Актив және пассив операциялары
Кіріспе
Банктік жүйенің аумақтық дамуы біркелкі емес екенін ескерсек, Қазақстанның кең аумағында банктік инфрақұрылым жеткіліксіз дамыған өңірлердегі мәселелерді шешудің ықтимал тиімді тәсілдерінің бірі — пошта бөлімшелері желісін пайдалану. Мұндай модельде пошта арқылы көрсетілетін банктік қызметтердің жекелеген түрлері мемлекет, пошта операторы немесе өзге банктер тарапынан реттеліп, бақыланып отырады.
1998 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі екінші деңгейдегі банктердің халықаралық стандарттарға көшуі туралы ереже қабылдады. Осыған сәйкес банктер екі топқа бөлінді: бірінші топқа кірген отыз банк 1998 жылдың соңына дейін халықаралық стандарттарға өтуі тиіс болды, ал екінші топтағы отыз банкке бұл талап 2000 жылға дейін жүктелді. Қалған 17 банк үшін қайта құрылу бағыттары қарастырылды: несиелік серіктестікке айналу немесе ірі банктермен бірігу.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Банктер және банктік қызмет туралы» заң күші бар Жарлығына сәйкес, Ұлттық банкке банктік аудитті лицензиялау функциясы берілді. Осыған байланысты Ұлттық банк нормативтік құжат әзірлеп, банктік аудиторлардың жауапкершілігін нақтылады және аудит сапасына жоғары талаптар қойды.
Екінші деңгей банктерінің экономикалық рөлі
- Екінші деңгей банктері қарыз капиталы нарығының әртүрлі секторларында қызмет ететін көпфункциялы қаржы институттары болып табылады.
- Коммерциялық банктер несие жүйесінің негізгі буыны ретінде үкіметтің, бизнестің және халықтың салымдарын шоғырландырып, қаржы жүйесінің орталығын құрайды.
- Қарыздық және инвестициялық операциялар арқылы банктер қарыз алушыларға қаржы ресурстарына қол жеткізу мүмкіндігін береді.
- Соңғы жылдары банктер дәстүрлі операциялармен қатар қызмет аясын кеңейтіп, клиенттерге көрсетілетін қызмет сапасын жүйелі түрде арттыруда.
Мамандану: әмбебап және салалық бағыт
Коммерциялық банктердің басым бөлігі әмбебап сипатқа ие: олар клиенттерге бірнеше бағыттағы қызметтерді бір мезетте ұсынады. Сонымен қатар, белгілі бір операциялар түріне немесе нақты клиенттер санатына шоғырланатын маманданған банктер де бар. Мысалы, кейбір банктер биржалық немесе коммуналдық салаға бағытталуы мүмкін.
Функционалдық мамандану банк қызметінің сипатына тікелей ықпал етеді: активтер мен пассивтердің қалыптасу ерекшеліктерін, клиенттермен жұмысты ұйымдастыру тәсілдерін және тәуекелдерді басқару құрылымын айқындайды. Мұндай үлгілерге инвестициялық және инновациялық банктер, ипотекалық-жинақ банктері және өзге де мамандандырылған институттар жатады.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты — Қазақстандағы екінші деңгей банктерінің актив және пассив операцияларын түсіндіру, олардың мазмұнын ашу және дамуына ықпал ететін факторларды жүйелеу.
1-бөлім
Қазақстандағы екінші деңгей банктері және олардың операциялары: даму үрдісі және Ұлттық банкпен қарым-қатынасы.
2-бөлім
Актив және пассив операциялары: банктерде орындалатын операция түрлері, құрылымы және талдауға арналған материалдар.
3-бөлім
Банктерді басқаруды жетілдіру: басқару қағидаларын талдау және тиімділікті арттыру жолдары.
Көлемі
Курстық жұмыс көлемі — 33 бет.