Туризм дамуының экологиялық жағдайларға теріс әсері
Туризм және экология
Туристік базалардың қарқынды салынуы және туристік ағымдардың шамадан тыс шоғырлануы табиғи ортаның туристік құндылығын төмендетеді. Туризм дамуы қоршаған ортаға бір мезгілде теріс те, оң да ықпал етуі мүмкін. Төменде осы әсерлердің негізгі бағыттары жинақталып берілді.
Туризм дамуының экологиялық жағдайларға теріс әсері
Табиғи ортаның урбандалуы
Туристік шаруашылықтың кеңеюі табиғи аумақтарда құрылыс пен инфрақұрылымның көбеюіне әкеліп, ландшафттың табиғи құрылымын өзгертеді.
Ауаның ластануы
Туризм жүйесіндегі мекемелер мен ұйымдардың қызметі нәтижесінде атмосфера ластанады. Бұл көбіне көлік құралдары мен коммуналдық қондырғылардың әсерімен байланысты.
Судың ластануы
Туристік нысандардың суды көп тұтынуы және ағынды суларды жеткіліксіз тазарту су экожүйелерінің жағдайын нашарлатады.
Шумен ластану
Туристердің көп шоғырлануы табиғи аумақтардағы дыбыстық ортаны бұзып, жануарлар дүниесіне қысым түсіреді.
Ландшафт эстетикасының нашарлауы немесе жоғалуы
Көріністің құндылығы төмендеуі немесе мүлдем жойылуы екі негізгі факторға байланысты:
- Туристік құрылыстардың шамадан тыс салынуы және бір жерде шоғырлануы.
- Нысандардың жоспарсыз, тиімсіз орналасуы.
Қоқыс пен қалдықтардың жиналуы
Туристер қалдыратын тұрмыстық қоқыс табиғи ортаны ластап, топырақ пен су сапасына кері әсер етеді.
Мәдени мұраға зиян
Дұрыс пайдаланбау немесе шамадан тыс жүктеме археологиялық және тарихи ескерткіштердің бүлінуіне әкелуі мүмкін.
Жоспарлау мен орналастырудағы қателіктер
Жерді дұрыс пайдаланбау, сапасыз жобалау және туристік нысандарды тиімсіз орналастыру экологиялық қауіп-қатерлерді күшейтіп, ұзақ мерзімді мәселелер туындатады.
Туризм дамуының экологиялық жағдайларға оң әсері
-
Маңызды табиғи аумақтар мен фаунаны қорғауды қаржыландыруға мүмкіндік береді, экожүйелерге, ұлттық және аймақтық парктер мен қорықтарға қолдау көрсетеді.
-
Туристік мақсатта қолданылатын тарихи аудандарды сақтау мен одан әрі дамытуға ықпал етеді.
-
Қоршаған орта сапасын жақсартуға және инфрақұрылымды жаңғыртуға көмектеседі.
-
Жергілікті тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттырып, жастардың экологиялық таным деңгейін көтеруге ықпал етеді.
Экотуризмнің ерекшелігі және маңызы
Табиғатқа бағытталу
Экотуризмнің басқа туризм түрлерінен айырмашылығы — оның табиғи аумақтарға бағдарланып, негізінен табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануы.
Тұрақтылық қағидасы
Қоршаған ортаға зиян келтірмеуге ұмтылады және экологиялық тұрғыдан тұрақты туризм үлгісін қолдайды.
Білім және үйлесім
Экологиялық білімділікті күшейтіп, адам мен табиғат арасындағы үйлесімді қатынасты қалыптастыруға бағытталады.
Сонымен қатар, экотуризм жергілікті әлеуметтік-мәдени ортаның сақталуын қамтамасыз етеді және экономикалық әсері жоғары бола отырып, аумақтардың тұрақты дамуына негіз қалайды. Демек, экологиялық туризм қазіргі әлемдегі экологиялық мәселелерді шешуге ықпал ететін тиімді бағыттардың бірі ретінде табиғи кешендердің тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі.