Панораммалық фотосуреттер
Фотосурет қарау хаттамасын толықтыру құралы ретінде
Фотосурет қарау хаттамасының мазмұнын толықтырады және хаттамада көрсетілмеген, жеткіліксіз көрінген немесе анық жазылмаған жайттарды нақтылап береді. Оқиға орнын фотоға түсіргенде оның жалпы көрінісі бірнеше нүктеден белгіленуі тиіс — бұл жағдайдың барлық бөлігін толық әрі дәл бекітуге мүмкіндік береді.
Түсірілім кезінде фотоаппаратты жерден белгілі бір биіктікте, тұрақты нүктеге орнатқан дұрыс. Нәтиже сапалы шығуы үшін объект бірнеше рет түсіріледі.
Фотосуреттерге қойылатын рәсімдік талаптар
- Әр фотосуреттің артында түсіндірме жазба болуы керек: кадрда не бейнеленгені, қай жерде және қандай нүктеден түсірілгені.
- Түсірген тұлғаның және тергеушінің қолымен куәландырылуы қажет; мүмкіндік болған жағдайда куәгерлердің қатысуы да қамтамасыз етіледі.
- Егер фотосуреттер фотокесте түрінде рәсімделсе, барлық жазбалар сол кестенің ішінде берілуі тиіс.
- Қарау барысында бейнежазба қолданылса, хаттамаға бейнежазба сақталған тасымалдағыш (кассета/жинақтаушы) қоса тіркеледі.
Панорамалық фотосуретке түсіру
Панорамалық тәсіл — бір объектінің немесе кеңістіктің көрінісін бірнеше кадрға бөліп түсіру әдісі. Бұл тәсіл тергеу тәжірибесінде кеңінен қолданылады, себебі үлкен аумақты немесе ұзақ қашықтыққа созылған учаскені толық қамтып бекітуге мүмкіндік береді.
Панораманы арнайы фотоаппараттармен (мысалы, «Киев», «Горизонт», «Зоркий» және т.б.) немесе кәдімгі фотокамерамен түсіруге болады. Қарапайым камера қолданылған жағдайда объектіні бірнеше бөлек кадрға түсіріп, кейін фотосуреттерді біріктіру (монтаждау) арқылы панорама жасалады.
Қашан қолдану керек
- Оқиға орны немесе жағдай үлкен аумақты қамтыса және оны бір кадрмен толық бекіту мүмкін болмаса.
- Объектілерді бір суретке сыйдырып көрсететін қолайлы түсіру нүктесі болмаса (мысалы, ұзартылған кеңістіктегі заттар, жер бедерінің қолайсыздығы түсірілімге кедергі келтірсе).
Панораманың негізгі түрлері
Айналмалы панорама
Фотоаппарат бір нүктеде тұрақты ұсталады да, объект кезекпен түсіріледі. Кадрлардың шекаралас бөліктері міндетті түрде 10–15% көлемінде қабаттаса түсуі керек. Әдетте бұл әдіспен екі немесе одан да көп кадр алынады.
Сызықтық панорама
Бұл әдіс объектілер камераға жақын орналасқанда немесе кең арақашықтыққа созылып жатқанда қолданылады. Түсірілім барысында фотограф объект бойымен қозғалып, фотоаппаратты бір сызық бойымен жүргізе отырып, көріністерді кадрлар бойынша кезекпен түсіреді.