Қазақша рефераттар

Дәрілік препараттарды өндіретін шетел үлесі бар кәсіпорындар

Қазақстанның дәрілік препараттар нарығына жалпы шолу

Дәрілік препараттар нарығы — денсаулық сақтау жүйесінің тұрақтылығы мен қолжетімді медициналық көмектің негізі. Қазақстанда аурушаңдық деңгейінің салыстырмалы жоғары болуы дәрі-дәрмек тұтынуын ұлғайтып, сұраныс пен жеткізу тізбегіне қойылатын талаптарды күшейтеді.

Бүгінде республикада фармацевтикалық қызметтің шамамен 6,5 мың объектісі жұмыс істейді. Олардың ішінде 2% — өнеркәсіптік өндірістер, 8% — дәріханалық қоймалар, ал 90% — дәріханалық ұйымдардың тармақталған желісі.

Нарық құрылымы және меншік қатынастары

Дәріханалық сектор

Дәріханалық ұйымдардың басым бөлігі жеке меншікте: 98% — жеке, 3% — мемлекеттік меншікте. Бұл көрсеткіштер нарықтағы бәсекенің жоғары екенін және реттеу тетіктерінің тиімділігіне сұраныс барын білдіреді.

Өндіріс
2%
Өнеркәсіптік қуаттар
Қоймалар
8%
Логистика және сақтау
Дәріхана желісі
90%
Қолжетімділік арналары

Мемлекеттік саясат және сала міндеттері

Денсаулық сақтау саласын реформалау және дамыту бағыты мемлекеттік бағдарламалар арқылы күшейтілді. Бұл тәсіл медициналық қызмет көрсету сапасын арттыруға және жоғары технологиялық денсаулық сақтау жүйесін дамытуға бағдарланған.

Басым міндеттер

  • Әлеуметтік маңызы бар проблемалар бойынша жүйелі шаралар қабылдау.
  • Медициналық қызмет көрсетулердің бәсекелік нарығын дамытуға ынталандыру тетіктерін құру.
  • Білім беруде халықаралық стандарттарды енгізу, медициналық кадрларды сертификаттау.
  • Емдеу-диагностикалық технологияларды жетілдіру.

Отандық фармацевтикалық өндіріс: динамика және әлеует

Қазақстанның фармацевтикалық өнеркәсібінде тұрақты даму үрдісі байқалады. Мысалы, өндіріс көлемі:

  • 1997
    9 млн АҚШ долл.
  • 1998
    10 млн АҚШ долл.
  • 1999
    11,5 млн АҚШ долл.

Өндірілетін ассортимент

1997 жылы дәрілік препараттардың 132 түрі өндірілсе, 2003 жылы бұл көрсеткіш 30–40% өсіп, 700 түрге жетті.

Отандық өндіріс негізінен галендік препараттарды, дәрілік өсімдік шикізатын, антибиотиктерді, вакциналарды, сарысуларды, рентген құрал-жабдықтарын және таңу материалдарын шығаратын 90 кәсіпорын арқылы ұсынылған.

Кәсіпорындардың 51-і Алматы қаласында орналасқан. Сонымен бірге тек 6 кәсіпорында ғана өмірлік маңызы бар дәрілік заттардың 64 түрі өндіріледі.

Нарықтың даму кезеңдері

  1. 1992–1994

    Өтпелі кезең және бағалардың либерализациясы жағдайында фармацевтикалық қызметтер нарығының қалыптасуы.

  2. 1995–1999

    Нарықтық қатынастардың эволюциялық дамуы; жеке меншіктегі фармацевтикалық бизнестің заңды түрде тіркелуі.

  3. 2000–2002

    Фармацевтикалық қызметтер нарығын мемлекеттік реттеудің белсенді кезеңі.

  4. 2002 жылдан бүгінге дейін

    Нарықтың салыстырмалы тұрақтануы және инфрақұрылымның жүйеленуі.

Ірі өндірушілер және бірлескен кәсіпорындар

Қазақстандағы ірі кәсіпорындар

  • «Химфарм» АҚ (Шымкент)
    Дәрілік препараттарды әзірлеу және енгізу, ампулалық түрлер, антибиотиктер өндірісі. Республикада наркотикалық препараттар (промедол, морфин, эфедрин) мен этил спиртін ірі көлемде өндіретін негізгі өндіруші ретінде аталады.
  • Алматы фармацевтикалық фабрикасы АҚ (Алматы)
    Тұнбалар, эликсирлер, тамшылар, экстракттар, майлар және линименттер өндірісі.
  • «Береке» АҚ (Орал)
    Флакондардағы залалсыздандырылған ерітінділерді өндіру.

Шетелдік үлесі бар кәсіпорындар

  • «Қазақ Аджанта Фарма ЛТД» ЖШС БК (Қазақстан–Үндістан).
  • «Ақсу–Дзен» ЖШС БК (Қазақстан–Корея).
  • «Глобал Фарм» ЖШС БК (Қазақстан–Корея).
  • «Экофарм» ЖШС БК (Қазақстан–Бельгия).

Инфрақұрылымдық жаңалық

2002 жылдан бастап республикада «Дәрілік препараттардың мемлекеттік реестрі» атты электронды анықтамалық шығарыла бастады.

Нарық сыйымдылығы және дәрілік тәуелсіздік

Әртүрлі ақпарат көздерінің мәліметтері бойынша Қазақстан фармацевтикалық нарығының сыйымдылығы 150–300 миллион АҚШ долларын құрайды. Бүгінде елде 6000-нан астам дәрілік препарат тіркелген.

Дәрілік тәуелсіздікке қатысты мәселені тиімді шешудің негізгі бағыты — мемлекеттік дәрілік саясаттың басымдығын күшейту. Бұл, ең алдымен, отандық зерттемелерді мемлекеттік қолдауға және сапалы, бәсекеге қабілетті препараттарды өндірісте тұрақты түрде шығаруға байланысты.

Қорытынды түйін

Қазақстанның дәрілік препараттар нарығы қалыптасқан инфрақұрылымға ие: кең дәріханалық желі, өсіп келе жатқан өндіріс және мемлекеттік реттеу құралдары бар. Дегенмен, өмірлік маңызы бар препараттардың қолжетімділігі мен отандық өндірістің үлесін арттыру — ұзақ мерзімді тұрақтылықтың шешуші факторлары болып қала береді.