы. Оның қалыптасуы мен одан әрі дамуы халықаралық ақша кеңістігінде адекватты шарттарды талап ететін ұлтаралық капитал қозғалысының объективті эволюциясын көрсетеді.

Халықаралық валюталық жүйенің негізгі элементтері

  • Әлемдік ақшалай тауар және халықаралық өтімділік
  • Валюталық бағам
  • Валюталық операциялар және валюталық рыноктар
  • Халықаралық валюта-қаржылық ұйымдар және валюталық келісімшарттар

Валюталық операциялар — валюталық қатынастардың өзегі. Олар валюталар арасындағы әртүрлі есеп айырысуларды жүргізуді, төлем құралы ретінде шетел валютасындағы өзге төлем құралдарын пайдалануға байланысты әрекеттерді, сондай-ақ ұлттық валютаға және номиналы мен құны ұлттық валютада көрсетілген бағалы қағаздар мен төлем құралдарына меншік құқығының (және өзге де құқықтардың) ауысуын қамтиды. Мұндай мәмілелер резиденттер мен резидент еместер арасында жүзеге асырылады.

Валюталық операциялар көбіне банктік операциялар ретінде жүргізіледі. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы бар өзге ұйымдар да валюталық операцияларды орындауға құқылы. Осыған байланысты валюталық мәмілелер әртүрлі мақсаттарда қолданылатын көптеген түрлерге бөлінеді.

Экономикалық қыры

Валюталық жүйе — шаруашылық байланыстарды интернационалдандыру негізінде тарихи қалыптасқан валюталық-экономикалық қатынастар жиынтығы.

Ұйымдық-құқықтық қыры

Белгілі бір қоғамдық-экономикалық формация шегінде валюталық қатынастарды ұйымдастырудың мемлекеттік-құқықтық формасы.

Валюталық жүйелердің дамуы валюта нарықтарының кеңеюіне ықпал етті. Валюта нарығы халықаралық тәжірибеде FOREX (Foreign Exchange Operations) атауымен белгілі және қазіргі уақытта әлемдегі ең ірі қаржы нарығы саналады. Халықаралық валюталық қатынастар материалдық өндіріс саласымен қатар бөлу, айырбас және тұтыну процестеріне қатысты халықаралық экономикалық қатынастарға делдал болып, валюталық операциялар арқылы жүзеге асады.

Валюталық операциялардың жағдайы ұлттық және әлемдік экономиканың дамуына, саяси ахуалға, сондай-ақ елдер арасындағы күштер теңгеріміне тәуелді. Қазақстан Республикасында KASE қор нарығында акциялар мен облигациялар ғана емес, валюталармен де операциялар жүргізіледі. Валюта нарығын ел экономикасының «қан айналым жүйесі» деп сипаттауға болады: валюталық операцияларды реттеу жалпы экономиканы реттеудің маңызды алғышарты болып табылады.

Зерттеудің өзектілігі, мақсаты және міндеттері

Өзектілігі

Қазақстан Республикасындағы валюталық операцияларды және олардың түрлерін іске асыру тәжірибесін зерттеу, сондай-ақ жетілдіру бағыттарын айқындау қажеттілігі.

Мақсаты

Мемлекетте жүргізілетін валюталық операцияларға талдау жасап, олардың түрлерін айқындау және экономикамен байланысын бағалау.

Нысан

Валюталық құндылықтарға қатысты мәмілелер және оларды ұлттық заңдар мен халықаралық келісімдер арқылы реттеу практикасы.

Міндеттер

  • Мемлекеттің валютамен жүргізетін операциялары мен олардың түрлерінің ерекшеліктерін сипаттау.
  • Мерзімді валюталық операциялардың экономикамен байланысын талдау.
  • Валютаны реттеу мен бақылаудың ерекшеліктерін ашып көрсету.
  • ҚР Ұлттық Банкінің валюталық операциялары мен реттеу шараларын жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.

Жұмыстың міндеті

Валюталық операциялардың жүргізілу тәртібін және мерзімді валюталық операциялардың ерекшеліктерін жан-жақты зерттеу, нәтижелерді статистикалық деректермен толықтыру және қорытынды бөлімде авторлық тұжырымдар ұсыну.

Құрылымы

Жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Жалпы көлемі — 25 бет.

Бөлімдер жоспары

I бөлім. Валюталық операциялар туралы түсінік

  • 1.1
    Валюталық операциялардың сипаттамасы
  • 1.2
    Валюталық операциялардың жіктелуі

II бөлім. Мерзімді валюталық операцияларды талдау

  • 2.1
    Мерзімді валюталық операциялардың сипаттамасы
  • 2.2
    Мерзімді валюталық операциялардың экономикалық негіздері

III бөлім. Реттеу және бақылау институттары

  • 3.1
    Валютаны реттеу мен бақылау
  • 3.2
    ҚР Ұлттық Банкінің валюталық операциялары мен реттеу шаралары
  • 3.3
    Қазақстан Республикасындағы валюталық операциялар және олардың құқықтық қамтылуы

Ескерту

Мәтінде аталған бөлімдер — жұмыстың құрылымдық жоспары. Әрі қарайғы тарауларда валюталық операциялардың мазмұны, мерзімді мәмілелердің экономикалық негіздері және валюталық реттеу мен бақылау тетіктері жан-жақты қарастырылады.

Қорытынды

Валюталық операциялар халықаралық экономикалық қатынастардың ажырамас бөлігі ретінде ұлттық нарықтың тұрақтылығы мен әлемдік жүйеге интеграциялануына тікелей әсер етеді. Сондықтан валюталық нарықты құқықтық және институционалдық тұрғыдан тиімді реттеу, бақылау тетіктерін жетілдіру және нарық қатысушыларының жауапкершілігін нақтылау — экономикалық саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала береді.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Бұл бөлім бастапқы мәтінде нақты дереккөздермен толықтырылмаған. Дайын нұсқада Қазақстан Республикасының валюталық реттеу туралы нормативтік-құқықтық актілері, ҚР Ұлттық Банкінің ресми материалдары, сондай-ақ халықаралық қаржы ұйымдарының шолулары мен академиялық әдебиеттер көрсетілуі тиіс.