Оқушы темпераментімен санасу
Жоспар
I бөлім
Темперамент туралы жалпы ұғым
- 1.1. Темперамент жөнінде түсінік
- 1.2. Темперамент туралы теориялар
- 1.3. Темпераменттердің психологиялық сипаттамасы
II бөлім
Оқушы темпераментімен санасу
- 2.1. Кіші оқушылар темпераменті және оқушылар темпераментінің физиологиясы
- 2.2. Оқу ісінде темпераменттерді тәрбиелеу
- 2.3. Темперамент пен мінезді тану, адамдардың қажетін анықтау
- 2.4. Адамның темперамент түрлерін жұмысында және адаммен қарым-қатынасында анықтау
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Егемен еліміздің болашағы жас жеткіншектердің білім деңгейінің тереңдігімен өлшенеді. Қазіргі заманғы білім беру әлеуметтік құрылымның маңызды элементтерінің біріне айналды. Адамның жеке басын қалыптастыру негізі бастауыш және орта мектепте қаланатыны баршамызға белгілі.
Мектепте оқушыларға білімнің қыры мен сырын терең меңгерту, қабілеттерін шыңдау, мінез-құлқын жан-жақты тәрбиелеу барысында олардың темперамент ерекшеліктеріне айрықша назар аудару қажет. Оқушыны Қазақстан Республикасының азаматы деген атаққа лайық етіп тәрбиелеу — ұстаз қауымының маңызды міндеті.
Мұғалімнің рөлі
Оқушының жан-жақты дамуына бағыт-бағдар беруші — мұғалім. Мектептегі білімнің мемлекеттік стандартында оқушыларды тек ғылым негіздерімен таныстыру ғана емес, баланың ойлауын дамыту, қажетті тәрбие беру, білімін тәжірибеде қолдана білу үшін өздігінен жұмыс істеуге үйрету және адамгершілік мәдениетін қалыптастыру талап етіледі.
Педагогикалық және психологиялық зерттеулер мектептің, әсіресе бастауыш сынып кезеңінің, баланың барлық қырынан ең қарқынды дамитын шағы екенін көрсетеді. Ғалым-педагог Л. В. Занков: «Оқыту — оқушының жалпы рухани дамуын қамтамасыз етуі қажет», — деп атап өтеді. Ал көрнекті психолог Л. С. Выготский: «Жақсы оқыту — баланың дамуын ілгерілететін, дамудың алдында жүретін оқыту», — деген тұжырым жасайды.
Оқыту үдерісі мұғалім арқылы жүзеге асатындықтан, педагогтар мен ұстаздар қауымына үлкен жауапкершілік жүктеледі. Осы жауапкершіліктің маңызды бөлігі — оқушылардың мінез-құлқын тәрбиелеуде олардың темпераментін ескеріп отыру.
Неге темперамент маңызды?
- Сабақ үстіндегі тәртіп пен жұмыс ырғағын тиімді ұйымдастыруға көмектеседі.
- Оқушының табиғи ерекшелігін ескеріп, әдіс-тәсілді дәл таңдауға мүмкіндік береді.
- Адамгершілік тәрбиені жүйелі түрде қалыптастыруды жеңілдетеді.
Негізгі сүйеніш: И. П. Павлов ілімі
Темперамент тәрбиесінде әрбір мұғалім И. П. Павловтың жүйке жүйесі типтері туралы іліміне сүйенуі тиіс. Бұл ұстаным жүйке процестерін теңдестіру арқылы темпераменттің жағымды қырларын дамытуға болатынын көрсетеді.
Темпераменттермен жұмыс: нақты педагогикалық бағдар
И. П. Павлов іліміне сүйене отырып, тәрбие мен оқытуда төмендегі бағыттарды ұстану маңызды:
- Холериктерді ұстамсыздықтан сақтандырып, тыныш әрі ұзақ уақыт жұмыс істеуге үйрету.
- Сангвиниктерді жұмысты сабырмен, асықпай орындауға дағдыландыру.
- Флегматиктерді босаңсуға жол бермей, белсенділікке ынталандыру.
- Меланхоликтерді өзіне сенуге, батылдық танытуға тәрбиелеу.
Мұғалім оқушылардың темпераментін тәрбиелеуді олардың моральдық қасиеттерін қалыптастырумен сабақтастыра жоспарлағаны жөн. Сабақ барысындағы тәртіпті ұйымдастырғанда, әсіресе мінез-құлықтағы кейбір теріс көріністер талқыланғанда, оқушының темперамент ерекшеліктері міндетті түрде ескерілуі керек.
Тәрбие мен білімнің бірлігі
Қоғамның негізгі бағыты — білімді әрі дарынды балаларды даярлау. Ал мектептің өзекті міндеттерінің бірі — біліммен қатар тәрбие беру, яғни адамгершілік тәрбиені қалыптастыру. Жас ұрпақ бойына батылдық, әділдік, мейірім мен қайырымдылық, ізеттілік пен қамқорлық сезімдерін сіңіру әр ұстаздың міндеті және әр пәнде сабақ мазмұнымен ұштасып отыруы қажет.
«Жас бала — жас шыбық: қалай исең, солай майысады» деген ой тәрбиенің уақытылы, жүйелі берілуінің маңызын айқындайды. Сондықтан әр кезеңде балаға лайықты көңіл бөлу — заман талабы әрі тәрбиенің кепілі.
Қазіргі қоғамдағы әлеуметтік, психологиялық және рухани-адамгершілік ахуалдың оң өзгерістерге бет бұруы қуантады. Қазақстанның білім беру жүйесі де дүниетанымдық жаңғыру бағытына бет алуда. Бұл жағдайлар тақырыптың ғылыми және тәрбиелік тұрғыдан маңыздылығын, көкейкестілігін айқындай түседі.
Зерттеу нысаны және жұмыс құрылымы
Осыған байланысты курстық жұмыстың тақырыбы «Темперамент жөнінде түсінік» болып таңдалып, ғылыми тұрғыдан зерттеу жүргізілді. Егер мектепте оқушылардың темпераментін анықтау және дамытудың әдіс-тәсілдері тиімді қолданылса, онда бұл тәсілдер оқушылардың адамгершілік мәдениетін қалыптастырудың пәрменді құралына айналып, дүниетанымын кеңейтумен бірге тәрбие деңгейін де арттырары сөзсіз.
Курстық жұмыс көлемі: 28 бет.