Беріктеткіш қоспалар
Резинаның тұрақтылық қасиеттері
Резинаның маңызды тұрақты сипаттамаларының бірі — оның деформациялық релаксациялық қасиеттерге тәуелділігі. Резинаның тұрақтылығын арттырудың тиімді тәсілдерінің бірі — құрамына активті толықтырғыш енгізу.
Негізгі тәуелділік
Тұрақтылық деформацияның релаксациялық сипатымен тығыз байланысты: уақыт өте материалдағы ішкі кернеулердің бәсеңдеу жылдамдығы маңызды рөл атқарады.
Толықтырғыштың әсері
Активті толықтырғыш резинаның тұрақтылығын арттыра алады. Бұл әсер, әсіресе, созылу кезіндегі кристалдану құбылысымен байланысты.
Деформация түрі
Тұрақтылық созылу, жылжу, сығылу сияқты деформация түрлеріне және олардың қарқындылығына тәуелді.
Механикалық әсер және бұзылу ерекшеліктері
Резинаға механикалық күштер әсер еткенде оның құрылымы өзгеруі мүмкін. Бұзылу көбіне материалдың ең жұқа жерінде байқалады. Бұзылуға дейінгі уақыттың ұзақтығы резинаның механикалық қасиеттеріне тікелей байланысты.
Маңызды тұжырым
Резинаның беріктігі мен ұзақ қызмет етуі тек құрамына ғана емес, жүктеме түрі мен деформация режиміне де тәуелді.
Органикалық жылдамдатқыштар және активаторлар
Органикалық жылдамдатқыштар — өте белсенді қоспалар және әрбір резина қоспасының маңызды құрамдас бөлігі. Олар қоспаға аз мөлшерде енгізіледі: каучуктің 100 бөлігіне шамамен 0,5–1 бөлік.
Неліктен активатор қажет?
Көптеген жылдамдатқыштар мырыш оксиді немесе стеарин қышқылы сияқты активаторлардың қатысуымен тиімді жұмыс істейді. Сондықтан қазіргі кезде резина қоспаларына әдетте мырыш оксиді мен стеарин қышқылын міндетті түрде қосады.
Беріктеткіш қоспалар
Кейбір заттарды каучукке қосу арқылы оның беріктігін және тозуға төзімділігін арттыруға болады. Мұндай қоспалар беріктеткіштер деп аталады.
Ең кең тараған беріктеткіш: көмір (газ) күйесі
Кең қолданылатын беріктеткіш — көмір (газ) күйесі. Ол әрі арзан, әрі жоғары тиімді. Автомобиль шинасының протектор резинасында каучуктің 100 бөлігіне шамамен 45 бөлік көмір күйесі қосылады.
Балама беріктеткіштер
- Мырыш оксиді
- Магний карбонаты
- Кальций карбонаты
- Кремнезем
Дегенмен, тиімділігі бойынша ең жоғарысы — көмір күйесі.