Тасымалдау шарты бойынша тасымалдау жөніңдегі міндеттемелер туралы қазақша реферат
Тасымалдау шарты бойынша міндеттемелер және жауапкершілік
Тасымалдау шарты бойынша міндеттемелер орындалмаған немесе тиісінше орындалмаған жағдайда тасымалдаушы, жүк жөнелтуші және жүкті алушы мүліктік жауапкершілікке тартылады. Жауапкершіліктің көлемі мен шектері елдердің ұлттық заңнамасына және халықаралық келісімдерге байланысты әртүрлі белгіленеді.
Жауапкершілікті шектеу: ұлттық тәсілдер
ТМД елдері
ТМД елдерінде, әдетте, шектеулі жауапкершілік қағидасы қолданылады: белгілі бір жағдайларда шығынды өтеудің ең жоғары мөлшері заңмен немесе шартпен алдын ала бекітілуі мүмкін.
АҚШ
АҚШ заңнамасы кейбір жағдайларда тасымалдаушының шарттық жауапкершілігін шектеуге жол береді. Мұндай шектеулер көбіне тасымалдау құжаттарында және қолданылатын ережелерде нақты көрсетіледі.
Германия
Германияның автокөлікпен жүк тасымалдау туралы нормаларына сәйкес, алыс қашықтыққа тасымалдау кезінде кәсіпкер тасымалдау шартында көрсетілсе де, заңмен немесе тарифпен белгіленген жауапкершілікті шектей де, алып тастай да алмайды.
Франция
Француз құқықтық тәсілінде тасымалдау шартында жауапкершіліктің белгілі бір түрі ғана, атап айтқанда жүкті жеткізу мерзімінің өтіп кетуіне байланысты жауапкершілік қолданылатын жағдайлар кездеседі.
Халықаралық тасымалдаудағы жалпы қағидалар
Шектеуге/арттыруға тыйым
Халықаралық тасымалдау кезінде тараптардың жауапкершілігін шартпен шектеуге немесе жоғарылатуға көп жағдайда жол берілмейді.
Кінәлі әрекет болғанда қолданылмауы
Кейбір ұлттық заңнамаларда және халықаралық келісімдерде: егер тасымалдаушы қасақана немесе немқұрайдылықпен залал келтірсе, жауапкершілікті шектеу немесе жауапкершіліктен босату нормалары қолданылмайтыны көзделеді.
Жүктің сақталуына жауаптылық
Халықаралық тасымалдауда тасымалдаушы жүктi жөнелтуге қабылдап алған сәттен бастап, оны алушыға жеткізгенге дейін жүктің сақталуына жауап береді. Бұл жауаптылық төмендегі тәуекелдерді қамтиды:
- жоғалуы
- жетіспеушілігі
- бүлінуі немесе зақымдануы
Көп жағдайда мұндай жауапкершілік кінә қағидасы бойынша құрылады, яғни жауаптылықты айқындауда тараптардың әрекеті мен ұқыптылық деңгейі маңызды рөл атқарады.
Маршрут пен қашықтықты анықтау
Тасымалдау барысында арақашықтықты есептеу және көліктің жүру маршрутын белгілеу тәртібі біркелкі емес. Кейбір елдерде маршрутты тасымалдаушының өзі айқындайды, ал басқа жағдайларда ол келісімшартта нақты көрсетіледі.
Практикалық мәні
Маршруттың қалай бекітілетіні жеткізу мерзіміне, шығындардың есептелуіне және ықтимал дауларда жауапкершілікті бөлуге тікелей әсер етуі мүмкін.