Біріншісі пультті алып
Қарсыластық стилі: мәні, салдары және қашан қолдануға болады
Тор көрсеткендей, қарсыластық стилін қолданатын адам белсенді болады және кикілжіңді өз жолымен шешуге ұмтылады. Оны басқа адамдармен бірлесіп әрекеттесу аса қызықтырмайды, бірақ ол ерікті түрде шешім қабылдауға қабілетті. Мұндай ұстаным көбіне мына оймен сипатталады: «Басқалар не ойлайтыны маңызды емес — мәселені өзімнің жолыммен шешемін».
Томас пен Килменн моделінің логикасы бойынша, бұл стильде адам ең алдымен өз шешімін өзгелерге қабылдатуға тырысады. Соның салдарынан қарсы тараптың қызығушылықтары ескерілмей қалуы мүмкін, ал негізгі мақсат — өз мүддесін қанағаттандыру. Мұнда еріктік қасиеттер шешуші рөл атқарады: ерік-жігер жеткілікті болса, мақсатқа жету ықтималдығы артады.
Негізгі ерекшелігі
Бұл тәсіл жиі «біреу 100% ұтады, екіншісі 0% ұтады» деген нәтижеге әкеледі. Ұтқан адам кейін кінәлі сезінуі мүмкін, ал жеңілген тарап ренжіп, қарым-қатынаста салқындық пайда болады.
Қарапайым мысал
Екі адам бір уақытта теледидардан екі түрлі бағдарламаны көргісі келеді — өмірде жиі кездесетін жағдай. Біріншісі пультті алып: «Мен футбол көремін, сенің проблемаң мені қызықтырмайды» дейді. Ол дәл сол сәтте ұтқандай болады, бірақ бұл — тұрақты жеңіс емес.
Егер екінші адам бүгінгі әрекеттен сасқалақтап қалса, ертең мұндай қысымға одан да қатты қарсыласуға дайын болуы мүмкін. Тіпті бірінші адам күштірек көрінсе де, екінші тарап қарсы әрекет жасап, жағдайды ушықтыруы ықтимал: мысалы, пультті тығып қоюы, ашумен бір нәрсені сындырып жіберуі және т.б. Сондықтан мұндай мінез-құлық ұзақ мерзімді перспективада көбіне теріс салдарға алып келеді.
Қашан тиімді болуы мүмкін?
Қарсыластық стилі белгілі бір жағдайда тиімді: сізде бедел немесе басшылық өкілеттігі болғанда және шешіміңіздің осы жағдайға ең дұрыс екенін айқын түсінгенде. Мұндайда өз ұстанымыңызды берік қорғап, жылдам нәтижеге жету мүмкіндігі жоғарылайды.
Бұл стильді қолдануға болатын жағдайлар
- Нәтиже сіз үшін өте маңызды болғанда.
- Шешім қабылдауға жеткілікті беделіңіз бар және ұсынған шешіміңіз жағдайға ең тиімді болғанда.
- Шешімді тез қабылдау қажет болғанда және оған өкілеттігіңіз жеткенде.
- Жылдам әрекетті талап ететін критикалық жағдайда.
- Басқа балама жол жоқ екенін анық сезінгенде.
Қарым-қатынасқа ықпалы
Бұл стильді қолданғанда сіз бірден танымал болмауыңыз мүмкін. Дегенмен шешіміңіз шынымен нәтижелі болса, уақыт өте жақтастар табуыңыз ықтимал. Бірақ негізгі мақсат — адамдармен ұзақ мерзімді жақсы қарым-қатынасты сақтау болса, қарсыластық стилі жиі жағымсыз әсер қалдырады.
Қорытынды ой
Қарсыластық стилін негізінен сіз үшін мәселенің шешімі аса маңызды болғанда, оны іске асыру үшін жылдам әрекет қажет болғанда және өз шешіміңізді жүзеге асыруға жеткілікті бедел мен ерік-жігер болғанда қолданған дұрыс.