Қазақша рефераттар

ҚАЗАҚСТАН БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕ НАРЫҒЫН ҚҰРУ

Мазмұны

1-тарау

  • Қазақстан банкаралық несие нарығын құру 5
  • 1.1 Нарықтағы банкаралық несие ұғымы және маңызы 5
  • 1.2 Банкаралық несие нарығының даму тарихы 10

2-тарау

  • Қазіргі кезеңдегі банкаралық несие нарығының қызметін талдау 22
  • 2.1 Банкаралық несие нарығындағы келісімдер 22
  • 2.2 Ұйымдастырылған банкаралық несие нарығының банк қызметіндегі рөлі және маңызын нығайту перспективалары 31

3-тарау

  • Банкаралық несиелеуді жетілдіру 35
  • 3.1 Банкаралық несиелеудің шетелдік тәжірибесі 35

Қорытынды бөлім

  • Кіріспе 3
  • Қорытынды 37
  • Қолданылған әдебиеттер тізімі 39
  • Курстық жұмыс көлемі 41 бет

Кіріспе

Бұл бөлімде Қазақстандағы банкаралық несие нарығын қалыптастырудың өзектілігі, оның ақша нарығындағы орны және монетарлық саясатқа ықпалы жүйелі түрде қарастырылады.

Өзектілігі

Қазақстан өз нарықтық қаржы жүйесін іс жүзінде нөлден құру қажеттілігіне тап болды. Қалыптасатын жүйенің ең маңызды құрамдас бөлігі — тиімді жұмыс істейтін ақша нарығы. Ол ынталандырушы монетарлық саясатты жүргізуде және банк жүйесінің қажетті тереңдік деңгейіне жетуінде шешуші рөл атқарады.

Негізгі функция

Дамыған банкаралық несие нарығы банк жүйесінде жиналған қаражатты жылдам әрі тиімді қайта бөліп, оны нақты экономикаға өнімді орналастыруға көмектеседі.

Инвестицияға ықпал

Банкаралық нарық инвестициялардың жалпы көлемі мен нәтижесіне әсер етеді және инвестициялық шешім қабылдау тұрғысынан экономикалық өсудің маңызды факторына айналады.

Тұрақтылық

Келісілген және өтімді банкаралық нарық банктердің қосымша резерв ұстау қажеттілігін азайтып, шығынды төмендетеді әрі нарықтық құбылмалылықты тежейді.

Банк жүйесі үшін практикалық мәні

Банкаралық нарықтың үйлесімді жұмысы қазіргі заманғы банк жүйесінің негіздерінің бірі болып саналады. Ол банктерге қажетті ресурстарға қол жеткізуді жеңілдетеді, мәмілелер көлемінің өсуін ынталандырады және банктердің тиімді, төмен шығынмен жұмыс істеуіне жағдай жасайды.

  • Өтімділікті қайта бөлу

    Күтпеген өтімділік қажеттілігінен туындайтын қысымды азайтып, жүйелік тұрақтылықты күшейтеді.

  • Қосымша резервтерді қысқарту

    Артық сақтану үшін ұстайтын резервтер көлемін төмендетуге мүмкіндік береді.

  • Нарықтық тәртіп

    Баға механизмдері арқылы банктердің тәуекелді бағалауын нақтылап, тәртіпті күшейтеді.

  • Дағдарысқа төзімділік

    Банк секторының күтпеген күйзелістерге бейімделу қабілетін арттырады.

Монетарлық саясаттағы рөлі

Ақша нарығы қаржы ресурстарын банк жүйесіне, одан әрі кәсіпорындар мен үй шаруашылықтарына тиімді бөлуді қамтамасыз етуі тиіс. Осы мағынада, тиімді банкаралық нарық — монетарлық саясаттың тікелей ықпал ету әдістерінен жанама тетіктерге көшуінің қажетті шарты.

Ашық нарықтағы операциялардың әсері бүкіл банк жүйесіне таралуы үшін банкаралық нарықтың қалыпты жұмыс істеуі қажет. Әйтпесе, берілу механизмі әлсіреп, монетарлық саясаттың тиімділігі төмендейді.

Өтпелі экономикадағы қиындықтар

Өтпелі экономикасы бар елдер үшін, соның ішінде Қазақстан үшін, тиімді банкаралық нарықты құру — күрделі міндет. Қазіргі кезеңде еліміздің қаржы нарықтары толық жетілмеген, сыйымдылығы жеткіліксіз және функционалдық мүмкіндіктері шектеулі. Нәтижесінде өтімділік тұрақсыздығы мезгіл-мезгіл күшейіп отырады, дегенмен Ұлттық банк ірі дағдарыстардың алдын алуға ұмтылып келеді.

Қазақстанның халықаралық қаржы нарықтарына кірігуі және шетелдік портфельдік инвестициялардың артуы жалпы қаржылық жағдайдың құбылмалылығын күшейтті. Бұған 1997 жылдың соңындағы оқиғалар мысал бола алады.

Ақпараттың ашықтығы және тәуекел

Дамушы нарықтардың өзекті проблемаларының бірі — қолжетімді ақпараттың жеткілікті айқын болмауы. Халықаралық есеп стандарттарын (ХЕС) енгізу толық аяқталмаған жағдайда, әріптес банктердің несие қабілеттілігін сапалы бағалау қиындайды.

Ақпарат стандарттарының жеткіліксіздігі несиелік тәуекелді бағалау мүмкіндіктерін шектеп, болашақта қате инвестициялық шешімдер қабылдауға итермелеуі мүмкін. Сондықтан ақпараттың қолжетімділігі мен сапасын арттыру — нарықта табысты жұмыс істеудің негізгі шарттарының бірі.

Нарық сегментациясы және өзара байланыс

Қаржылық нарықтың сегментациясы — дамушы экономикаларға тән тағы бір әлсіз тұс. Банкаралық несие нарығы қаржы жүйесінің бір ғана бөлігі болғанымен, ол өзге сегменттермен тығыз байланыста әрекет етеді.

Ең тығыз байланыс: мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы

Ішкі мемлекеттік қарыз облигациялары банкаралық мәмілелерде жиі кепіл ретінде қолданылады. Егер мемлекеттік бағалы қағаздардың екінші нарығындағы өтімділік төмендесе, қамтамасыз ету құны өсіп, бұл банкаралық несие нарығының жұмысы мен дамуына елеулі әсер етуі мүмкін.

Демек, банкаралық несие нарығын оны қоршаған өзге қаржы нарықтарымен өзара байланыста қарастыру қажет.

Қорытынды ескерту

Тақырыптың өзектілігі мен практикалық маңызы жоғары: банкаралық несие нарығының сапалы жұмыс істеуі банк жүйесінің тұрақтылығын, өтімділіктің тиімді қайта бөлінуін және монетарлық саясаттың пәрменділігін қамтамасыз ететін негізгі шарттардың бірі болып табылады.