Автокөлікке техникалық күтім жасау
Автоматтандырудың сипаттамасы және жүргізуші куәлігін алу үдерісі
Автокөлік жүргізуге толық құқық алу үшін арнайы бөлімдер жұмыс істейді: құжаттарды қабылдау, емтихан өткізу және жүргізуші куәлігін рәсімдеу. Бұл жүйе үміткердің білімін, дағдысын және қауіпсіз жүргізуге жарамдылығын тексеруге бағытталған.
Құжаттарды қабылдау
Құжаттарды қабылдау бөлімінде емтихан тапсыруға келген әр курсант туралы мәліметтер жиналып, құжаттары тексеріледі. Бұл бөлім жүргізуші куәлігін жоғалтқан немесе оны жаңартуға келген азаматтарды да қабылдайды.
Қажетті құжаттар тізімі:
- Медициналық байқаудан өткені туралы анықтама
- Жеке куәлік (көшірмесімен)
- РНН (көшірмесі)
- Авто ісін оқығаны туралы куәлік
Үміткер алдымен медициналық байқаудан өтеді: дәрігерлер жүргізушілікке жарамдылығын тексереді. Егер денсаулыққа қатысты шектеулер анықталса, ем қабылдап, қайта тексеруден өтуі мүмкін. Құжаттары толық болған жағдайда ғана емтиханға жіберіледі.
Емтихан тапсыру кезеңдері
Емтихан үш кезеңнен тұрады. Курсант осы кезеңдерден сүрінбей өтсе, жүргізуші куәлігін алуға мүмкіндік алады.
1) Жол жүру ережелері (ЖЖЕ)
Компьютер арқылы тест түрінде тапсырылады.
2) Техникалық күтім
Автокөлікке күтім жасау бойынша практикалық дағдылар тексеріледі.
3) Автокөлікті жүргізу
Қала ішінде немесе арнайы бағытта жүргізу сынағы өтеді.
Теориялық кезеңде тест әдетте 20 немесе 30 сұрақтан тұрады. Практикалық кезеңдерде үміткердің дағдысы нақты жағдайларда бағаланады.
Емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін жүргізуші куәлігі көбіне 2–3 апта ішінде дайындалып беріледі.
ЖЖЕ бойынша дайындық тақырыптары
Теориялық емтиханға жүйелі дайындалу маңызды. Неғұрлым көп дайындалған курсанттың жақсы тапсырып шығу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.
- Жүргізушілердің жалпы міндеттері
- Жолаушылар мен жаяу жүргіншілердің міндеттері
- Бағдаршам және реттеуші белгілері
- Жүрісті бастау және маневр жасау қағидалары
- Қиылыстардан және бағдаршамдардан өту тәртібі
- Тоқтау және автотұрақ ережелері
- Жүріс физикасының негіздері
- Автомагистральдардағы қозғалыс
- Маршруттық көліктердің басымдығы
- Адамдар мен жүктерді тасымалдау талаптары
- Механикалық көлік құралдарын тіркеу қағидалары
Автокөлікке техникалық күтім жасау
Автокөлікті тек жүргізіп қана қоймай, оған дұрыс техникалық күтім жасай білу де қажет. Бұл кезеңде курсанттың қауіпсіздікке әсер ететін негізгі тексерістерді қаншалықты меңгергені бағаланады.
Техникалық күтім (ТК) түрлері:
Күнделікті күтім (КК)
Көліктің жалпы жағдайын бақылау және күнделікті тексерістер.
Техникалық күтім 1 (ТК1)
Тозуды азайту, ақауды ерте анықтау үшін жоспарлы жұмыстар.
Техникалық күтім 2 (ТК2)
ТК1-ге ұқсас, бірақ күрделірек және ауқымды тексерістер.
Күнделікті күтімге (КК) мысалдар
- Көліктің сыртқы күйін жалпы бақылау (қауіпсіздік үшін)
- Тазалау, жуу, сүрту (санитарлық-гигиеналық талаптар)
- Суыту сұйықтығын, майды, отынды тексеру және толықтыру
ТК1 және ТК2 мазмұны
ТК1 ақаулардың алдын алып, бөлшектердің тез тозуын болдырмауға және жөндеу қажеттілігін уақытында анықтауға арналған. Оған диагностикалау, реттеу, майлау, бекіту жұмыстары кіреді.
ТК2-де осыған ұқсас жұмыстар орындалады, бірақ тексерістер тереңірек әрі күрделірек болады. Практикалық сынақ кезінде мұның барлығын толық орындау мүмкін болмауы ықтимал, дегенмен негізгі қағидаларды білу әр жүргізуші үшін маңызды.
Қазіргі таңда техникалық қызмет көрсететін сервистік орталықтар көп болғандықтан, жүргізушілердің басым бөлігі көлігін СТО-ға апарады. Алайда базалық тексерістерді өз бетінше орындауды үйрену қауіпсіздік деңгейін арттырады.
Автокөлікті жүргізу (практика)
Бұл кезеңде курсанттың жүргізу сауаттылығы және жол жүру ережелерін нақты жағдайда қолдануы бағаланады. Үміткер арнайы жабдықталған көлікпен қала ішінде белгіленген бағыт бойынша жүргізіп, білімін жанында отырған нұсқаушыға көрсетеді.
Нұсқаушы жүргізу барысында жіберілген қателіктерді көрсетіп, түзету жолдарын түсіндіреді. Егер курсант қателікті көп жіберсе, емтиханнан өте алмайды.
Неліктен талаптар күшейіп келеді?
Қазіргі таңда жүргізуші куәлігін алу үшін емтиханнан өту қиындап отыр. Мұның басты себебі — жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету: сауатты әрі қабілетті жүргізушілер қоғамға өте қажет.
Өз еңбегімен алған куәлік
Курсант оқуын жауапкершілікпен аяқтап, емтиханды адал тапсырса, кейін жолда өзін сенімді ұстайды және қауіпті жағдайлардың алдын алуға бейім болады.
Оқусыз алынған куәліктің қаупі
Жылдам алуға ұмтылған кейбір азаматтар оқуынсыз немесе жеткіліксіз дайындықпен жолға шығып, қала ішінде қолайсыз әрі қауіпті жағдайларға жиі тап болады.
Осындай тәуекелдерді азайту үшін емтихан сұрақтары күрделендіріліп, курсанттар мұқият тексеруден өтеді.