Негізгі құралдардың тозуы
Кіріспе
«Жаңа онжылдық — кәсіпорынның жаңа экономикалық өрлеуі, жаңа мүмкіндіктері», — Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев.
Кез келген ғылымның пайда болу тарихы, маңызы мен мақсаты, сондай-ақ қоғамдағы орны бар екені белгілі. Солардың ішінде бухгалтерлік есеп саласы өзге бағыттардан ерекшеленеді. Бұл ғылым бірнеше жүз жыл бұрын қалыптасып, күнделікті тәжірибеде қолданылуы барысында қоғамның әлеуметтік-экономикалық жағдайларына сәйкес үнемі өзгеріп, дамып келеді.
Ғалымдар пікірі
- Б. Де Солозано: «Бухгалтерлік есеп барлық ғылымдар мен өнердің алдында тұрады: басқалары онсыз өмір сүре алмаса, бухгалтерлік есеп үшін олардың ешқайсысы қажет емес. Бухгалтерлік есепсіз әлемді басқару мүмкін емес, адамдар да бірін-бірі түсінбес еді».
- П. Самуэльсон: «Біздің ғасырымыз — машина ғасыры, сондай-ақ ол бухгалтерлік есеп ғасыры».
- Р. А. Фаулки: «Есеп — барлық бизнестің ар-ожданы, ұяты».
Бухгалтерлік есеп — ұйымның қаржылық ақпаратын өлшейтін, өңдейтін, есепке алатын және оны пайдаланушыларға түсінікті әрі ыңғайлы форматта ұсынатын жүйе.
Курстық жұмыстың өзектілігі
Бухгалтерлік есепте негізгі құралдар деп өндіріс үдерісінде ұзақ уақыт (бір жылдан артық) пайдаланылатын, бастапқы табиғи нысанын сақтай отырып, өз құнын өнімге, орындалған жұмысқа немесе көрсетілген қызметке амортизациялық аударым арқылы біртіндеп ауыстыратын материалдық активтерді айтады.
Бухгалтерлік есептің рөлі
Есеп ұйымға қаржылық жағдайды жоспарлау, бағалау, бақылау және талдау сияқты міндеттерді орындауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар бухгалтерлік есеп кәсіпорынның активтері мен міндеттемелері, капиталы, өндірілген өнімдері және олардың сатылуы туралы ақпаратты жинақтап көрсетеді. Тек бухгалтерлік есеп арқылы ұйымның кірістері мен шығыстарын, сондай-ақ шаруашылық қызметінің соңғы қаржылық нәтижесін анықтауға болады.
Мақсаты мен міндеттері
Негізгі мақсат
Зерттеу жүргізу және нәтижесінде негізгі құралдар есебінің әдістері мен тәсілдерін талдап, ұсыныстар мен тұжырымдар енгізу.
Негізгі міндеттер
- Негізгі құралдардың жіктелуі мен бағалануын қарастыру.
- Тозу түрлерін талдау және амортизациялық аударымдарды есептеу тәртібін сипаттау.
Бүгінгі таңда ел экономикасының нарықтық қатынастарға көшуіне байланысты жаңа кәсіпкерлік қызмет түрлері пайда болып, соған сай бухгалтерлік есептің маңызы мен рөлі артып келеді. Осы үдерістер есептің мазмұны мен құрылымына да өзгерістер енгізуді талап етті.
Қазіргі жағдайда бұрын «есепші» ретінде қабылданған бухгалтер маманы тек есеп жүргізіп қана қоймай, кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтап, бағалап, талдай отырып, оның болашақ экономикалық әл-ауқатын арттыру жолдарын да жоспарлай білуі қажет. Сондықтан кез келген елде бухгалтер мамандарын жоғары деңгейде даярлау ұйымдардың тұрақты экономикалық дамуына тікелей ықпал етеді.
Қорытынды ой
Ғалым Дж. Мэй «Бухгалтерлік есеп эрасы басталды» деп атап өткен. Б. Де Солозано, П. Самуэльсон, Дж. Мэй, Р. А. Фаулки және өзге ойшылдардың пікірлері бухгалтерлік есептің тек тар кәсіби ортаға ғана емес, басқару шешімдерін қабылдайтын көптеген сала мамандарына да қажет екенін көрсетеді. Өйткені шаруашылықты тиімді жүргізуде сенімді кеңес беріп, дұрыс бағыт көрсететін маңызды құралдардың бірі — бухгалтерлік есеп.